تیم کوک مدیرعامل اپل از سمتی که پس از مرگ استیو جابز به عهده گرفت کنارهگیری میکند و به ۱۵ سالی پایان میدهد که ارزش بازار اپل در عصر رونق آیفون بیش از ۳.۳ تریلیون یورو جهش کرد.
تیم کوک 65 ساله از اول سپتامبر وظایف مدیرعاملی را به جان ترنوس، رئیس بخش مهندسی سختافزار اپل، واگذار میکند و در عین حال به عنوان رئیس هیاتمدیره اجرایی در شرکت مستقر در کوپرتینو کالیفرنیا باقی میماند. این جابهجایی شبیه انتقال قدرتی است که جف بزوس در آمازون و رید هیستینگز در نتفلیکس پس از پایان دوران بسیار موفق خود به عنوان مدیرعامل انجام دادند.
آگهی
آگهی
برای آن که کوک بتواند مسئولیت جدیدش را بر عهده بگیرد، آرتور لوینسون از سمت رئیس غیر اجرایی هیاتمدیره اپل کنارهگیری میکند و در عین حال عضو هیاتمدیره باقی میماند.
تیم کوک در بیانیهای گفت: «مدیرعامل اپل بودن و اینکه هدایت چنین شرکت فوقالعادهای به من سپرده شد، بزرگترین افتخار زندگی من بوده است.» او افزود: «با تمام وجود اپل را دوست دارم و بسیار قدردانم که فرصت کار کردن با تیمی سرشار از هوش، نوآوری، خلاقیت و توجه عمیق به دیگران را داشتهام.»
جان ترنوس 50 ساله در 25 سال گذشته در اپل بوده و در پنج سال اخیر نیز بر مهندسی زیربنایی آیفون، آیپد و مک نظارت داشته؛ نقشی که او را به گزینه اصلی جانشینی کوک تبدیل کرده است.
جان ترنوس در بیانیهای گفت: «برای این فرصت که بتوانم ماموریت اپل را به پیش ببرم، عمیقا سپاسگزارم.»
احتمال دارد کوک و ترنوس روز 30 آوریل، همزمان با انتشار نتایج مالی سهماهه نخست سال اپل، درباره تغییر در راس مدیریت حرفهای بیشتری بزنند.
گذار به مدیرعامل جدید در مقطعی سرنوشتساز برای اپل رخ میدهد. هوش مصنوعی از زمان رونمایی استیو جابز از نخستین آیفون در سال 2007 بزرگترین دگرگونی را در این صنعت رقم زده است. اپل پس از آنکه در تحقق وعده خود برای ارائه قابلیتهای تازه مبتنی بر این فناوری که نزدیک به دو سال پیش مطرح شد لغزید، شروعی دشوار در حوزه هوش مصنوعی داشته است.
اپل اوایل امسال سرانجام برای تبدیل دستیار مجازی آیفون، سیری، به همراهی گفتوگومحورتر و چندکارهتر به سراغ گوگل رفت؛ شرکتی که از پیشگامان اولیه رقابت در حوزه هوش مصنوعی به شمار میرود.
دن آیوز، تحلیلگر شرکت ودبوش سیکیوریتیز، گفت: «تیم کوک میراث بزرگی در اپل خلق کرد اما با توجه به اینکه حالا استراتژی هوش مصنوعی در کانون توجه است، در نهایت زمان آن رسیده بود که مشعل را به ترنوس بسپارد.»
هرچند او هرگز نتوانست تصور کمداشتن بینش استیو جابز را کاملا از بین ببرد، کوک با بهرهگیری از محبوبیت آیفون و دیگر جهشهایی که سلفش طراحی کرده بود اپل را به جایگاهی رساند که در میانه دهه 1990 و در آستانه ورشکستگی بودن شرکت، دستنیافتنی به نظر میرسید.
مدت زیادی از آغاز مدیریت کوک نگذشته بود که ارزش اپل به عنوان نخستین شرکت سهامی عام جهان به 1 تریلیون دلار (معادل حدود 0.92 تریلیون یورو) رسید و سپس این شرکت اولین شرکتی شد که به ارزشهای 2 تریلیون دلار (1.84 تریلیون یورو) و 3 تریلیون دلار (2.76 تریلیون یورو) نیز دست یافت.
اما پس از شروع کند اپل در هوش مصنوعی، شرکت سازنده تراشه انویدیا بر موج تقاضای تبآلود برای پردازندههایی که محرک این فناوری هستند سوار شد و نخستین شرکتی شد که به آستانه ارزش 4 تریلیون دلار (3.68 تریلیون یورو) رسید و سپس اولین شرکتی بود که از سد 5 تریلیون دلار (4.60 تریلیون یورو) نیز عبور کرد. ارزش فعلی اپل 4 تریلیون دلار (3.68 تریلیون یورو) است در حالی که زمانی که تیم کوک در اوت 2011 سکان شرکت را در دست گرفت، اندکی پیش از آنکه جابز پس از نبردی طولانی با سرطان درگذرد، ارزش آن 350 میلیارد دلار (322 میلیارد یورو) بود.
دیپانجان چاترجی، تحلیلگر موسسه فارستر ریسرچ، گفت: «قرار نبود دنبال کردن راه استیو جابز کار آسانی باشد اما تیم کوک میراث جابز را گرفت و اپل را به غولی مالی پایدار و مقاوم تبدیل کرد.»
کوک علاوه بر هدایت اپل به دورهای شگفتانگیز از موفقیت مالی، با مقالهای در اکتبر 2014 که در آن همجنسگرایی خود را علنا اعلام کرد نیز نامش را در تاریخ ثبت کرد؛ این افشاگری از سوی مدیر یک شرکت سرشناس به عنوان گامی مهم برای جنبش حقوق همجنسگرایان ستوده شد.
جابز پیش از مرگش زمانی را صرف آماده کردن کوک برای جانشینی خود کرد؛ اقدامی که نشاندهنده احترام و تحسینی بود که همبنیانگذار اپل برای مدیری قائل بود که در سال 1998 برای نظارت بر زنجیره تامین شرکت استخدام کرده بود. جابز با آگاهی از اینکه احتمالا جانشینش با میراث او سنجیده خواهد شد به کوک توصیه کرده بود به غرایز خود تکیه کند و هرگز از خود نپرسد: «استیو چه کار میکرد؟»
کوک که اهل آلاباما است و پیشتر در شرکت کامپک کامپیوتر و رقیب سابق اپل، آیبیام، کار کرده بود، معمار جزییات زنجیره تامین بینالمللی بود که از نیروی کار ارزانتر و بهرهوری بالاتر کارخانههای چین استفاده میکند. این زنجیره نقشی اساسی در تولید رایانههای مک، آیپادها، آیفونها، آیپدها و دیگر محصولاتی داشته که بخش عمده درآمد سالانه 416 میلیارد دلاری اپل (383 میلیارد یورو) را تشکیل میدهد؛ رقمی که در زمان مدیرعامل شدن کوک 108 میلیارد دلار (99 میلیارد یورو) بود.
با این حال، بیشتر دستگاههای پرفروش اپل در دوران مدیرعاملی جابز طراحی شدند؛ موضوعی که این پرسش را مطرح کرده که آیا کوک بیش از آنکه مرد ایده باشد، مرد لجستیک است.
چاترجی گفت: «در حالی که کوک مسیر رشد اپل را با شتابی ثابت ادامه داده، شاهد نوآوری جهشی که بتواند موقعیت رقابتی اپل را برای دو دهه آینده بازتعریف کند نبودهایم؛ کاری که جابز با آیفون انجام داد.»
این شرکت دو خط محصول جدید محبوب، یعنی اپل واچ و هدفونهای بیسیم ایرپاد، و همچنین هدست هنوز محدود ویژن پرو برای تجربه واقعیت مجازی را به بازار عرضه کرده است اما هیچیک از آنها به اندازه جهشهایی که به امضای جابز بدل شد تاثیرگذار نبودهاند. در همین حال، سایر پروژههای پر سر و صدا مانند تلاش اپل برای ساخت خودروی خودران نیز پس از سالها تحقیق و سرمایهگذاری هرگز به نتیجه نرسید.
اتکای اپل به تولید در خارج از کشور ایجاب میکرد که کوک در هنر دیپلماسی سیاسی تبحر پیدا کند، بهویژه هنگامی که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در هر دو دوره حضورش در کاخ سفید جنگهای تجاری با چین به راه انداخت. پس از آنکه او ترامپ را متقاعد کرد در دوره اول ریاستجمهوریاش آیفون و دیگر محصولات اپل را از تعرفهها معاف کند، در دولت کنونی با چالشی دشوارتر روبهرو شد.
ترامپ در حالی که بر انتقال تولید آیفون از چین به آمریکا پافشاری میکرد، این بار بخشی از تعرفهها را بر این دستگاه اعمال کرد. اما کوک توانست با انتقال تولید آیفونهای مخصوص بازار آمریکا به هند و همچنین گرفتن برخی معافیتها پس از آنکه متعهد شد اپل در دوران دوم ریاستجمهوری ترامپ 600 میلیارد دلار (552 میلیارد یورو) در آمریکا سرمایهگذاری کند، این هزینهها را به حداقل برساند.