به نظر میرسد یک کشتی فلهبر متعلق به یونان و یک کشتی با پرچم لیبریا نخستین شناورها باشند که پس از آتشبس چهارشنبه، بخشی از آتشبس دو هفتهای شکننده، از تنگه هرمز عبور میکنند.
به گزارش سامانه ردیابی دریایی مارینترافیک، دو کشتی نخستین شناورهایی هستند که از زمان توافق آمریکا و ایران بر سر یک آتشبس شبانه، از تنگه هرمز عبور کردهاند.
آگهی
آگهی
کشتی فلهبر «انجی ارث» متعلق به یونان ساعت ۱۰:۴۴ به وقت اروپای مرکزی از تنگه عبور کرد و کشتی «دیتونا بیچ» با پرچم لیبریا نیز پیشتر ساعت ۸:۵۹ به وقت اروپای مرکزی، پس از ترک بندر ایرانی بندرعباس در ساعت ۷:۲۸، از این آبراه عبور کرده بود.
این عبورها نخستین ترددهای تاییدشده تحت شرایط جدید احتمالی آتشبسی است که بر یکی از حیاتیترین گلوگاههای انرژی جهان اثر میگذارد.
عباس عراقچی وزیر خارجه ایران گفت کشتیها به مدت دو هفته با «هماهنگی با نیروهای مسلح ایران و با در نظر گرفتن محدودیتهای فنی» اجازه خواهند داشت با امنیت از این تنگه عبور کنند.
این توافق چند ساعت پیش از ضربالاجلی حاصل شد که دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا تعیین کرده بود؛ او تهدید کرده بود اگر ایران با گشایش تنگه موافقت نکند «امشب یک تمدن به طور کامل نابود خواهد شد» و سپس اعلام کرد در برابر آتشبس، بمباران را متوقف میکند.
به گزارش نشریه معتبر کشتیرانی «لویدز لیست» مستقر در لندن، برآورد میشود اکنون بیش از ۸۰۰ کشتی در خلیج خاورمیانه گیر افتاده باشند و مالکان کشتیهایی که در آنجا به دام افتادهاند نیز به این نشریه گفتهاند تدارکات برای بهحرکتدرآوردن آنها از صبح چهارشنبه آغاز خواهد شد.
بسیاری از جزئیات کلیدی همچنان نامعلوم است؛ ایران میگوید با دو هفته عبور امن همراه با «محدودیتهای فنی» موافقت کرده، در حالی که ترامپ از «گشایش کامل، فوری و امن» خبر داده است.
هنوز روشن نیست دو طرف درباره شرایط پرداخت عوارض عبور به توافق رسیدهاند یا نه و آتشبس دقیقا از چه زمانی لازمالاجرا میشود.
نیل رابرتز رئیس بخش دریایی و هوانوردی انجمن بازار لویدز گفت اگرچه آتشبس به طور کلی خبر خوبی برای شرکتهای کشتیرانی است اما آنها همچنان متحمل زیان خواهند شد و بعید است ترافیک دریایی به سطح پیش از جنگ به این زودیها برگردد.
او توضیح داد: «کشتیهایی که پیش از این قادر به ترک منطقه نبودند اکنون هر زمان که مالکان و ناخدا تشخیص دهند شرایط امن است تلاش خواهند کرد حرکت کنند» و تاکید کرد که این منطقه همچنان به عنوان منطقهای پرخطر تلقی خواهد شد.
رابرتز ادامه داد: «از منظر بیمه، آتشبس البته خبر خوشایندی است... اما در این فاصله بسیار بعید است که تجارت به سوی خلیج به سادگی از سر گرفته شود.»
مساله عوارض تردد
یک مقام منطقهای گفت ایران و عمان از کشتیها برای عبور از تنگه عوارض دریافت خواهند کرد و ایران قصد دارد درآمد حاصل را صرف بازسازی کند. چند گزارش تاییدنشده حاکی از آن است که رقمی در حدود ۲ میلیون دلار (۱.۷ میلیون یورو) برای هر کشتی در دست بررسی است.
مجلس ایران در حال بررسی طرحی است که رژیم عوارض را قانونی کند.
تنگه هرمز در تمام دوران خود به عنوان آبراهی بینالمللی هرگز مشمول دریافت عوارض نبوده است.
دو مسیر کشتیرانی تنگه روزانه امکان عبور حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت و فراوردههای نفتی را فراهم میکند؛ رقمی معادل تقریبا یکپنجم مصرف نفت جهان و بیش از یکچهارم کل تجارت دریابرد نفت، به گفته اداره اطلاعات انرژی آمریکا.
حدود یکپنجم تجارت جهانی الانجی نیز از هرمز عبور میکند و قطر اصلیترین صادرکننده آن است.