انتظار میرود گاز کرونوس قبرس از ۲۰۲۸ از مسیر مصر به بازارهای اروپا برسد و یونان مسیر ادامه به جنوبشرقی و مرکز اروپا را فراهم کند. سه کشور در نشست العلمین حمایت خود از این طرح را تجدید کردند.
مصر، یونان و قبرس بار دیگر از طرحهایی برای انتقال گاز قبرس به اروپا از طریق تاسیسات صادراتی مصر حمایت کردند و یونان نیز مسیر احتمالی ادامه انتقال به جنوب شرقی و مرکز اروپا را پیشنهاد داد.
آگهی
آگهی
این طرحها در حالی مطرح میشود که اختلال در عرضه گاز طبیعی مایعشده (الانجی) خلیج فارس به دلیل ادامه جنگ ایران و محاصره تنگه هرمز همچنان خریداران اروپایی را برای یافتن جایگزین تحت فشار قرار میدهد.
عبدالفتاح السیسی رئیسجمهور مصر، کیریاکوس میتسوتاکیس نخستوزیر یونان و نیکوس خریستودولیدیس رئیسجمهور قبرس روز سهشنبه در العلمین در ساحل مدیترانه مصر دیدار کردند.
آنان در بیانیه مشترک خود خواستار آن شدند که کار اتصال میدانهای گازی فراساحلی قبرس به زیرساختهای مصر هر چه زودتر تکمیل شود.
به گفته انی، انتظار میرود «کرونوس»، نخستین طرح توسعه گاز قبرس، از سال ۲۰۲۸ تولید گاز را آغاز کند.
قرارداد جدید برای پروژه گاز قبرس
همزمان با برگزاری این نشست، شرکت مهندسی مکدرموت اعلام کرد که شعبه قبرس شرکت انی قراردادی به ارزش بین ۵۰۰ میلیون دلار (۴۲۹.۶ میلیون یورو) تا ۷۵۰ میلیون دلار (۶۴۴.۴ میلیون یورو) برای کار بر روی کرونوس به این شرکت واگذار کرده است.
مکدرموت اعلام کرد خدمات مهندسی و نصب ارائه خواهد کرد و در مدیریت توسعه فراساحلی کمک میکند.
این قرارداد پس از آن امضا شد که انی و توتال انرژیز روز ۲۸ ژوئیه این پروژه را تصویب کردند. هر یک از دو شرکت ایتالیایی و فرانسوی ۵۰ درصد سهام را در اختیار دارند.
قرار است کرونوس از طریق چهار چاه فراساحلی توسعه یابد و گاز آن از طریق خط لوله زیردریایی به مصر منتقل شود. این گاز در تاسیسات فرآورش موجود متصل به میدان زور مصر پردازش خواهد شد و سپس به دمیاط فرستاده میشود تا در آنجا مایعشده و از طریق کشتی صادر شود.
گروه انرژی ایتالیایی انی در ماه ژوئیه اعلام کرد استفاده از تاسیسات موجود در مصر هزینهها را کاهش میدهد و روند توسعه را سرعت میبخشد. این شرکت همچنین گفت این پروژه به ازسرگیری منظم صادرات الانجی از مصر کمک خواهد کرد.
در سطح تولید برنامهریزیشده، انتظار میرود کرونوس معادل حدود ۲.۸ میلیون تن الانجی در سال تامین کند. به گفته انی، این میدان بیش از ۳ تریلیون فوت مکعب گاز اضافی در خود جای داده است. دو شرکت هر کدام نیمی از تولید را بازاریابی خواهند کرد.
پاتریک پویانه، مدیرعامل توتال انرژیز، هنگام تصویب این پروژه گفت: «این مسیر جدید گازی در مدیترانه با متنوع کردن منابع تامین الانجی به امنیت انرژی اروپا کمک خواهد کرد.»
نقش یونان چیست
میتسوتاکیس مسیر عبور از ترمینالهای روِیتوسا و الکساندروپولیس در یونان را تشریح کرد؛ جایی که الانجی دوباره به گاز تبدیل میشود و از طریق «دالان عمودی» به اروپای جنوب شرقی و مرکزی فرستاده خواهد شد.
میتسوتاکیس گفت این گاز «از نظر تئوریک» میتواند از طریق تاسیسات یونان وارد اروپا شود.
به این ترتیب، یونان یک دروازه احتمالی خواهد بود نه یک ایستگاه اجباری. انی اعلام کرد این گاز را عمدتا در اروپا و دیگر بازارهای بینالمللی خواهد فروخت و آن را صرفا به یونان اختصاص نخواهد داد.
دالان عمودی یک خط لوله واحد نیست، بلکه شبکههای گاز موجود را که از یونان به سمت شمال و از کشورهای بلغارستان و رومانی تا مولداوی و اوکراین امتداد مییابد به هم متصل میکند و امکان میدهد الانجی واردشده به ترمینالهای یونان به بازارهای عمیقتر در اروپا برسد.
مسیر پیشنهادی باعث میشود ارسال محمولهها از مصر به یونان در محدوده مدیترانه باقی بماند و از تنگه هرمز و دریای سرخ عبور نکند. این مسیر گاز تازه تولیدشده قبرس را حمل خواهد کرد و قرار نیست محمولههای موجود خلیج فارس را منحرف کند.
آژانس بینالمللی انرژی در چشمانداز ماه ژوئیه خود برآورد کرد که در فاصله سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ مجموعا ۱۴۰ میلیارد متر مکعب از عرضه الانجی از دست خواهد رفت و بیشترین ضربه به رشد عرضه در سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ وارد میشود.
اروپا همچنین خود را برای پایان دادن به واردات باقیمانده گاز روسیه آماده میکند. مقررات اتحادیه اروپا پیشبینی میکند که از ابتدای سال ۲۰۲۷ واردات الانجی روسیه و از پاییز همان سال واردات گاز خط لولهای از این کشور به طور کامل ممنوع شود و اروپا به دنبال یافتن تامینکنندگان جایگزین است.
گسترش همکاریهای انرژی و تنشهای منطقهای
همکاری سه کشور فراتر از بخش گاز است. به گفته ریاستجمهوری مصر، السیسی و میتسوتاکیس روز سهشنبه در گفتوگوهای دوجانبه خود درباره طرح اتصال شبکههای برق دو کشور گفتوگو کردند.
بر اساس طرح کابل برق زیردریایی «گریجی» قرار است برق تجدیدپذیر از مصر به یونان منتقل شود، با ظرفیت برنامهریزیشده ۳ هزار مگاوات.
شرکت توسعهدهنده الیکا اینترکانکتور اعلام کرده است این برق میتواند نیاز صنعت یونان را تامین کند و به دیگر بازارهای اروپایی نیز صادر شود.
هر سه رهبر در بیانیه پایانی نشست بار دیگر حمایت خود را از این پروژه اعلام کردند.
این شراکت سهجانبه به نخستین نشست در قاهره در نوامبر ۲۰۱۴ بازمیگردد. تازهترین بیانیه همچنین به مرزبندیهای دریایی پرداخت و تاکید کرد که توافقها باید با حقوق بینالملل از جمله کنوانسیون سازمان ملل درباره حقوق دریاها منطبق باشد.
یونان و مصر در سال ۲۰۲۰ توافقی را درباره بخشی از مرز دریایی خود امضا کردند. ترکیه آن زمان این توافق را رد کرد و گفت منطقه مورد نظر با فلات قاره مورد ادعای آنکارا همپوشانی دارد.
میتسوتاکیس روز سهشنبه گفت این شراکت میان مصر، یونان و قبرس «علیه هیچ کشوری نیست».