با وجود ادامه جنگ ایران، بسته ماندن بخش زیادی از تنگه هرمز و کاهش پیشبینی رشد اقتصاد جهانی در پی تورم فزاینده، شاخصهای اس اند پی ۵۰۰ و نزدک روز چهارشنبه در بالاترین رکورد خود بسته شدند.
شاخصهای مرجع سهام آمریکا با جهشی تازه وارد مرحله کشف قیمت شدند و بازاری را بازتاب میدهند که به نظر میرسد از ریسکهای فوری ژئوپلیتیک عبور کرده و بیشتر بر چشمانداز تنشزدایی و قدرت شرکتها متمرکز است.
آگهی
آگهی
چهارشنبه شاخص اساندپی ۵۰۰ با رشد ۰٫۸ درصدی در سطح ۷۰۲۲ واحد بسته شد و ضمن افزایش روزانه، اوج قبلی خود در ژانویه امسال را پشت سر گذاشت.
اساندپی ۵۰۰ اکنون از زمانی که در ۳۰ مارس به کف خود رسید ۱۱ درصد بالاتر است، پس از آن که در ماه گذشته ابتدا ۹ درصد سقوط کرده بود.
شاخص ترکیبی نزدک نیز رکورد تازهای ثبت کرد و با رشد ۱٫۶ درصدی از ۲۴ هزار واحد عبور کرد، در حالی که میانگین صنعتی داوجونز ۰٫۱۵ درصد افت کرد و همچنان به شکل معنیداری زیر اوج تاریخی خود قرار دارد.
این صعود در حالی رخ میدهد که موانع جدی همچنان پابرجاست.
عبور و مرور کشتیرانی از تنگه هرمز، که گلوگاه راهبردی حدود یکپنجم عرضه نفت جهان است، از اواخر فوریه و پس از اقدامات ایران و محاصره دریایی بعدی آمریکا به شدت مختل شده است.
ترافیک به تندی کاهش یافته و ایران اعلام کرده تنگه به روی کشتیهای مرتبط با آمریکا، اسرائیل و متحدان آنها بسته است.
فرماندهی مرکزی آمریکا همچنین تایید کرد محاصره بنادر ایران از اوایل همین هفته به طور کامل اجرا شده است و اعلام کرد: «تا کنون ده کشتی بازگردانده شده و از آغاز محاصره آمریکا در روز دوشنبه حتی یک کشتی هم موفق به عبور نشده است».
قیمت نفت با وجود کاهش در دو هفته اخیر همچنان بالاست.
در زمان تنظیم این گزارش، بهای نفت برنت حدود هر بشکه ۹۶٫۵ دلار و نفت وست تگزاس اینترمدیت ۹۲٫۵ دلار است که هنوز به طور قابل توجهی بالاتر از سطح پیش از جنگ قرار دارد و به نگرانیها درباره تورم دامن میزند.
صندوق بینالمللی پول در واکنش، چشمانداز رشد اقتصاد جهانی را پایین آورده است. این نهاد در تازهترین گزارش «چشمانداز اقتصادی جهان» که دوشنبه منتشر شد، پیشبینی رشد سال ۲۰۲۶ را از ۳٫۳ درصد قبلی به ۳٫۱ درصد کاهش داد و جهش قیمت انرژی و اختلالات عرضه را دلیل این تجدیدنظر اعلام کرد.
اکنون نرخ تورم سرفصل برای امسال بر مبنای سناریوی مرجع با فرض کوتاه بودن درگیریها ۴٫۴ درصد پیشبینی میشود و در صورت تشدید و طولانی شدن تنشها، خطر رشد ضعیفتر و قیمتهای بالاتر وجود دارد.
کاهش محدود قیمت انرژی پس از انتشار گزارشهایی رقم خورد که حاکی از پایدار ماندن آتشبس دو هفتهای و احتمال ازسرگیری زودهنگام گفتوگوهای جدید میان آمریکا و ایران بود.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، نیز اعلام کرد ممکن است مذاکرات برای صلح پایدار تا پایان هفته از سر گرفته شود.
به نظر میرسد سرمایهگذاران بازگشایی در نهایت تنگه هرمز و محدود ماندن اثر منفی جنگ را به طور کلی در قیمتها لحاظ کردهاند.
آلن مکنیتاش، مدیر سرمایهگذاری شرکت کولتر چویوت اروپا، در گفتوگو با یورونیوز گفت: «با آن که دور نخست گفتوگوها به توافقی منجر نشد، تمدید محتمل آتشبس این امید را ایجاد میکند که بتوان به راهحلی زودهنگام دست یافت».
او افزود: «در صورت پایان نسبتا سریع درگیریها و ازسرگیری صادرات نفت، آسیب اقتصادی به تورم و رشد جهانی باید نسبتا محدود بماند».
چرا شاخصهای آمریکا برخلاف انتظار عمل میکنند
تحلیلگران چند عامل را پشتوانه تابآوری بازارها میدانند.
امید به پایان سریع درگیریها ریسکپذیری را افزایش داده و در عین حال شرکتهای آمریکایی عملکرد قدرتمندی نشان میدهند. مدیران بانکها از قدرت مصرفکننده آمریکایی و صف قابل توجه معاملات و عرضههای اولیه سهام سخن گفتهاند.
انتظارات سودآوری برای سهماهه نخست سال بالاتر رفته و اکنون پیشبینی میشود شرکتهای حاضر در اساندپی ۵۰۰ در مجموع بیش از ۶۰۵ میلیارد دلار (۵۱۳ میلیارد یورو) سود گزارش کنند که بالاتر از برآوردهای قبلی است.
سهام شرکتهای فناوری، به ویژه شرکتهای مرتبط با هوش مصنوعی، حمایت بیشتری برای بازار فراهم کردند. رشد چشمگیر نزدک بازتابی از تجدید اشتیاق به سهام رشدمحور بود، حتی با وجود آن که پیشبینیهای کلی اقتصاد کمی تضعیف شده است.
مکنیتاش به یورونیوز گفت: «افزایش هزینههای سرمایهای مرتبط با هوش مصنوعی هیچ نشانهای از کند شدن نشان نمیدهد و به این ترتیب همچنان از رشد اقتصاد آمریکا حمایت میکند. تازه فصل اعلام نتایج سهماهه شرکتهای آمریکایی آغاز شده و تا اینجا شواهد کمی از اثر منفی درگیری کنونی خاورمیانه بر عملکرد آنها دیده میشود».
این شاخصها همچنین شامل شرکتهای دفاعی میشوند که در پسزمینه جنگ و در حالی که دولتها به ویژه در آمریکا بودجههای نظامی خود را افزایش میدهند، همگی عملکرد خوبی داشتهاند.
تجربه تاریخی نیز برای این بازگشت کنونی زمینه فراهم میکند. در جنگهایی که آمریکا در آنها درگیر بوده، بازار سهام اغلب پس از دورهای از نوسان کوتاهمدت، بهبود یافته و رشد کرده است.
برای نمونه، در جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ شاخص اساندپی ۵۰۰ در نخستین سال کامل پس از آغاز حمله بیش از ۲۵ درصد رشد کرد.
در جنگ خلیج فارس ۱۹۹۰ تا ۱۹۹۱ شاخص ابتدا ۱۱ درصد افت کرد، اما با پیروزی سریع ائتلاف، موج صعودی قدرتمندی آغاز شد که در سال بعد بازدهی مثبتی به همراه آورد.
الگوهای مشابهی در دوره جنگ کره و جنگ ویتنام نیز دیده شد و با وجود تداوم نااطمینانی، بازار سهام در بلندمدت رشد قابل توجهی ثبت کرد.
دادههای گردآوریشده توسط بانک سلطنتی کانادا و منابع دیگر نشان میدهد که در چندین درگیری مختلف، سهام در سال نخست آغاز خصومتها حدود ۶۰ درصد مواقع افزایش یافته است.
بازارها معمولا به جای شوکهای فوری بر نتایج نهایی تمرکز کردهاند و برای حل و فصل بحرانها و سازگاری اقتصاد پاداش قائل شدهاند. رکوردهای تازه اساندپی ۵۰۰ و نزدک بر استمرار این الگو صحه میگذارد.
هرچند در صورت تشدید درگیری با ایران ریسکها همچنان پابرجاست، اما سرمایهگذاران فعلا بر این باور شرطبندی میکنند که دیپلماسی و پایههای بنیادی شرکتها دست بالا را خواهند داشت.