شرکتهای بزرگ کشتیرانی پس از اعلام آتشبس آمریکا و ایران نسبت به امکان عبور از تنگه هرمز محتاطانه خوشبین هستند اما بر ضرورت شفافیت کامل پیش از حرکت هر شناوری تاکید دارند.
گزارشها درباره این که آتشبس دو هفتهای آمریکا و ایران ممکن است پس از بیش از یک ماه بسته بودن تقریبا کامل، تنگه هرمز را دوباره به روی کشتیها باز کند، شرکتهای کشتیرانی را وادار کرده در برابر تردیدهای مداوم گزینههای خود را سبکسنگین کنند.
آگهی
آگهی
شرکت مرسک، دومین اپراتور بزرگ حملونقل کانتینری جهان، در واکنش به این تحول پیشقدم شده است.
این شرکت دانمارکی اعلام کرد: «آتشبس ممکن است فرصتهایی برای عبور و مرور ایجاد کند، اما هنوز قطعا امنیت کامل دریایی فراهم نمیکند و لازم است همه شرایط احتمالی مرتبط را درک کنیم.»
مرسک همچنین تاکید کرد که «با فوریت در حال کار» است تا روشن کند پس از ماهها محدودیت شدید، کشتیها دقیقا چگونه خواهند توانست از تنگه هرمز عبور کنند.
این شرکت تاکید کرد که هرگونه تصمیم درباره تردد کشتیها منوط به ارزیابیهای مستمر ریسک، رصد دقیق وضعیت امنیتی و راهنمایی نهادهای مسئول و شرکای تجاری خواهد بود.
شرکت آلمانی هاپاگ لوید نیز لحن محتاطانه مشابهی در پیش گرفته است.
رولف هابن یانسن، مدیرعامل این شرکت، در تماس تلفنی روز چهارشنبه به مشتریان گفت هنوز برای قضاوت درباره این که چه میزان ترافیک قادر خواهد بود از این گذرگاه حیاتی عبور کند زود است.
او هشدار داد که حتی اگر برخی کشتیها به زودی بتوانند از خلیج خارج شوند، دستکم شش هفته طول میکشد تا شبکه فعالیتهای شرکت به وضعیت کاملا عادی بازگردد.
برآورد شرکت این است که حدود هزار کشتی تجاری همچنان در خلیج فارس گیر کردهاند که شش فروند آنها متعلق به هاپاگ لوید است.
این انباشت قابل توجه پیشبینی میشود مدیریت هرگونه ازسرگیری تردد در تنگه هرمز را به طور چشمگیری دشوارتر کند، در حالی که ادامه درگیری هر هفته حدود ۵۵ میلیون دلار، معادل ۴۷٫۵ میلیون یورو، برای این شرکت هزینه دارد.
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، بازگشایی تنگه را شرط اصلی آتشبس توصیف کرد و با درخواست برای «گشایش کامل، فوری و ایمن» تنگه هرمز، وعده داد آمریکا از مدیریت تردد دریایی حمایت خواهد کرد.
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، اعلام کرد در صورت توقف حملات علیه ایران، با هماهنگی نیروهای مسلح و با در نظر گرفتن محدودیتهای فنی، طی این دوره دو هفتهای امکان عبور ایمن فراهم خواهد شد.
برخی مسئولان منطقهای میگویند انتظار میرود ایران و عمان از کشتیها بابت عبور از تنگه هرمز عوارض دریافت کنند؛ اقدامی که به معنای فاصله گرفتن از وضعیت پیشین این گلوگاه دریایی به عنوان مسیری بدون عوارض است.
مبالغ دقیق و جزئیات اجرایی هنوز به طور رسمی اعلام نشده است.
سایر شرکتهای کشتیرانی تحولات را از نزدیک دنبال میکنند
شرکتهای دیگری از جمله شرکت ژاپنی حملونقل و لجستیک «ان وای کی لاین» نیز اعلام کردهاند پس از اعلام آتشبس اوضاع را از نزدیک زیر نظر دارند.
به دلیل معطل ماندن صدها کشتی در هفتههای گذشته، هزینه فرصتها همچنان از محل کاهش درآمد، افزایش حق بیمه و کارمزد دموراژ رو به افزایش است؛ دموراژ هزینهای است که هنگام ماندن کشتی در بندر بیش از زمان توافقشده از مالکان دریافت میشود.
حتی جریان محدود تردد در این بازه موقت میتواند به برخی کشتیها امکان دهد از خلیج خارج شوند و در مسیرهای جایگزین به کار گرفته شوند و بخشی از زیانهای انباشته را کاهش دهد.
با این حال، الزام به هماهنگی نظامی و وضع عوارض جدید، لایههای دیگری از ابهام و پیچیدگی ایجاد میکند که شرکتهای کشتیرانی صراحتا میگویند باید پیش از اتخاذ هر تصمیم عملی مهم برطرف شود.
در حالی که قرار است مذاکرات گستردهتری از روز جمعه در اسلامآباد با میانجیگری مقامات پاکستانی آغاز شود، وضعیت همچنان سیال و در حال تغییر است.
دستکم در مقطع کنونی، اطلاعات موجود حاکی از آن است که به جای بازگشت فوری به شرایط پیش از درگیری، با یک دوره دو هفتهای دسترسی بسیار کنترلشده روبهرو خواهیم بود.
شرکتهای کشتیرانی و بازارهای انرژی در روزهای آینده نیز تحولات را برای دریافت راهنماییهای بیشتر از نزدیک دنبال خواهند کرد.