با گذشت نزدیک به یک ماه از جنگ ایران، بازار اوراق قرضه دولتی دستخوش تعدیل شدید قیمت شده است. جهش هزینه نفت و گاز انتظارات تورمی را بالا برده و سیاست بانک مرکزی را به بازنگری واداشته است.
بازدهی اوراق بدهی دولتی در کشورهای اروپایی و آمریکا از زمان آغاز جنگ ایران رو به افزایش بوده است.
آگهی
آگهی
سرمایهگذاران به دلیل سقوط اعتماد به اقتصاد جهانی، که ناشی از پیامدهای منفی شدید جنگ بر بازارهای انرژی، زنجیرههای تامین و زیرساختهای خاورمیانه است، بازدهیهای بالاتری طلب میکنند.
بازدهی اوراق دوساله که نسبت به انتظارات نرخ بهره در کوتاهمدت حساستر است، در یک حرکت کلاسیک «مسطحشدن نزولی» سریعتر از اوراق دهساله بالا رفته، در حالی که رشد بازدهی سررسیدهای بلندمدتتر نگرانیها از فشار منفی هزینه بالاتر انرژی بر اقتصاد را بازتاب میدهد.
رابرت تیمپر، استراتژیست ارشد بازار درآمد ثابت در بیسیای ریسرچ، در گفتوگو با یورونیوز توضیح داد که «مسطحشدن نزولی و شدید منحنیهای بازده بازتاب بازقیمتگذاری سیاست پولی به سمت رویکردی انقباضیتر در واکنش به نگرانیهای تورمی ناشی از جنگ ایران است».
تیمپر افزود: «بخش کوتاه منحنی [بازدهی اوراق دوساله] نسبت به تغییرات سیاست پولی حساستر است و بنابراین در واکنش به انتظار سرمایهگذاران برای سیاست انقباضیتر بانکهای مرکزی بیش از بخش بلند منحنی [بازدهی اوراق دهساله] افزایش یافته است».
از نظر تاریخی این الگوی خاص رفتاری منحنی اغلب پیشدرآمد شکلگیری منحنی بازده معکوس است که یکی از شاخصهای شناختهشده احتمال رکود اقتصادی به شمار میرود.
اوراق قرضه اروپایی زیر فشار اصلی موج فروش
فرایند بازقیمتگذاری در اروپا پررنگتر بوده و بازار اوراق قرضه بریتانیا بیشترین فشار را تحمل کرده است.
از آغاز درگیری تاکنون، بازدهی اوراق دهساله دولتی بریتانیا از ۴.۲ درصد به اوجی بیش از ۵ درصد رسیده، در حالی که بازدهی اوراق دوساله از ۳.۵ درصد به سقف ۴.۶ درصد جهش کرده است.
تیمپر در گفتوگو با یورونیوز توضیح داد که تجربه تورمی گذشته نقش تعیینکنندهای داشته و گفت: «افزایش نرخ بهره در بریتانیا محتملتر از دیگر کشورها است، زیرا تورم در آنجا بالاتر از بقیه بوده و در نتیجه خطر از مهار خارجشدن انتظارات تورمی بیشتر است».
راسل مولد، مدیر سرمایهگذاری شرکت ایجی بل، روز چهارشنبه در بیانیهای تفصیلی پیامدهای خاص بریتانیا را برجسته کرد و نوشت که بازدهی اوراق دهساله دولتی این کشور برای سومین بار از سال ۲۰۰۸ تاکنون در نزدیکی ۵ درصد نوسان میکند، در حالی که بازدهی اوراق دوساله بهراحتی از نرخ پایه بانک انگلستان فراتر رفته است.
مولد همچنین توضیح داد که فاصله میان بازدهی اوراق دهساله دولتی بریتانیا و بازده سود تقسیمی شاخص فوتسی ۱۰۰ به بیش از یک و نیم واحد درصد رسیده و در نتیجه سهام بریتانیا را نسبتا کمجاذبهتر کرده است.
در دیگر نقاط اروپا نیز بازدهی اوراق قرضه افزایشهای مشابهی را تجربه کرده است.
بازدهی اوراق دهساله دولتی آلمان از ۲.۶۵ درصد به حدود ۳ درصد رسیده و به بالاترین سطوح ۱۵ سال گذشته نزدیک شده است، در حالی که بازدهی اوراق دوساله این کشور از حدود ۲ درصد به ۲.۶۵ درصد افزایش یافته است.
در فرانسه بازدهی اوراق دهساله دولتی (OAT) از ۳.۲ درصد به بیش از ۳.۷ درصد جهش کرده و به اوجهای ۱۷ ساله نزدیک شده است، در حالی که بازدهی اوراق دوساله از ۲.۱ درصد به بالای ۲.۸ درصد رسیده است.
در ایتالیا بازدهی اوراق دهساله دولتی (BTP) پیش از جنگ ایران حدود ۳.۳ درصد بود و اکنون از ۳.۹ درصد فراتر رفته و به بالاترین سطوح دو سال گذشته نزدیک شده است، در حالی که بازدهی اوراق دوساله از حدود ۲.۱۵ درصد به ۳ درصد افزایش یافته است.
در همه این بازارهای اوراق قرضه، بازدهی اوراق دوساله سریعتر از اوراق دهساله متناظر افزایش یافته است.
بازدهی اوراق بیست و سیساله نیز همگی در سطوح بالاتری معامله میشود که نشاندهنده کاهش اعتماد به چشمانداز رشد بلندمدت اقتصادهای اروپایی مربوطه است.
اوراق خزانه آمریکا با چالشهای مشابهی روبهرو هستند
آن سوی اقیانوس اطلس، اوراق خزانه آمریکا مسیر مشابهی را طی کردهاند، هرچند موج فروش در آنها برای مثال به شدت بازار بریتانیا نبوده است.
بازدهی اوراق دهساله آمریکا از حدود ۳.۹ درصد به اوج ۴.۴ درصدی که روز دوشنبه ثبت شد رسیده و اکنون در سطح حدود ۴.۳۷ درصد معامله میشود.
در همین حال، بازدهی اوراق دوساله از ۳.۳۵ درصد به اوجی بالاتر از ۴ درصد رسیده و در زمان نگارش گزارش در حدود ۳.۹ درصد در نوسان است.
بازدهی هر دو سررسید به بالاترین سطح هشت ماه گذشته رسیده است.
تحلیل تیمپر نشان میدهد عملکرد اوراق قرضه آمریکا به اوراق منطقه یورو نزدیک است که بازتابدهنده سابقه تقریبا مشابه تورمی و چشمانداز سیاستی آنها است. شواهد اندکی وجود دارد که نشان دهد سرمایهگذاران برای یافتن پناهگاه امن سرمایه، اوراق اروپایی را رها کرده و به سمت اوراق خزانه آمریکا هجوم آورده باشند.
تیمپر در گفتوگو با یورونیوز توضیح داد که چنین جابهجایی جریانهایی بیشتر در بازارهای ارز نمایان میشود، زیرا دلار آمریکا از آن جهت که ارز اصلی قیمتگذاری صادرات انرژی است مزیت دارد.
در حال حاضر پیام بازارهای اوراق قرضه در دو سوی اقیانوس اطلس یکسان است: درگیری خاورمیانه چشمانداز کوتاهمدت تورم، سیاست پولی و هزینههای استقراض را دگرگون کرده است.