یک تیم پژوهشی فرانسوی احساس تنهایی افراد و خطر ابتلا به زوال عقل آنها را طی ۳۰ سال پیگیری کرد.
بر اساس یک پژوهش جدید که روند سالمندی بزرگسالان را طی سه دهه دنبال کرده، افرادی که تقریبا همیشه احساس تنهایی میکنند ممکن است با خطر بالاتری برای ابتلا به زوال عقل روبهرو باشند.
در حال حاضر درمان قطعی برای زوال عقل وجود ندارد و این بیماری ۵۷ میلیون نفر را در سراسر جهان درگیر کرده است. با این حال ترکیبی از عوامل ژنتیکی و سبک زندگی، مانند ورزش، مصرف الکل و سیگار، میتواند بر خطر ابتلا به این عارضه تاثیر بگذارد. به گفته یک گروه کارشناسی (منبع به زبان انگلیسی) که از سوی نشریه لنسِت تشکیل شده، انزوای اجتماعی نیز یک عامل خطر دیگر است.
پژوهشگران دانشگاه بوردو برای سنجش این خطر دست به کار شدند. آنها دریافتند سالمندانی که به شکل مزمن احساس تنهایی میکردند، در مقایسه با افرادی که هرگز احساس تنهایی نداشتند، ۳۸ درصد بیشتر در معرض ابتلا به زوال عقل بودند.
به گفته این پژوهش که در نشریه Aging & Mental Health. (منبع به زبان انگلیسی) منتشر شده، تنهایی گاهبهگاه به طور معنادار با خطر زوال عقل پیوندی نداشت.
کارین پرِس، یکی از نویسندگان مطالعه و پژوهشگر ارشد مرکز سلامت جمعیت بوردو، گفت: «این تمایز بسیار مهم است.»
او گفت: «در حالی که بیشتر مردم در مقطعی از زندگی خود تنهایی را تجربه میکنند، زمانی که تنهایی مزمن و پایدار میشود ممکن است خطر ابتلا به زوال عقل را افزایش دهد.»
پژوهشگران دادههای مربوط به ۳۷۷۷ سالمند را که از سال ۱۹۸۸ تا ۲۰۱۸ تحت پیگیری بودند، تحلیل کردند. آنها افراد را بر اساس چهار نوبت حضور در پژوهش طی یک دوره ۸ ساله در سه گروه «هرگز تنها»، «گاهبهگاه تنها» و «به طور مزمن تنها» طبقهبندی کردند. سپس بررسی کردند که آیا شرکتکنندگان در ۲۰ سال بعدی دچار زوال عقل شدند یا نه.
به گفته این مطالعه، تقریبا از هر سه نفری که هرگز یا فقط گاهبهگاه احساس تنهایی داشتند، یک نفر در ادامه دچار زوال عقل شد، در حالی که این رقم در گروهی که به طور مزمن تنها بودند حدود ۴۹ درصد بود. بیشتر افراد شرکتکننده در این پژوهش دچار تنهایی مداوم نبودند.
پژوهشگران بوردو گفتند تنهایی و انزوای اجتماعی دقیقا یک چیز نیستند. تنهایی احساسی ذهنی است و افراد میتوانند حتی وقتی با خانواده زندگی میکنند یا به طور مرتب دیگران را میبینند هم آن را تجربه کنند.
ایوانا سیمون، نویسنده اصلی این مطالعه، گفت: «این آسیبپذیری ممکن است همچنین ناشی از روابط غیررضایتبخش، بار مراقبت از دیگران یا کمبود فعالیتهای معنادار باشد.»
این پژوهش محدودیتهایی هم دارد. برای سنجش تنهایی تنها از یک پرسش استفاده شد و نه از یک ارزیابی جامع، و ممکن است پژوهشگران همه عواملی را که میتوانند بر رابطه میان زوال عقل و تنهایی تاثیر بگذارند در نظر نگرفته باشند. با این حال یافتهها با نتایج مطالعات بزرگتر که پیشتر پیوندی مشابه میان زوال عقل و تنهایی در میانسالی و سالمندی یافته بودند، همراستا است.
پژوهشگران بوردو توصیه کردند کارکنان نظام سلامت بیماران خود را از نظر تنهایی غربالگری کنند و آنها را به فعالیتهای اجتماعی بیشتر تشویق کنند. آنها گفتند ایجاد فضاهای عمومی فراگیرتر که پذیرای افراد در همه سنین باشد نیز میتواند مفید باشد.
به گفته بنیاد پژوهش آلزایمر بریتانیا (Alzheimer’s Research UK) (منبع به زبان انگلیسی)، فعال ماندن از نظر اجتماعی در سنین بالا میتواند به فعال نگه داشتن بخشهایی از مغز کمک کند و تغییراتی را که با زوال عقل مرتبط است کاهش دهد. با این حال این نهاد غیردولتی تاکید کرده است که هیچ عامل واحدی به تنهایی باعث بروز زوال عقل نمیشود.
برای نمونه، افرادی که به طور مزمن احساس تنهایی میکنند ممکن است کمتر ورزش کنند و رژیم غذایی ناسالمتری داشته باشند؛ عواملی که میتواند به بیماری قلبی و دیابت منجر شود. این بیماریها نیز به نوبه خود خطر زوال عقل را افزایش میدهند. تعاملات اجتماعی تنها یکی از لایههای این خطر است.
پرِس گفت: «کمبود تعاملات اجتماعی، تحریک شناختی را محدود میکند و در عین حال استرسهای حلنشده اجتماعی در طول زمان به انباشت فرسایش زیستی منجر میشود.»