دوشنبه درگاهی دیرمنتظر برای بازپرداخت به شرکتهای آمریکایی آسیبدیده از تعرفههای ترامپ راهاندازی شد؛ تاکنون ۱۲۷ میلیارد دلار مطالبه ثبت شده، اما پرداختها ماهها طول میکشد و سودی جدی به مصرفکنندگان نمیرسد.
شرکتهای امریکایی روز دوشنبه پس از مدتها انتظار فرصتی برای پسگرفتن میلیاردها دلار عوارض گمرکی پیدا کردند، زیرا درگاه دولتی بازپرداخت برای واردکنندگانی که از مالیاتهای وارداتی متحمل هزینه شدهاند و دیوان عالی حکم داده بود دونالد ترامپ اختیار قانونی وضع آنها را نداشته، باز شد.
اداره گمرک و حفاظت مرزی امریکا (CBP) این سامانه آنلاین را ساعت ۸ صبح، یا ۱۴ به وقت اروپای مرکزی، راهاندازی کرد و برای نخستین بار به شرکتها امکان داد به طور رسمی تقاضای بازپرداخت مبالغی را مطرح کنند که در چارچوب رژیم گسترده عوارض ترامپ پرداخته بودند؛ رژیمی که در حکم ۶ بر ۳ دیوان عالی در ماه فوریه لغو شد، زیرا قضات تشخیص دادند رئیسجمهور از اختیارات کنگره در تعیین مالیات فراتر رفته است.
ارقام سرسامآور است. بیش از ۳۳۰ هزار واردکننده در مجموع ۱۶۶ میلیارد دلار (۱۴۶ میلیارد یورو) برای بیش از ۵۳ میلیون محموله پرداخت کردهاند.
تا ۱۴ آوریل، حدود ۵۶ هزار و ۴۹۷ واردکننده در سامانه بازپرداخت ثبتنام کرده بودند و مجموع مطالبات واجد شرایط، با احتساب سود، به ۱۲۷ میلیارد دلار (۱۱۲ میلیارد یورو) میرسید.
با این حال همه از همان ابتدا وارد صف نمیشوند.
مرحله نخست فقط عوارضی را پوشش میدهد که برآورد شده اما نهایی نشدهاند، یا حداکثر ۸۰ روز از نهایی شدن حساب آنها گذشته است. در صورت تایید هر درخواست، شرکتها باید بین ۶۰ تا ۹۰ روز برای دریافت پول منتظر بمانند.
وکلای دادگستری بر صبر و دقت تاکید میکنند.
مگان سوپینو، شریک موسسه حقوقی آیس میلر، گفت: «اگر در آن پرونده حتی یک قلم ثبتشده واجد شرایط نباشد، ممکن است کل پرونده رد شود.»
او همچنین هشدار داد که روز شلوغ آغاز به کار سامانه میتواند دردسرهای فنی به همراه داشته باشد.
او گفت: «مثل هر سامانه آنلاین دیگری که با استقبال زیاد راهاندازی میشود، انتظار دارم در ابتدا با چند اشکال فنی روبهرو شویم.»
برای کسبوکارهای کوچک، موضوع کاملا جنبه شخصی پیدا میکند.
برد جکسون، همبنیانگذار شرکت افتر اکشن سیگار در روچستر ایالت مینهسوتا، میگوید از همان لحظهای که تاریخ راهاندازی سامانه اعلام شد، جمعآوری اسناد را آغاز کرده است.
این شرکت که سیگار و لوازم جانبی را از نیکاراگوئه و جمهوری دومینیکن وارد میکند، سال گذشته ۳۴ هزار دلار (۳۰ هزار یورو) هزینه عوارض را به جای انتقال به مشتریان، خود متحمل شده است. نگرانی اصلی او حالا سرعت کار است.
او گفت: «فرآیند بازپرداختی که تکمیل آن چند ماه طول بکشد، مشکل نقدینگیای را که قرار است حل کند برطرف نمیکند.»
اما برای مصرفکنندگان، امید به آنکه سهمی از این پول نصیبشان شود اندک است.
شرکتهایی که بازپرداخت دریافت میکنند هیچ تعهدی برای تقسیم این مبالغ با مشتریان ندارند.
دادخواستهای جمعی متعددی در دادگاهها در جریان است که شرکتهایی از جمله کاستکو و شرکت مادر ریبن، اسیلو لکسوتیکا، را هدف قرار داده، اما بازپرداخت از این مسیر همچنان دور از دسترس به نظر میرسد.
به گفته شرکت مشاوره پیدبلیوسی، شرکتهای فناوری، رسانه و مخابرات با حدود ۴۷٫۶ میلیارد دلار (۴۲ میلیارد یورو) بازپرداخت بالقوه بیشترین سود را خواهند برد و پس از آنها بخش محصولات صنعتی و تولیدی با ۳۹٫۷ میلیارد دلار (۳۵ میلیارد یورو) قرار دارد. بخشهای کالاهای مصرفی، خودروسازی و داروسازی نیز چندان عقب نیستند.
به گفته موسسه حقوقی کلارک هیل، از جمله نامهای شناختهشدهای که تاکنون طرح مطالبه دادهاند میتوان به کاستکو، تویوتا، گودیر، زیراکس، استیو مدن و بث اند بادی ورکس (Bath & Body Works) اشاره کرد.
اکنون بیش از ۳ هزار پرونده در دادگاه بازرگانی بینالمللی امریکا مطرح است که طیف کامل صنایع مختلف را در بر میگیرد.
برای افراد، شاید امیدبخشترین گزینه شرکتهای پستی و حملونقل باشد.
شرکت فدکس که برای برخی واردات عوارض را مستقیما از مصرفکنندگان دریافت کرده است اعلام کرد پس از دریافت مبالغ بازپرداخت، آنها را به مشتریان برمیگرداند.
این شرکت اعلام کرد: «همزمان با آغاز پردازش بازپرداختها توسط اداره گمرک و حفاظت مرزی امریکا، در حال همکاری با مشتریان خود هستیم و برنامه داریم از ۲۰ آوریل ارسال درخواستها را آغاز کنیم.»