دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا در نخستین سخنرانی زندهاش برای آمریکاییها درباره جنگ با ایران، قاطع و مصمم ظاهر شد.
او چهارشنبه شب در سخنرانی خود از کاخ سفید گفت: «ما ایران را شکست دادهایم و کاملا درهم کوبیدهایم. آنها از نظر نظامی، اقتصادی و از هر جهت دیگری نابود شدهاند.»
آگهی
آگهی
او افزود: «رادارهایشان صددرصد منهدم شده است. ما بهعنوان یک نیروی نظامی توقفناپذیریم.»
این ابراز اطمینانها از سوی رئیسجمهوری ایالات متحده در حالی صورت گرفت که شرایط برای این کشور در میدان نبرد با ایران پیچیدهتر از آنچه تصور میشد رقم خورده است.
سرنگونی یک جنگنده آمریکایی در روز جمعه یادآور خطرات جنگ بود و عملیات جستوجویی را در پی داشت که به نجات یکی از خدمه پرواز این جنگنده ختم شد. رسانههای دولتی ایران گزارش دادند که یک هواپیمای دیگر آمریکا نیز از سوی پدافند هوایی مورد هدف قرار گرفته است. این در حالی است که دونالد ترامپ پیش از این گفته بود ایران دیگر «هیچ تجهیزات ضدهوایی ندارد.»
دونالد ترامپ روز جمعه همزمان با مخابره خبرهای نامطلوب برای آمریکا در انظار عمومی ظاهر نشد. وضعیتی که نشاندهنده شرایط غیرقابل پیشبینی جنگ برای کاخسفید بود. رئیسجمهوری آمریکا پیش از این نیز به طور علنی از حملات ایران به کشورهای همسایه خود ابراز شگفتی کرده بود.
این در حالی است که دونالد ترامپ تاکنون در برابر اقدام قابل پیشبینی ایران در بستن تنگه هرمز نتوانسته است کاری پیش ببرد. او البته سعی کرده است تا انسداد تنگه هرمز را برای کشورش کماهمیت جلوه دهد اما عرضه نفت در جهان تحت تاثیر این بحران قرار گرفته و قیمت بنزین در آمریکا به شدت افزایش یافته است.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
تلاشهای دونالد ترامپ برای جلب کمک رهبران جهان در راستای بازگشایی تنگه هرمز تاکنون با پاسخ منفی مواجه شده است. برخی متحدان ترجیح دادهاند تا پایان درگیریها صبر کنند و برخی دیگر آشکارا از جنگی که ترامپ آغاز کرده است، انتقاد کردهاند.
دونالد ترامپ طی یک دهه حیات سیاسی خود بر اعتمادبهنفس تزلزلناپذیر خود برای پیشبرد مسیرش تکیه کرده است. او در جریان کارزار انتخاباتی سال ۲۰۱۶ گفته بود: «فقط من میتوانم درستش کنم.»
این رویکرد اغلب به تکروی منجر شده است که براساس آن گویی تنها شخص دونالد ترامپ راهحل مسائل را در جهانی آشفته بلد است. همین نگاه پیش از این صدور فرمانهای اجرایی و اعمال تعرفههایی که اقتصاد جهانی را تحت تاثیر قرار داده، توجیه کرده است.
این در حالی است که اکنون جنگ با ایران که بدون مشورت با دیگر متحدان آمریکا (به استثنای اسرائیل) و کنگره آغاز شد تبدیل به آزمونی بیسابقه در دور دوم ریاستجمهوری دونالد ترامپ شده است.
جولیان زلیزر، استاد تاریخ در دانشگاه پرینستون در این باره میگوید: «میتوانید قاطعترین و تهاجمیترین رئیسجمهوری جهان باشید، اما آنچه را که در خارج از کشور رخ میدهد نمیتوانید کنترل کنید.»
انتقاد متحدان سنتی از ترامپ
با ورود جنگ به هفته ششم متحدان آمریکا با زبانی صریحتر از معمول از زیر بار پیامدهای جنگ در ایران شانه خالی میکنند.
امانوئل ماکرون، رئیسجمهوری فرانسه این هفته گفت ایالات متحده «بهسختی میتواند بعدا از عدم حمایت گلایه کند، وقتی عملیاتی را که خود بهتنهایی آغاز کرد انجام میدهد.»
او افزود: «این عملیات ما نیست.»
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا نیز با وجود انتقادهای شدید دونالد ترامپ از موضع خود مبنی بر عدم ورود به جنگ عقبنشینی نکرده است. فرانسه و بریتانیا تلاشها برای بازگشایی تنگه پس از پایان درگیریها را رهبری میکنند.
در داخل آمریکا نیز حتی برخی جمهوریخواهان همحزبی ترامپ بر ضرورت حفظ روابط قوی بینالمللی تاکید میکنند. پس از آنکه دونالد ترامپ این هفته تهدید کرد از ناتو خارج خواهد شد، جان تون، رهبر اکثریت سنا گفت آرای کافی در سنا برای حمایت از چنین اقدامی وجود ندارد.
تون درباره گفتوگوهای گذشته جمهوریخواهان پیرامون این موضوع گفت: «افراد زیادی هستند که معتقدند ناتو یک ائتلاف بسیار حیاتی و فوقالعاده موفق پس از جنگ جهانی دوم است. فکر میکنم در دنیای امروز به متحدان نیاز دارید.»
دونالد ترامپ در سخنرانی خود در کاخ سفید اشارهای به خروج از ناتو نکرد.
جان بولتون، مشاور امنیت ملی ترامپ در دوره اول که اکنون به منتقد او تبدیل شده است گفت دولت فعلی با عدم مشورت با متحدان پیش از ورود به جنگ «اشتباه جدی» مرتکب شده است.
جان بولتون گفت: «اگر پیش از جنگ ائتلاف نسازید، در میانه آن کار بسیار دشوار خواهد بود.»
با این حال جان بولتون رهبران اروپایی را نیز از مخالفت صرف با دونالد ترامپ بهدلیل نارضایتی از عدم مشورت برحذر داشت و آن را «نابالغانه و لجوجانه» توصیف کرد.
ترامپ؛ رئیسجمهوری که قواعد خاص خودش را دارد
تمایل دونالد ترامپ به عمل کردن بر اساس قواعد خودش محدود به جنگ نیست.
به عنوان مثال او این هفته گفت با وجود حکم یک قاضی، تایید کنگره برای ساخت تالار رقصی که میخواهد در کاخ سفید بسازد «ضروری نیست». او همچنین فرمان اجراییای برای ایجاد فهرست سراسری رایدهندگان تاییدشده و محدود کردن رایگیری پستی امضا کرد.
او همچنین به اولین رئیسجمهوری تاریخ آمریکا تبدیل شد که در طول دوران حضورش در کاخسفید در جلسه استماع دیوان عالی حاضر شده است.
اما همانند جنگ، راهبرد تکروی به سبک خود از سوی دونالد ترامپ در داخل نیز با محدودیتهایی روبهرو شده است.
دیوان عالی برنامه گسترده تعرفهای او را لغو کرده است. دموکراتها به سرعت فرمان اجرایی انتخاباتی او را در دادگاه به چالش کشیدند و با وجود حضور شخصی او در دیوان عالی، قضات این نهاد نسبت به تلاشش برای کنار گذاشتن مفاد قانون اساسی درباره تابعیت بر اساس تولد تردید نشان دادند.
دونالد ترامپ این هفته در اظهاراتی خصوصی در ناهار عید پاک در کاخ سفید با لحنی طنزآمیز از محدودیتهای شغلش گلایه کرد.
رئیسجمهوری آمریکا در اشارهای تلویحی به شعار منتقدانش که او را «پادشاه» میخوانند گفت: «دارم کارهای زیادی انجام میدهم. اما اگر پادشاه بودم، میتوانستم خیلی بیشتر انجام دهم.»