«فکر نمی‌کردم اعتصاب رانندگان کامیون به‌طور مستقیم روی زندگی‌ام تاثیر بگذارد تا وقتی سوپرمارکت‌ها و پمپ‌بنزین‌ها کاملا خالی شدند.»
هفته گذشته رانندگان کامیون در جنوب ایتالیا اعتصاب کردند و این اقدام دقیقا همان اثری را گذاشت که می‌خواستند. آنها در اعتراض به افزایش قیمت گازوئیل که تحت تاثیر جنگ آمریکا و ایران بالا رفته است، از روز جمعه کار را متوقف کردند. تا روز چهارشنبه، قفسه‌های سوپرمارکت‌ها در منطقه ما در سیسیل، جایی که من به عنوان یک خارجی زندگی می‌کنم، کاملا خالی شده بود.
آگهی
آگهی
در بخش‌های دیگر جزیره و جنوب ایتالیا در سرزمین اصلی هم وضعیت تقریبا همین بود؛ رانندگان با ایجاد موانع در جاده‌ها مانع خروج کامیون‌های حامل مواد غذایی از انبارها می‌شدند. پمپ‌بنزین‌ها نیز خشک شده بود و یک وزیر دولت حتی اعلام کرد که مافیا با تهدید رانندگان برای ملحق شدن به اعتراضات و پنچر کردن لاستیک کامیون‌ها از این وضعیت سوءاستفاده می‌کند.
اعتصاب در ایتالیا موضوع چندان نادری نیست؛ کارکنان حمل‌ونقل عمومی بارها به دلیل دستمزد پایین یا شرایط کاری نامطلوب کار را رها کرده‌اند یا خدمات جمع‌آوری زباله به دلیل نفوذ مافیا متوقف شده است. معمولا از وقوع این اعتصاب‌ها خبر دارم اما تا حالا مستقیما تحت تاثیرشان قرار نگرفته بودم. دوستان ایتالیایی‌ام هشدار داده بودند که یک اعتصاب کامیون‌داران در ۱۵ سال پیش، توزیع مواد غذایی را کاملا فلج کرده بود، اما من ساده‌لوحانه فکر می‌کردم چنین اتفاقی دیگر تکرار نمی‌شود؛ چقدر اشتباه می‌کردم.
ذخیره سوپرمارکت‌ها فقط چند روز دوام آورد
در روزهای نخست اعتصاب، نیازی به خرید مواد غذایی نداشتم و چندان به خبرها درباره پیامدهای آن توجه نکرده بودم. بعد متوجه شدم که ذخیره چند قلم کالای اساسی‌ام تقریبا تمام شده است؛ مثل شیر برای کودکم و میوه، چیزی که همیشه پناه می‌بریم وقتی هیچ چیز دیگری نمی‌خورد. آن موقع بود که شروع کردم به تماشای ویدئوهای شبکه‌های اجتماعی که اینفلوئنسرهای محلی در آنها یخچال‌ها و راهروهای کاملا خالی سوپرمارکت‌های شهر ما را نشان می‌دادند. با بدبینی فکر می‌کردم احتمالا آخر شب به فروشگاه رفته‌اند تا با زمان‌بندی دقیق، تصاویر شوک‌آور بگیرند و جلب توجه کنند.
برای همین خودم صبح زود راهی خرید شدم؛ به لیدل محلی، یورواسپین، یک زنجیره سوپرمارکت ارزان‌قیمت در سراسر کشور، و کوناد که آن هم سراسری اما در سطح متوسط قیمت‌هاست. هیچ کالای تازه‌ای پیدا نمی‌شد؛ نه گوشت و ماهی، نه لبنیات و نه میوه و سبزی. بیشتر راهروهای دیگر در ظاهر عادی بود اما می‌شد دید که اگر تا چند روز دیگر محموله‌های جدید نرسد، اقلام اساسی مثل پاستا، کنسروها و مواد شوینده هم ناپدید خواهند شد.
اینکه ببینیم نظام توزیع غذایی که همه ما به آن وابسته‌ایم چقدر سریع می‌تواند از کار بیفتد، واقعا تکان‌دهنده بود. این یک اقدام هماهنگ‌شده بود؛ شرکت‌های حمل‌ونقل، کشاورزان و فروشندگان، اغلب با پشتیبانی شهروندان و دانشجویان، همگی برای مختل کردن جابجایی و رساندن کالاها وارد عمل شده بودند تا دولت را زیر فشار بگذارند و به واکنش وادارند.
خرید محلی تنها گزینه باقی‌مانده بود
از سوپرمارکت‌ها بیرون آمدم، بدون اینکه بدانم چه کار باید بکنم. در راه بازگشت، از کنار یک میوه‌فروشی گذشتم؛ دکان‌هایی که در ایتالیایی با نام جذاب «فروتتریا» شناخته می‌شوند. چند بار به این مغازه سر زده بودم اما مشتری ثابتش نبودم، چون راحت‌تر بود همه خرید را یکجا از سوپرمارکت انجام دهم. توقف کردم و با خوشحالی دیدم که میوه و سبزیجات فراوانی دارد. یک سبد پر از خوراکی خریدم و هنگام پرداخت با صاحب مغازه گپ زدم. او گفت که هیچ مشکلی در تامین اجناس نداشته‌اند، چون کشاورزان محلی یا توزیع‌کنندگانشان محصول را مستقیم به مغازه می‌آورند؛ وقتی زنجیره لجستیکی در کار نباشد، چیزی برای اختلال در لجستیک وجود ندارد.
این سرزدن غیرمنتظره به «فروتتریا» به یکی از بهترین لحظات روزم تبدیل شد؛ علاوه بر آرامشی که از پیدا کردن غذای تازه گرفتم، گفت‌وگوی دوستانه با صاحب مغازه حال و هوایم را عوض کرد؛ چیزی که هرگز در تعامل کوتاه و سرد پشت صندوق سوپرمارکت اتفاق نمی‌افتد. از همه گذشته، میوه و سبزی گرفتم که فقط چند روز پیش چیده شده بود و با مواد شیمیایی لازم برای دوام سفرهای طولانی جاده‌ای اسپری نشده بود.
اعتصاب کامیون‌داران چگونه پایان یافت؟
با ادامه اعتصاب، دامنه خسارت‌ها هر روز بیشتر شد. کارخانه‌های تولید موزارلا ظرف ۲۴ ساعت ۳ میلیون یورو ضرر کردند، چون شیر بوفالو که برای تولید این پنیر لازم است نمی‌توانست به آنها برسد. شرکت‌های ساختمانی هم وقتی نتوانستند مواد اولیه خود را دریافت کنند، تحت تاثیر قرار گرفتند.
سرانجام دولت ایتالیا نشست فوق‌العاده هیات وزیران را برگزار کرد و تدابیر جدیدی برای کمک به کامیون‌داران، کشاورزان و ماهیگیران در مواجهه با هزینه‌های بالاتر سوخت تصویب کرد؛ بسته‌ای که مجموع کمک‌های مالی به این دو گروه را از ۴۳۴ میلیون یورو به ۵۴۰ میلیون یورو اعتبار مالیاتی رساند.
حالا چهار روز از باز شدن آخرین موانع جاده‌ای می‌گذرد، اما هنوز منتظر تحویل سفارش‌هایی هستم که پیش از آغاز اعتصاب ثبت کرده بودم و شرکت‌های بزرگ مانند ویندد به مشتریان اطلاع داده‌اند که باید انتظار تاخیر داشته باشند.
به‌جای ریختن پول بیشتر در باک، حمل‌ونقل مواد غذایی را برقی کنید
این اعتراض و پیامدهایش فقط یک دلیل دارد: وابستگی ما به سوخت‌های فسیلی. تقریبا همه خدمات حیاتی که جامعه را در حرکت نگه می‌دارد، از کامیون‌های حمل کالا و حمل‌ونقل عمومی گرفته تا تولید انواع محصولات، با نفت و گاز کار می‌کند. جنگ ایران، اختلال و کمبود بی‌سابقه در سوخت‌های فسیلی ایجاد کرده و باعث جهش قیمت‌ها در کشورهایی شده است که کیلومترها دورتر از میدان جنگ قرار دارند.
دانشمندان اقلیم دهه‌هاست می‌گویند راه‌حل‌هایی برای کاهش انتشار کربن در اختیار داریم و یکی از بزرگترین آنها برقی‌سازی است؛ یعنی جایگزین کردن سوخت‌های فسیلی با منابع پاکی مانند باد و خورشید برای تامین انرژی حمل‌ونقل، گرمایش، کارخانه‌ها، و در حالت آرمانی تقریبا همه چیز.
حمل‌ونقل جاده‌ای با کامیون حدود ۱۱ تا ۱۷ درصد از کل تقاضای نفت در آمریکا، اتحادیه اروپا و چین را به خود اختصاص می‌دهد و همین آن را به بخشی ایده‌آل برای برقی‌سازی تبدیل می‌کند. جهش قیمت گازوئیل، امسال تقاضا برای کامیون‌های برقی را به سطحی بی‌سابقه رسانده است؛ در شش ماهه نخست امسال، فروش جهانی کامیون‌های برقی متوسط و سنگین به نزدیک ۱۶۰ هزار دستگاه رسید که نسبت به نیمه اول سال ۲۰۲۵ حدود ۷۵ درصد افزایش نشان می‌دهد.
درست مانند آنچه درباره پمپ‌های حرارتی و پنل‌های خورشیدی رخ داده، بحران انرژی ناشی از جنگ ایران در عمل به انرژی‌های پاک شتاب بخشیده است. دولت ایتالیا بهتر است از اعتبارهای مالیاتی برای تشویق شرکت‌های حمل‌ونقل به جایگزینی ناوگان خود با کامیون‌های برقی استفاده کند، نه اینکه پول بیشتری را روانه سوخت‌های فسیلی کند.