افزایش شدید هزینه بیمه و سختگیری بیشتر بر تردد در تنگه هرمز مالکان کشتیها را وادار کرده سفرهای خود را دوباره بررسی کنند و حالا دسترسی بیش از پیش تابع ریسک، هزینه و هماهنگی است.
کشتیهایی که قصد عبور از تنگه هرمز را دارند، بیش از گذشته ناچارند با مقامهای ایرانی هماهنگ کنند، چون بالا رفتن خطرات و جهش هزینه بیمه نحوه رفتوآمد از این آبراه را تغییر داده است.
آگهی
آگهی
برای بسیاری از کشتیها، عبور دیگر کار سادهای نیست.
دولت تایلند سهشنبه اعلام کرد یکی از نفتکشهای این کشور که متعلق به شرکت بنگچک است، پس از مذاکرات با مقامهای ایرانی از تنگه عبور کرده، در حالی که یک کشتی دیگر به همراه کشتیهای دیگری که بهدنبال عبور امن هستند همچنان در انتظار دریافت مجوز است.
حملات اخیر و تداوم وضعیت نامعلوم باعث شده مالکان کشتیها تردید کنند که اصلا وارد این آبراه بشوند یا نه و تصمیمگیری آنها اکنون هم به دلیل مخاطرات ایمنی و هم افزایش هزینهها دشوارتر شده است.
حق بیمه خطر جنگ از زمان اوجگیری تنشها در ۲۸ فوریه به شدت افزایش یافته و نرخها ظرف چند هفته چند برابر شده است.
دیوید اوسله، دبیر مالی نشریه لویدز لیست، گفت: «پیش از درگیریها، نرخ معمول برای تنگه هرمز برای یک بیمهنامه یکهفتهای بین ۰٫۱۵ تا ۰٫۲۵ درصد ارزش بدنه کشتی بود. از زمان آغاز درگیری، نرخهای پیشنهادی تا ۵ تا ۱۰ درصد ارزش بدنه بالا رفته است.»
برای یک نفتکش بسیار بزرگ حامل نفت خام به ارزش حدود ۱۰۰ میلیون دلار (۹۰ میلیون یورو)، این به معنای چند میلیون یورو هزینه اضافی فقط برای یک بار عبور است.
بیمه همچنان در دسترس است، اما اغلب با نرخهایی که عبور از تنگه را بهطور قابل توجهی پرهزینهتر و از نظر تجاری سختتر قابل توجیه میکند.
او گفت: «اگر بخواهند این سفر را انجام دهند و بتوانند خدمهای پیدا کنند که حاضر به انجام کار باشد، کمبود بیمه مانعشان نمیشود.»
در عوض، تصمیمها عمدتا تحت تاثیر نگرانیهای ایمنی و امنیتی گرفته میشود.
مصطفی زههاف، کارشناس امور دریایی، گفت برخی شرکتهای کشتیرانی به دلیل خطرات موجود بهطور کامل از تنگه دوری میکنند.
او گفت کشتیهایی که از تنگه عبور میکنند مسیرهای خود را تنظیم میکنند و در برخی موارد به ساحل ایران نزدیکتر حرکت میکنند.
حملونقل دریایی زیر فشار
افزایش هزینههای بیمه و خطرات امنیتی مالکان کشتی را وادار کرده دوباره بررسی کنند که اصلا باید از این تنگه عبور کنند یا نه.
گزینههای جایگزین چندانی وجود ندارد. خطوط لولهای مانند مسیر شرق به غرب عربستان سعودی یا خط فجیره امارات تا حدی امکان دور زدن هرمز را میدهد، اما بخش عمده صادرات همچنان به این تنگه وابسته است.
بیل فرن پرایس، تحلیلگر انرژی و رئیس برنامه گاز در موسسه مطالعات انرژی آکسفورد، هشدار داد اگر این وضعیت ادامه پیدا کند معادل یک شوک عرضه برای بازار جهانی انرژی خواهد بود.
به گفته او انتظار میرود با محدودتر شدن عرضه و سرایت کمبودها به بازار، قیمتها افزایش یابد و در نهایت هزینههای بالاتر شروع به کاهش تقاضا کند.
او همچنین گفت هیچ راهحل واقعبینانه نظامی برای تامین کامل امنیت تنگه وجود ندارد و نشانه چندانی هم از حلوفصل دیپلماتیک در کوتاهمدت دیده نمیشود.
او گفت: «بسیار بدتر از این؛ این همیشه سناریوی آخرالزمانی بود.»