شرکتهای اتحادیه اروپا، ژاپن، کره و سوئیس طبق توافقهای تجاری موجود با آمریکا با نرخهای تعرفه ای کمتر و سقفدار روبهرو هستند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز پنجشنبه یک دستور اجرایی را امضا کرد که میتواند تعرفههای مدتها تهدید شده تا سقف ۱۰۰ درصد را بر برخی داروهای ثبتاختراعشده شرکتهایی اعمال کند که در ماههای آینده به توافقی با دولت او نمیرسند.
آگهی
آگهی
شرکتهایی که توافق قیمت «کشور کاملهالوداد» را امضا کردهاند و به طور فعال در حال ساخت تاسیساتی در آمریکا برای انتقال تولید داروهای ثبتاختراعشده و مواد اولیه آنها به داخل کشور هستند، مشمول تعرفه صفر درصدی خواهند شد.
برای شرکتهایی که چنین توافق قیمتی ندارند اما در حال ساخت این گونه طرحها در آمریکا هستند، تعرفه ۲۰ درصدی اعمال میشود که ظرف چهار سال به ۱۰۰ درصد افزایش خواهد یافت.
یک مقام ارشد دولت در نشست خبری تلفنی به خبرنگاران گفت شرکتها هنوز چند ماه برای مذاکره پیش از اجرایی شدن تعرفههای ۱۰۰ درصدی فرصت دارند؛ ۱۲۰ روز برای شرکتهای بزرگ و ۱۸۰ روز برای سایر شرکتها.
این مقام که برای تشریح دستور اجرایی پیش از انتشار رسمی آن به شرط فاش نشدن نامش صحبت میکرد، هیچ شرکت یا دارویی را که در معرض تعرفههای بالاتر قرار گیرند نام نبرد اما یادآور شد دولت تاکنون با ۱۷ شرکت بزرگ داروسازی به توافق قیمتی رسیده که ۱۳ مورد از آنها امضا شده است.
ترامپ در این دستور نوشت که این اقدامات را برای «مقابله با تهدید تضعیف امنیت ملی ناشی از واردات دارو و مواد اولیه دارویی» ضروری میداند.
این اقدام در نخستین سالگرد آنچه ترامپ آن را «روز رهایی» مینامد انجام میشود؛ روزی که رئیسجمهور مالیاتهای سنگین تازهای بر واردات از تقریبا همه کشورهای جهان اعلام کرد و بازار سهام را به لرزه انداخت.
تعرفههای «روز رهایی» از جمله عوارضی بودند که دیوان عالی آمریکا در ماه فوریه آنها را لغو کرد.
برخی نسبت به پیامدهای تعرفههایی که روز پنجشنبه اعلام شد هشدار دادند. استیون جی اوبل، مدیرعامل انجمن صنفی صنعت داروسازی آمریکا (PhRMA)، گفت: «مالیاتها بر داروهای نوآورانه هزینهها را افزایش میدهد و میتواند میلیاردها دلار سرمایهگذاری در آمریکا را به خطر بیندازد.»
او با اشاره به حضور گسترده آمریکا در تولید داروهای زیستدارویی یادآور شد داروهایی که از کشورهای دیگر تامین میشوند «در اغلب موارد از متحدان قابل اعتماد آمریکا میآیند».
ترامپ از آغاز دور دوم ریاستجمهوری خود موجی از مالیاتهای تازه بر واردات از شرکای تجاری آمریکا اعمال کرده و بارها وعده داده بود که تعرفههای بسیار بالا بر داروهای تولید خارج در راه است.
اما دولت او در سال گذشته از تهدید وضع عوارض جدید برای دستیابی به توافق با شرکتهای بزرگ مانند فایزر، الای لیلی و بریستول مایرز اسکوئیب هم استفاده کرده است؛ توافقهایی با وعده کاهش قیمت داروهای جدید.
فراتر از نرخهای مخصوص شرکتها، چند کشور با آمریکا چارچوبهای تجاریای توافق کردهاند تا سقف تعرفهها بر داروهای صادرشده به آمریکا را محدود کنند.
اتحادیه اروپا، ژاپن، کره و سوئیس با تعرفه ۱۵ درصدی آمریکا بر داروهای دارای ثبت اختراع روبهرو خواهند شد که با نرخهای پیشتر توافقشده برای بیشتر کالاها یکسان است و برای بریتانیا این نرخ ۱۰ درصد خواهد بود که در دستور روز پنجشنبه آمده است در چارچوب توافقهای تجاری آینده «سپس به صفر کاهش مییابد».
بریتانیا پیشتر گفته بود برای همه داروهای ساخت این کشور که به آمریکا صادر میشوند، دستکم برای سه سال تعرفه صفر درصدی گرفته است.
ترامپ جزئیات تازه تعرفه فلزات را هم اعلام کرد
ترامپ روز پنجشنبه همچنین بهروزرسانیای درباره تعرفه ۵۰ درصدی خود بر فولاد، آلومینیوم و مس وارداتی اعلام کرد.
بر اساس دستور جدید، از روز دوشنبه، نرخ تعرفه این فلزات بر مبنای «ارزش کامل گمرکی» مبلغی که مشتریان آمریکایی هنگام خرید فلز خارجی میپردازند محاسبه خواهد شد؛ اقدامی که به گفته مقامهای دولت مانع میشود واردکنندگان سایر کشورها از پرداخت مبالغ بالاتر طفره بروند.
محصولاتی که به طور کامل از فولاد، آلومینیوم یا مس ساخته شدهاند برای بیشتر کشورها همچنان مشمول تعرفه ۵۰ درصدی خواهند بود.
اما دولت نحوه محاسبه تعرفه برای فلزات مشتق را هم تغییر میدهد؛ منظور کالاهای نهاییای است که بخشی از آنها از این فلزات تشکیل شده، اما تماما از آنها ساخته نشدهاند.
مقامها روز پنجشنبه به خبرنگاران گفتند برای محصولی که فلز آن کمتر از ۱۵ درصد وزن کل کالا باشد، مانند درپوش یک شیشه عطر، از این پس فقط تعرفههای خاص هر کشور اعمال میشود.
اما به گفته آنها برای محصولاتی که سهم فلز در آنها بیشتر است، مثل ماشین لباسشوییای که بخش عمده آن فولاد است، تعرفه ۲۵ درصدی بر کل ارزش کالا اعمال خواهد شد.
مالیاتهای بخشی بیشتری در راه است
دستورات روز پنجشنبه تازهترین نمونه از روی آوردن ترامپ به عوارض خاص بخشهای مختلف است. رئیسجمهور برای اعمال این تعرفهها به بخش ۲۳۲ قانون گسترش تجارت سال ۱۹۶۲ استناد کرد؛ همان اختیاری که پیشتر برای وضع مالیات بر واردات خودرو، الوار و حتی کابینت آشپزخانه از آن استفاده کرده بود.
بسیاری هم انتظار دارند در آینده مالیاتهای وارداتی بیشتری بر کالاهای مشخص وضع شود.
دلیل این انتظار آن است که حکمی از سوی دیوان عالی، تعرفههایی را که ترامپ با استناد به قانون دیگری یعنی قانون اختیارات اقتصادی در شرایط اضطراری بینالمللی مصوب ۱۹۷۷ برای اعمال فوری تعرفه بر هر کشور و تقریبا در هر سطحی وضع کرده بود لغو کرد.
اگرچه رای ۲۰ فوریه دادگاه ضربه مهمی به دستور کار اقتصادی ترامپ وارد کرد، رئیسجمهور همچنان گزینههای زیادی برای ادامه سیاست اعمال تهاجمی مالیات بر واردات در اختیار دارد.
ترامپ علاوه بر عوارض بخشی، تنها چند ساعت پس از رای دیوان عالی با استفاده از اختیاری حقوقی دیگر تعرفه ۱۰ درصدی بر همه واردات وضع کرد، اما این عوارض فقط میتواند ۱۵۰ روز برقرار باشد. تاکنون حدود ۲۴ ایالت این تعرفههای تازه را به چالش کشیدهاند.
ترامپ استدلال کرده است مالیاتهای سنگین تازه بر واردات برای بازگرداندن ثروتی که به گفته او از آمریکا «دزدیده شده» لازم است. او میگوید این تعرفهها کسری تجاری چند دههای آمریکا را کاهش میدهد و تولید را به داخل کشور برمیگرداند. اما ترامپ در مواردی نیز از تعرفهها در چارچوب کینههای شخصی یا در واکنش به منتقدان سیاسی استفاده کرده است. و بر هم زدن زنجیره تامین جهانی برای کسبوکارها و خانوارهایی که همین حالا زیر فشار افزایش قیمتها هستند پرهزینه بوده است.