افزایش هزینههای بیمه و تشدید کنترل رفتوآمد در تنگه هرمز مالکان کشتی را وادار کرده در برنامه سفرهای خود تجدیدنظر کنند و دسترسی اکنون بیش از پیش تابع ریسک، هزینه و هماهنگی است.
کشتیهایی که میخواهند از تنگه هرمز عبور کنند بیش از پیش ناچارند با مقامهای ایرانی هماهنگ کنند، زیرا افزایش خطرات و جهش هزینههای بیمه نحوه تردد در این آبراه را تغییر داده است.
آگهی
آگهی
دسترسی برای بسیاری از کشتیها دیگر به سادگی گذشته نیست.
دولت تایلند روز سهشنبه اعلام کرد یکی از نفتکشهایش که متعلق به شرکت بنگچاک است، پس از گفتوگو با مقامهای ایرانی از تنگه عبور کرده، اما نفتکش دوم همراه با چند کشتی دیگر که خواهان عبور امن هستند همچنان در انتظار دریافت مجوز است.
حملات اخیر و ادامه نااطمینانی باعث شده مالکان کشتیها تردید کنند که اصلا وارد این آبراه بشوند یا نه و اکنون تصمیمگیریهایشان همزمان تحت تاثیر ملاحظات ایمنی و افزایش هزینههاست.
حق بیمه ریسک جنگ از ۲۸ فوریه و همزمان با آغاز تشدید تنشها به شدت افزایش یافته و نرخها ظرف چند هفته چند برابر شده است.
دیوید اوسولر، دبیر مالی در «لویدز لیست»، گفت: «پیش از درگیریها، نرخهای معمول برای تنگه هرمز برای بیمه یکهفتهای بین ۰.۱۵ تا ۰.۲۵ درصد ارزش بدنه کشتی بود. از زمان آغاز درگیری، پیشنهادها در مواردی تا ۵ تا ۱۰ درصد ارزش بدنه بالا رفته است.»
برای یک نفتکش غولپیکر حامل نفت خام به ارزش حدود ۱۰۰ میلیون دلار (۹۰ میلیون یورو)، این میتواند به معنای چند میلیون یورو هزینه اضافی برای تنها یک بار عبور باشد.
بیمه هنوز در دسترس است، اما اغلب در سطوحی ارائه میشود که عبور از تنگه را به طور محسوسی گرانتر و توجیه آن را دشوارتر میکند.
او گفت: «اگر بخواهند این سفر را انجام دهند و بتوانند خدمهای پیدا کنند که حاضر به انجام کار باشد، نبود بیمه مانعشان نمیشود.»
در عوض، تصمیمها عمدتا با توجه به ملاحظات ایمنی گرفته میشود.
مصطفی زهف، کارشناس امور دریایی، گفت برخی شرکتهای کشتیرانی به دلیل این خطرات به کلی از تنگه هرمز دوری میکنند.
او گفت کشتیهایی که از تنگه عبور میکنند مسیر خود را تنظیم میکنند و در برخی موارد به ساحل ایران نزدیکتر حرکت میکنند.
کشتیرانی زیر فشار
افزایش هزینه بیمه و خطرات امنیتی، مالکان کشتیها را وادار کرده است دوباره بررسی کنند که اصلا عبور از این تنگه به صرفه هست یا نه.
گزینههای جایگزین چندانی وجود ندارد. خط لولههایی مانند مسیر شرق-غرب عربستان سعودی یا خط فجیره امارات تا حدی امکان دور زدن هرمز را میدهند، اما بیشتر صادرات همچنان به این تنگه وابسته است.
بیل فارنپرایس، کارشناس انرژی و رئیس برنامه گاز در موسسه مطالعات انرژی آکسفورد، گفت اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، به منزله یک شوک عرضه برای بازارهای جهانی انرژی خواهد بود.
او افزود که با محدودتر شدن عرضه و نمایان شدن کمبودها انتظار میرود قیمتها افزایش یابد و سپس هزینههای بالاتر تقاضا را کاهش دهد.
او همچنین گفت هیچ راه حل نظامی واقع بینانه برای تامین کامل امنیت این تنگه وجود ندارد و در کوتاه مدت نیز نشانه چندانی از یک راه حل دیپلماتیک دیده نمیشود.
او گفت: «خیلی بدتر از این هم میتواند بشود؛ این همیشه سناریوی آخرالزمانی بوده است.»