در پی تهدید اختلال در پروازها بهدلیل جنگ ایران، سفر با قطار بهعنوان گزینهای جایگزین مورد توجه قرار گرفته است. یورونیوز به شما می گوید که در اروپا کدام کشورها بلیت ارزانتری دارند و جابهجایی با قطار در کجا آسانتر است؟
بحران نفتی ناشی از جنگ در ایران، خطر اختلال در پروازها در تابستان امسال را افزایش داده و بسیاری از مسافران را به سمت استفاده از قطار یا ترکیبی از قطار و هواپیما سوق داده است. اما آیا این گزینه بهصرفه است؟ تیم «اروپا در حرکت» یورونیوز به بررسی تفاوت قیمتها در برخی مسیرهای مهم قاره سبز پرداخته است.
آگهی
آگهی
در این بررسی، تمرکز بر قطارهای مستقیم با کمترین قیمت و زمان سفر منطقی بوده است؛ به این معنا که اختلاف زمانی بین ارزانترین و گرانترین گزینه از یک ساعت در هر مسیر فراتر نرود. همچنین زمان حرکت قطارها باید بهگونهای باشد که مسافران بتوانند با حملونقل عمومی به ایستگاه برسند.
قطار یا هواپیما: کدام بهصرفهتر است؟
در بریتانیا، قیمت بلیت قطار همچنان بسیار بالا است. در مسیر لندن–ادینبرو که حدود ۴ تا ۴.۵ ساعت طول میکشد، بلیت قطار ۱۵۳ یورویی میتواند تا سه برابر گرانتر از پروازهای ارزانقیمت ۱ ساعت و ۲۰ دقیقهای (۵۳ یورو) باشد.
میانگین قیمت بهازای هر کیلومتر در این مسیر نیز تقریبا دو برابر سایر مسیرهای مشابه در اروپا است.
ایتالیا در رتبه دوم قرار دارد، بهویژه در مسیر رم–میلان که معمولا حدود سه ساعت با قطار سریعالسیر طول میکشد. در این مسیر، قیمت بلیت قطار و هواپیما تقریبا برابر است، هرچند در برخی مواقع بهویژه آخر هفتهها، پروازها اندکی گرانتر هستند (۹۳ یورو در برابر ۱۲۷ یورو).
آلمان در رتبه سوم قرار دارد. در مسیر برلین–مونیخ که بیش از چهار ساعت طول میکشد، هزینه هر کیلومتر حدود ۰.۱۵ یورو است. در صورت رزرو یک ماه زودتر، قطار همچنان اندکی ارزانتر از هواپیماست (۹۱ یورو در برابر ۱۳۷ یورو).
برای افرادی که عجله ندارند، فرانسه گزینهای مقرونبهصرفهتر به نظر میرسد. در مسیر پاریس–بوردو (حدود ۲ ساعت و ۱۵ دقیقه)، هزینه هر کیلومتر حدود ۰.۱۴ یورو است، در حالی که پرواز در همان بازه زمانی میتواند حداقل سه برابر گرانتر باشد.
قیمتها در سایر مسیرهای مهم فرانسه مانند پاریس–لیون یا پاریس–مارسی نیز رقابتی است؛ موضوعی که تا حد زیادی به رقابت شرکتهای خصوصی مانند «Ouigo» و «Trenitalia» در شبکه ریلی این کشور بازمیگردد.
با این حال، زمانبندی نقش مهمی دارد. قیمتها میتوانند نوسان داشته باشند و رزرو زودتر همیشه به معنای ارزانتر بودن نیست. بهعنوان مثال، بلیت مسیر پاریس–بوردو در صورت رزرو سه ماه زودتر، ممکن است تا ۵۰ یورو گرانتر باشد.
در این میان، مسیر مادرید–بارسلونا (حدود ۳ ساعت و ۱۵ دقیقه) یکی از بهترین گزینهها محسوب میشود، با هزینهای حدود ۰.۱۳ یورو بهازای هر کیلومتر. در حالی که پرواز در همین مسیر بیش از دو برابر هزینه دارد.
در یونان نیز مسیر تسالونیکی–آتن با قیمت ۶۹ یورو برای مسافتی حدود ۵۰۰ کیلومتر (کمی بیش از ۵ ساعت) از نظر اقتصادی رقابتی است.
سفر با قطار در اروپا تا چه حد آسان است؟
بر اساس آخرین گزارش «یورواستات» درباره حملونقل در اروپا، جابهجایی با قطار در این قاره نسبتا آسان است. تراکم خطوط ریلی در اروپا بهطور متوسط حدود ۵۸ کیلومتر بهازای هر هزار کیلومتر مربع است.
سفر با قطار بهویژه در کشورهایی مانند سوئیس، جمهوری چک، بلژیک، آلمان و لوکزامبورگ بسیار آسانتر است؛ این کشورها گستردهترین شبکههای ریلی اروپا را دارند و بیش از ۱۰۰ کیلومتر خط آهن بهازای هر ۱۰۰ هزار کیلومتر مربع در اختیار دارند.
آلمان همچنین از جمله کشورهایی است که در دهه گذشته بیشترین رشد شبکه ریلی را داشته و حدود ۶ کیلومتر بهازای هر هزار کیلومتر مربع به آن افزوده شده است.
در مقابل، کشورهایی مانند نروژ، یونان و فنلاند در پایینترین رتبه قرار دارند و کمتر از ۲۰ کیلومتر خط ریلی دارند. به همین دلیل، یونان کمترین میزان استفاده از قطار را در اتحادیه اروپا دارد و شهروندان آن بهطور متوسط سالانه تنها حدود ۷۰ کیلومتر با قطار سفر میکنند.
کدام شهروندان اروپایی بیشتر از قطار استفاده می کنند؟
در اتحادیه اروپا، ۹۵ درصد از سفرهای ریلی در داخل مرزهای کشورها انجام میشود.
بیشترین میزان استفاده از قطار در محور مرکزی-غربی اروپا ثبت شده است؛ بهطوریکه شهروندان اتریش، مجارستان و فرانسه سالانه بین ۱۴۰۰ تا ۱۵۰۰ کیلومتر با قطار سفر میکنند.
بهطور میانگین، هر شهروند اتحادیه اروپا سالانه حدود ۱۰۰۰ کیلومتر با قطار سفر میکند. مجموع مسافت طیشده نیز به ۴۴۳ میلیارد کیلومتر میرسد؛ رقمی که اگر در فضا طی شود، معادل ۵۰۰ سفر رفتوبرگشت بین زمین و سیاره مشتری خواهد بود.
دادههای بریتانیا در این گزارش لحاظ نشده، اما میانگین استفاده از قطار در این کشور مشابه اتحادیه اروپا است. با این حال، طبق دادههای سال ۲۰۲۵، بیشتر ترافیک ریلی در بریتانیا در لندن و جنوبشرق این کشور متمرکز است.