یک منبع آگاه در تهران به خبرگزاری رویترز گفته است که ایران در چارچوب پیشنهادهای ارائه شده در مذاکرات با ایالات متحده، ممکن است اجازه دهد کشتیها بدون خطر حمله، بهطور آزادانه از سمت عمانی تنگه هرمز عبور کنند؛ مشروط بر اینکه توافقی برای جلوگیری از تجدید درگیریها حاصل شود.
جنگ ایالات متحده و اسرائیل با ایران منجر به بزرگترین اختلال تاریخ در عرضه جهانی نفت و گاز شده است، زیرا ایران تردد در این تنگه را مختل کرده است؛ مسیری که حدود ۲۰ درصد از جریان نفت و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکند.
صدها نفتکش و کشتیهای دیگر به همراه ۲۰ هزار دریانورد از زمان آغاز جنگ در ۲۸ فوریه (۹ اسفند) در داخل خلیج فارس گرفتار شدهاند.
یک آتشبس دو هفتهای از ۸ آوریل (۱۹ فروردین) اجرایی شده و دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز چهارشنبه گفت که جنگ به پایان خود نزدیک است، اما کنترل بر تنگه هرمز همچنان یک موضوع کلیدی در مذاکرات باقی مانده است.
این منبع که به دلیل حساسیت موضوع نخواست نامش فاش شود، به رویترز گفت ایران ممکن است مایل باشد اجازه دهد کشتیها از سمت دیگر این تنگه باریک در آبهای عمان، بدون هیچ مانعی از سوی تهران، استفاده کنند.
این منبع اشاره نکرد که آیا ایران با پاکسازی مینهایی که احتمالاً در آن بخش از آبها کار گذاشته، موافقت خواهد کرد یا خیر، و یا اینکه آیا به تمام کشتیها (حتی کشتیهای مرتبط با اسرائیل) اجازه عبور آزادانه داده خواهد شد یا نه.
اما این منبع افزود که این پیشنهاد بستگی به این دارد که آیا واشینگتن آماده برآورده کردن خواستههای تهران هست یا خیر؛ شرطی که برای هرگونه پیشرفت احتمالی در موضوع تنگه هرمز حیاتی است.
یک منبع امنیتی غربی به خبرگزاری رویترز گفت که پیشنهاد اجازه عبور بدون مانع کشتیها از آبهای عمان در دست بررسی بوده، هرچند هنوز مشخص نیست که آیا واشینگتن پاسخی به آن داده است یا خیر.
تنگه هرمز، باریکهای به عرض تنها ۳۴ کیلومتر میان ایران و عمان، تنها مسیر خروجی از خلیج فارس به اقیانوس هند و اصلیترین مسیر برای تأمین انرژی از خاورمیانه و سایر کالاهای حیاتی از جمله کودهای شیمیایی است.
این پیشنهاد، اولین گام ملموس تهران برای عقبنشینی از ایدههای تهاجمیتر مطرح شده در هفتههای اخیر تلقی میشود؛ ایدههایی که شامل اخذ عوارض از کشتیها برای عبور از این آبراه بینالمللی و اعمال حاکمیت بر تنگه بود. صنعت کشتیرانی جهانی این ایدهها را گامهایی یکجانبه و بیسابقه در نقض کنوانسیونهای دریایی میدانست.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
کشورهای عضو سازمان بینالمللی دریانوردی وابسته به سازمان ملل که این هفته در لندن تشکیل جلسه دادند، با ایده وضع عوارض توسط ایران مخالفت کرده و اعلام کردند که این کار «بدعت خطرناکی» خواهد بود.
پیشنهاد ایران همچنین میتواند اولین حرکت به سوی بازگرداندن وضعیت موجود در دریانوردی تنگه هرمز باشد که برای دههها برقرار بود.
طرح موسوم به «تفکیک تردد دوطرفه» که در سال ۱۹۶۸ توسط آژانس کشتیرانی سازمان ملل و با موافقت کشورهای منطقه تصویب شد، سیستم فعلی مسیریابی کشتیها را ایجاد کرد که کریدورهای دریانوردی را میان آبهای ایران و عمان تقسیم میکند.
ایالات متحده از روز دوشنبه محاصرهای را بر کشتیهای نفتی که بنادر ایران را ترک میکنند اعمال کرده و تردد کلی کشتیها از ۲۸ فوریه تاکنون بسیار محدود باقی مانده است.