دولت آلمان پیشبینی رشد اقتصادی سال ۲۰۲۶ را به طور رسمی نصف کرده و دلیل آن را شوکهای شدید انرژی ناشی از جنگ ایران میداند. این تصمیم از سرد شدن قابل توجه بزرگترین اقتصاد اروپا حکایت دارد.
وزیر امور اقتصادی و انرژی آلمان، کاترینا رایشه، روز چهارشنبه از کاهش شدید در برآورد رشد تولید ناخالص داخلی خبر داد و هدف رشد برای سال ۲۰۲۶ را به ۰.۵ درصد پایین آورد.
این رقم نسبت به نرخ رشد ۱ درصدی که ابتدا در ماه ژانویه پیشبینی شده بود کاهش چشمگیری به شمار میرود و از دورهای طولانی از رکود برای موتور اقتصادی منطقه یورو حکایت دارد.
بر اساس تازهترین ارقام منتشر شده از سوی دولت آلمان، چشمانداز سال ۲۰۲۷ نیز تیره شده و پیشبینی رشد از ۱.۳ درصد به ۰.۹ درصد کاهش یافته است.
این تایید رسمی پس از چندین روز گمانهزنی درباره تابآوری مدل صنعتی آلمان در برابر افزایش تنشهای جهانی صورت میگیرد.
مقامهای برلین تاکید کردهاند که این بازبینی نزولی اجتنابناپذیر بوده و محرک اصلی این انقباض اقتصادی، جنگ جاری ایران است که شوک شدید انرژی در سراسر قاره به دنبال داشته است.
آلمان به عنوان یک قطب بزرگ صنعتی به نوسان هزینه نفت و گاز طبیعی بهویژه حساس است و هر دو از آغاز درگیریها با جهش قیمت روبهرو شدهاند.
گزارشهای دولتی میگویند پیامدهای جنگ ایران زنجیرههای تامین را مختل کرده و هزینه مواد اولیه را بالا برده است؛ موضوعی که حفظ قدرت رقابتی صادرکنندگان آلمانی در عرصه جهانی را دشوار کرده است.
ابهام پیرامون جنگ همچنین باعث شده سرمایهگذاران بخش خصوصی رویکردی آشکارا مبتنی بر صبر و انتظار در پیش بگیرند. بسیاری از شرکتها تصمیم گرفتهاند طرحهای بزرگ توسعه خود را متوقف کنند، زیرا نگرانند گسترش بیشتر تنشها در منطقه به نوسان شدیدتر بازارها منجر شود.
این کاهش سرمایهگذاری در کنار قبضهای بالاتر انرژی برای خانوارها که مصرف داخلی را پایین میآورد، فشار گازانبری بر اقتصاد آلمان ایجاد کرده است.
ایتالیا هم دست به تعدیلهای مالی میزند
آلمان تنها قدرت بزرگ اروپایی نیست که ناچار به بازنگری در انتظارات خود شده است؛ دولت ایتالیا نیز روز چهارشنبه چشمانداز اقتصادی این کشور را بهطور قابل توجهی پایین آورد.
ایتالیا برآورد رشد تولید ناخالص داخلی در سال ۲۰۲۶ را از ۰.۷ درصد به ۰.۶ درصد کاهش داده است.
مقامهای ایتالیایی تاکید کردهاند که جنگ ایران فشار سنگینی بر برنامهریزی مالی آنها وارد میکند، بهویژه از آن رو که این کشور همچنان به شدت در برابر نوسان قیمت انرژی آسیبپذیر است.
جانکارلو جورجتی، وزیر اقتصاد ایتالیا، با اشاره به جنگ ایران گفت: «ما با شرایط عادی روبهرو نیستیم، بلکه با وضعیتی کاملا استثنایی مواجهیم.»
جورجتی با تاکید بر عدم قطعیت حاکم بر این پیشبینیها افزود: «متاسفانه احتمالا در هفتههای آینده ناچار میشویم این ارقام را بازبینی، تعدیل و بهروز کنیم.»
او همچنین گفت کسری بودجه امسال اکنون ۲.۹ درصد تولید ناخالص داخلی برآورد میشود که از هدف قبلی ۲.۸ درصدی بالاتر است و در سال ۲۰۲۷ نیز تنها اندکی کاهش یافته و به ۲.۸ درصد خواهد رسید، در حالی که هدف پیشین ۲.۶ درصد بود.
سازمان آمار ملی ایتالیا نیز پیشتر در روز چهارشنبه تایید کرد که این کشور در سال ۲۰۲۵ کسری بودجهای معادل ۳.۱ درصد تولید ناخالص داخلی ثبت کرده است؛ رقمی که امیدهای رم برای خروج از روند انضباطی اتحادیه اروپا به دلیل کسری بودجه «بیش از حد» در سال جاری را بر باد داد.
تنزل همزمان چشماندازها در برلین و رم نشاندهنده ضعف ساختاری گستردهتری در سراسر منطقه یورو است.
با دشوار شدن سازگاری صنایع انرژیبر با واقعیت جدید ژئوپلیتیک، چشمانداز احیای سریع اقتصادی در سراسر قاره هرچه دورتر به نظر میرسد.