دانشمندان میگویند پدیده النینو شدت توفان اقیانوس آرام را بهطور چشمگیری افزایش داده، اما تغییرات اقلیمی تاثیری حتی بزرگتر داشته است.
یک مطالعه جدید نشان میدهد تغییرات اقلیمی و ال نینو در کنار هم باعث شدند طوفان پولو در ماه گذشته به شکل انفجاری شدت بگیرد؛ طوفانی که به عنوان طولانیترین طوفان رده ۵ ثبتشده در اقیانوس آرام شناخته شد.
بر اساس مطالعه مشترکی که ۱۴ اکتبر توسط دانشمندان سازمان «ورلد ودر اتریبیوشن» و موسسه «کلیمت سنترال» منتشر شد، گرمایش جهانی ناشی از سوزاندن زغالسنگ، نفت و گاز عامل بزرگتر این دو بود و نزدیک به ۱۰ کیلومتر در ساعت به قدرت از پیش مهیب این طوفان اضافه کرد. به گفته یکی از نویسندگان مطالعه، ال نینو سهمی کمی کمتر، حدود ۸ کیلومتر در ساعت، داشت.
مطالعه نشان داد تغییرات اقلیمی، شرایطی را که این طوفان را تغذیه کرد ۲۳ برابر محتملتر کرده، در حالی که ال نینو - گرمشدن طبیعی و موقتی بخشهایی از اقیانوس آرام - احتمال وقوع آن را ۱۴ برابر افزایش داده است. پژوهشگران میگویند همه اینها به آبهای ۳۱٫۲ درجهای مربوط است که تا ۲ درجه گرمتر از حد معمول بودند.
امسال با حضور یک ال نینوی فوقالعاده قوی، رکوردهای تازهای از نظر شدت و دوام طوفانهای اقیانوس آرام ثبت شده است. پولو با گذراندن دو روز و نیم در رده ۵، رکورد مدتزمان ماندن در این رده در اقیانوس آرام را شکست.
«ال نینو میآید و میرود، اما تغییرات اقلیمی فقط بدتر میشود»
فریدریکه اوتو، دانشمند اقلیم و همنویسنده این مطالعه که تیم بینالمللی علمی پشت «ورلد ودر اتریبیوشن» را هماهنگ میکند، میگوید: «ال نینو و تغییرات اقلیمی هر دو باعث شدند این طوفان قویتر از چیزی باشد که در غیر این صورت میبود، اما اثر تغییرات اقلیمی حتی از اثر ال نینو هم بزرگتر است.»
اوتو اضافه میکند: «ال نینو میآید و میرود، اما تغییرات اقلیمی فقط بدتر میشود. این یعنی اکنون هر طوفانی که در شرق اقیانوس آرام رخ دهد، دستکم این سیگنال تغییرات اقلیمی را دارد که آن را قویتر میکند و تا زمانی که به سوزاندن سوختهای فسیلی ادامه بدهیم، این اثر فقط بزرگتر خواهد شد.»
پژوهشگران دریافتند که حتی بدون تغییرات اقلیمی و ال نینو هم پولو یک طوفان مهیب میبود، اما هر مقدار افزایش در سرعت باد میتواند میزان خسارت را به طور چشمگیری بالا ببرد.
رمزگشایی از اوجگیری سریع قدرت پولو
هرچند طوفان پولو پیش از آنکه به بخش کمجمعیتی از مکزیک برسد، بهطور قابل توجهی تضعیف شد، اما دانشمندان همچنان شیفته این هستند که چگونه این سامانه در حدود ۲۴ ساعت از یک طوفان استوایی به یک طوفان رده ۵ در صدر جدول شدتها تبدیل شد.
کریستینا دال، دانشمند اقلیم و معاون علمی موسسه غیرانتفاعی علمی و رسانهای «کلیمت سنترال» در نیوجرسی، میگوید این مطالعه خطرهای گوناگون جوی را در چارچوبی روشن قرار میدهد.
او میگوید: «این یک یادآوری قدرتمند است که حتی اگر ال نینو در حال حاضر خطرها را در سراسر جهان جابهجا میکند و تغییر میدهد که کجا سیلابها میآید و کجا خشک میشود، سیگنال واقعا مسلط پشت همه اینها همچنان تغییرات اقلیمی است.»
این مطالعه به آب گرم تغذیهکننده طوفانها نگاه کرد و با سنجهای میزان حداکثر قدرت آنها را برآورد. اما تمرکز چندانی بر برش باد در سطوح بالای جو، جایی که ال نینو اثر بزرگی دارد، نداشت. ال نینو معمولا در اقیانوس اطلس آن بادهای پرسرعت در ارتفاع بالا را که عملا طوفانها را از هم میپاشند افزایش میدهد، اما در اقیانوس آرام به دلیل تغییر الگوهای باد، ال نینو آن دسته از بادهایی را که طوفانها را تضعیف میکنند کاهش میدهد.
این دو گروه پژوهشی شرایط را با روشهای کمی متفاوت سنجیدند و از تکنیکهای گوناگون استفاده کردند، اما در نهایت به یک نتیجه کلی مشترک رسیدند و همین امر اعتماد آنها به یافتهها را بیشتر کرده است. با این حال، این مطالعه سریع هنوز فرصت داوری همتا را پیدا نکرده؛ فرایندی که معیار طلایی علم به شمار میرود.
برای محاسبه اثر تغییرات اقلیمی بر پولو، هر دو تیم از روش پذیرفتهشده علمی استفاده کردند: مقایسه آنچه در دنیای واقعیِ گرمتر ما رخ داده با جهانی فرضی که دمایش نسبت به دوران پیشاصنعتی به اندازه ۱٫۴ درجه سلسیوس افزایش نیافته است.
چگونه ال نینو و تغییرات اقلیمی با هم تعامل میکنند
دانیل گیلفورد، همنویسنده مطالعه و پژوهشگر موسسه «کلیمت سنترال»، میگوید فرایندی که آنها بررسی کردند شبیه حرکت خودروها در یک جاده بود. برش باد ناشی از ال نینو میتواند مانند چراغ قرمز عمل کند، همانطور که در اقیانوس اطلس این گونه است، یا مانند چراغ سبز، همانطور که در اقیانوس آرام. در اقیانوس آرام این چراغ سبز یعنی حرکت کنید و سپس آبی که به واسطه هم تغییرات اقلیمی و هم ال نینو گرم شده، مثل رانندهای عمل میکند که پایش را تا انتهای پدال گاز فشار میدهد.
برایان تنگ، دانشمند علوم جوی در دانشگاه آلبانی که در این پژوهش مشارکت نداشت، میگوید در ابتدا از اینکه تحقیق نشان داده بود تغییرات اقلیمی تاثیر بزرگتری بر پولو داشته شگفتزده شده است «با توجه به اینکه این ال نینو تا چه حد شدید است، اما از دید بلندمدت شاید نتیجه آنقدرها هم غافلگیرکننده نباشد که به نظر میرسد».
اما سه دانشمند مستقل دیگر - جف مسترز از «یل کلایمت کانکشنز»، مایکل من از دانشگاه پنسیلوانیا و کارل شرک از دانشگاه ایالت کارولینای شمالی - میگویند معتقدند این مطالعه میزان سهم تغییرات اقلیمی در تقویت پولو را دستکم گرفته است. مسترز به مطالعه سال ۲۰۲۴ خودِ گیلفورد (منبع به زبان انگلیسی) اشاره میکند که نشان داد تغییرات اقلیمی در فاصله سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۳ حدود ۳۰ کیلومتر در ساعت به سرعت طوفانهای اقیانوس اطلس اضافه کرده است.
گیلفورد اذعان میکند که گزارش روز پنجشنبه ممکن است تا حدی اثر تغییرات اقلیمی را کمتر از واقع برآورد کرده باشد، اما میگوید در محاسبات خود شرایط دیگری را هم در نظر گرفته و رویکردی محافظهکارانه داشته است.