النینوی موسوم به «گودزیلا» در اقیانوس آرام همچنان در حال شدت‌گرفتن است. این پدیده آب‌وهوایی چه زمانی به اوج می‌رسد و چه زمانی پایان می‌یابد؟
سال ۲۰۲۶ احتمالا در تاریخ به عنوان سالی ثبت می‌شود که شاید بزرگ‌ترین رویداد النینو در دوران معاصر رخ دهد، در حالی که جهان برای آمادگی در برابر هجوم موج‌های شدید آب و هوایی تلاش می‌کند.
آگهی
آگهی
این پدیده آب و هوایی طبیعی که در اسپانیایی به معنای «پسربچه» است، به شکل نامنظم رخ می‌دهد؛ تقریبا هر دو تا هفت سال یک‌بار زمانی که دمای آب در بخش شرقی اقیانوس آرام به طور غیرمعمولی بالا می‌رود. کارشناسان از ابتدای امسال هشدار می‌دادند که یک النینوی قدرتمند ممکن است شکل بگیرد؛ هشداری که با حجم بالای گرما در لایه‌های زیرسطحی اقیانوس و تضعیف مورد انتظار بادهای تجاری در لایه‌های پایین جو تقویت شد.
در نخستین هفته ژوئن، سازمان جهانی هواشناسی (WMO) تایید کرد که شرایط النینو رسما آغاز شده است. در اواخر تابستان، کارشناسان هشدار دادند که این النینوی «بی‌سابقه» می‌تواند به بزرگ‌ترین رویداد از قرن نوزدهم تاکنون تبدیل شود و به همین دلیل لقب «گودزیلا» یا «ابر النینو» را گرفته است.
آیا النینو در حال قوی‌تر شدن است و پیامدهای آن چیست؟
خدمت تغییرات اقلیمی کوپرنیک در بولتن ماهانه خود در ۱۲ اکتبر اعلام کرد (منبع به زبان انگلیسی) که متوسط دمای سطح آب دریا در ماه سپتامبر به ۲۱٫۰۵ درجه سانتی‌گراد رسیده است که بالاترین میزان ثبت‌شده برای این ماه در شرایط النینوی رو به تقویت محسوب می‌شود.
به گفته سازمان جهانی هواشناسی (منبع به زبان انگلیسی)، پیش‌بینی می‌شود دمای سطح آب دریا در نواحی مرکزی و شرقی مناطق گرمسیری اقیانوس آرام در ماه‌های اکتبر، نوامبر و دسامبر نیز به سطح‌های رکوردی برسد.
ناهنجاری‌های دمای سطح آب دریا در بخش‌های مرکزی و شرقی نوار استوایی اقیانوس آرام، که قلب پدیده النینو به شمار می‌رود، با شاخص شناخته‌شده «نینیو ۳٫۴» اندازه‌گیری می‌شود. این شاخص از میانگین ۱٫۶+ درجه سانتی‌گراد بالاتر از حد نرمال در ژوئن ۲۰۲۶ به ۲٫۵+ درجه سانتی‌گراد در آگوست افزایش یافته است.
برای دوره اکتبر-نوامبر-دسامبر پیش‌بینی می‌شود میانگین فصلی ناهنجاری دمای سطح آب دریا در شاخص نینیو ۳٫۴ حدود ۳٫۷+ درجه سانتی‌گراد باشد. این رقم در صورت تحقق، بالاترین میزان از آغاز مشاهدات خواهد بود و از رکورد پیشین ۲٫۶+ درجه سانتی‌گراد در ماه‌های نوامبر ۲۰۱۵ تا ژانویه ۲۰۱۶ نیز قوی‌تر است.
رویدادهای پیشین النینو به ثبت دماهای بی‌سابقه در جهان کمک کرده‌اند و خشکسالی‌های طولانی‌مدت، سیل‌های ناگهانی و آتش‌سوزی‌های جنگلی مرگبار را در نقاط مختلف جهان تشدید کرده‌اند.
تاثیرهای آب و هوایی النینو عمدتا در مناطق استوایی محسوس است، اما اروپا می‌تواند زمستان‌هایی ملایم‌تر و بارانی‌تر را تجربه کند. اوج‌گیری النینو همچنین می‌تواند گردباد قطبی را تضعیف کند و احتمال وقوع موج سرمای شدید را افزایش دهد.
در آمریکای جنوبی، جنوب ایالات متحده، شرق آفریقا و آسیای مرکزی در رویدادهای پیشین النینو خطر سیلاب‌ها افزایش یافته است، در حالی که خشکسالی و خطر آتش‌سوزی‌های جنگلی در بخش‌های وسیعی از استرالیا، شمال آمریکای جنوبی و برخی کشورهای آسیایی مانند اندونزی بالا رفته است.
هوای بسیار ناپایدار در دیگر نقاط جهان همچنان اثرات غیرمستقیم بر اروپا خواهد داشت. موسسه آموزش آب «آی‌اچ‌ای دلفت» در هلند در مناطقی کار می‌کند که مستقیما تحت تاثیر النینو قرار دارند و هشدار می‌دهد که بسیاری از محصولات غذایی اصلی که اروپا وارد می‌کند ممکن است در معرض خطر قرار گیرند.
برای نمونه در نیکاراگوآ، کشت محصولاتی مانند ذرت و لوبیا در مناطق از پیش آسیب‌پذیر ممکن است با شکست روبه‌رو شود و به ناامنی غذایی و کاهش درآمد در این کشور بینجامد. کمبود بارش و کاهش جریان رودخانه‌ها همچنین به این معناست که محصولات آبیاری‌شده در کلمبیا، شمال‌شرقی برزیل و هند با محدودیت‌های شدید روبه‌رو خواهند شد یا باید بیشتر به منابع آب زیرزمینی تکیه کنند؛ اقدامی که می‌تواند به بهره‌برداری بیش از حد از این منابع و کمبود در صادرات منجر شود.
جدول زمانی النینو؛ چه زمانی اوج می‌گیرد و پایان می‌یابد؟
آخرین بیانیه سازمان جهانی هواشناسی می‌گوید پیش‌بینی می‌شود النینو در دسامبر به اوج برسد و تا سال آینده ادامه پیدا کند.
دبیرکل سازمان جهانی هواشناسی، سلسته سائولو، هشدار داد: «النینو به طور کامل تثبیت شده و به سرعت در حال تقویت است.» او افزود: «پیش‌بینی‌های سازمان جهانی هواشناسی نشان می‌دهد احتمال نزدیک به صد درصدی وجود دارد که این وضعیت تا فوریه ۲۰۲۷ ادامه یابد و احتمالا یکی از قدرتمندترین رویدادها دست‌کم از سال ۱۹۵۰ تاکنون باشد.»
این احتمال تقریبا قطعی بر پایه یک مدل اقلیمی واحد به دست نیامده است. سازمان جهانی هواشناسی داده‌های به‌دست‌آمده از شناورهای اقیانوسی، ماهواره‌ها و رادیوسوندها را در ۱۳ مرکز ملی و بین‌المللی هماهنگ کرده تا این پیش‌بینی را ارائه کند.
پیش‌بینی نمی‌شود النینو تا پیش از بهار ۲۰۲۷ پایان یابد، اما تاثیرات آن احتمالا فراتر از این تاریخ ادامه خواهد داشت. به همین دلیل کارشناسان هشدار می‌دهند که سال آینده ممکن است به گرم‌ترین سال ثبت‌شده تبدیل شود.
تقابل النینو با تغییرات اقلیمی
بیشتر رویدادهای النینو میانگین دمای جهانی را حدود ۰٫۲ درجه سانتی‌گراد افزایش می‌دهند. این میزان برای ایجاد شرایط آب و هوایی حدی در کشورهای جنوب جهانی کافی است، اما تنها بخش کوچکی از گرمایش اضافی ناشی از تغییرات اقلیمی محسوب می‌شود.
گرمایش جهانی ناشی از فعالیت‌های انسانی و سوزاندن سوخت‌های فسیلی میانگین دمای سطحی جهان را ۱٫۳ تا ۱٫۴ درجه سانتی‌گراد بالاتر از سطح پیشاصنعتی برده است. همین روند زمینه‌ساز تابستان سوزان اروپا، خشکسالی‌های طولانی‌مدت و آتش‌سوزی‌های مرگبار جنگل‌ها در این قاره شد.
امروزه تاثیرات النینو با جهانی که از پیش در حال گرم شدن است برهم‌افزایی کرده‌اند؛ جهانی که نقش بسیار پررنگ‌تری در شکل‌گیری شرایط حدی آب و هوایی کنونی دارد. برای نمونه سال ۲۰۲۵ سومین سال گرم ثبت‌شده بود و حتی از سال ۲۰۱۶ که یک سال النینویی بود گرم‌تر شد، با وجود آنکه همتای طبیعی سردکننده النینو یعنی لانینا در آن دوره فعال بود.
پژوهش‌های تازه نشان می‌دهند تغییرات اقلیمی خود رویدادهای النینو را نیز تقویت کرده و آن‌ها را ۳۶ درصد قوی‌تر از دوره پیشاصنعتی کرده است.
سائولو در نشست «مجمع گرمای جهانی» در بانکوک در ماه اکتبر گفت: «النینو گرمای تازه‌ای به سیاره اضافه نمی‌کند. این پدیده گرمایی را آزاد می‌کند که اقیانوس از پیش در زیر سطح خود ذخیره کرده است؛ به همین دلیل یک رویداد شدید بسیار وقت‌ها به یکی از گرم‌ترین سال‌های اندازه‌گیری‌شده تبدیل می‌شود، مانند سال ۲۰۲۴.»
او افزود: «اقیانوسی که النینو از آن تغذیه می‌کند، گرم‌ترین وضعیتی را دارد که تاکنون اندازه‌گیری کرده‌ایم. به سادگی گرمای بیشتری برای آزاد شدن در دسترس است.»