هفتههای بیپایان، شیفتهای تا ۲۴ ساعته و حتی کمبود آب آشامیدنی؛ اینها تنها بخشی از رنجهایی بود که هفته گذشته در مناظرهای از سوی کمیسیون شیلات اتحادیه اروپا و نمایندگان بخش مطرح شد.
فردی سپریزال، یک اندونزیایی که در دریا شرایطی شبیه «بردهداری مدرن» را تجربه کرده بود و هفته گذشته در مناظره «تقویت بعد اجتماعی ماهیگیری پایدار» در پارلمان اروپا سخن میگفت، چنین روایت کرد: «غذا در وضعیت بسیار بدی بود و فقط میتوانستم آب دریا را که تصفیه شده بود بنوشم. گزینه دیگری نداشتم، آن آب هرگز کاملا تمیز نبود».
شهادت سپریزال یکی از چشمگیرترین روایتهای این نشست بود که ۳۰ سپتامبر برگزار شد و برگزارکنندگان آن کارمن کرسپو از حزب مردم اروپا، رئیس کمیسیون شیلات پارلمان اروپا (PECH)، و ویرجینیا باتو هنریکسون، عضو دفتر کمیسر شیلات و اقیانوسها، کستاس کادیس، بودند.
این ملوان در برابر نمایندگان پارلمان اروپا شرایطی را که طی ۱۶ ماه بر عرشه یک کشتی چینی تحمل کرده بود، شرح داد. به گفته او، روزانه بین ۱۶ تا ۲۰ ساعت و گاهی تا ۲۴ ساعت کار میکرد و تنها سه تا شش ساعت فرصت استراحت داشت. سپریزال همچنین از نبود تجهیزات ایمنی مناسب انتقاد کرد و گفت که در تمام مدت حضورش در آبهای آزاد، بارها برای جان خود ترسیده است.
هدف این نشست، بررسی شرایط کاری ماهیگیران و مبارزه با کار اجباری بود و برای همین، بازماندگان استثمار کاری، نمایندگان سازمانهای بینالمللی، اتحادیههای کارگری و فعالان بخش شیلات گرد هم آمدند و خواستار تضمینهای بیشتری برای کسانی شدند که در این بخش کار میکنند.
کارمن کرسپو گفت: «اروپا نمیتواند با پایین آوردن استانداردهای خود رقابت کند، بلکه باید از همین استانداردها به عنوان بزرگترین مزیتش استفاده کند.» او تاکید کرد که ناوگان اروپایی باید الزامات خود در زمینه پایداری، ایمنی و حقوق کار را حفظ کند. او افزود: «دفاع از یک شیلات رقابتی به معنای دفاع از کارگران آن در برابر رقابت ناعادلانه و تضمین زنجیرههای تامین شفاف، مسئول و عاری از استثمار نیز هست».
ضرورت «حمایت موثر»
تجربههایی که در این نشست بیان شد، بنا بر بیانیه (منبع به زبان اسپانیایی) سازمان تولیدکنندگان کشتیهای بزرگ تونماهی یخچالی (اوپاگاک)، با نتایج پژوهشی که سالی یه، استاد و پژوهشگر دانشگاه چارلز استرت، بر پایه مصاحبه با ۱۲۱ ماهیگیر و ۳۲ تن از اعضای خانوادههایشان در فیلیپین، اندونزی، کامبوج و فیجی ارائه کرد، همخوانی دارد.
بر اساس این پژوهش، ۹۴ درصد ماهیگیران مورد مصاحبه حداقل یک بار دستمزد خود را دریافت نکرده بودند و قرارداد همه آنها به ضررشان و به شرایط نامساعدتر تغییر کرده بود.
علاوه بر این، از هر چهار ماهیگیر یکی شاهد مرگ همکار خود بود و در یکچهارم کشتیهای بررسیشده نیز موارد مرگ ثبت شده است.
یه در این نشست گفت: «ما باید از یک پایبندی صرفا صوری به سمت حمایت واقعی از حقوق کارگری حرکت کنیم؛ حمایتی که شامل کنترل قراردادها و دستمزدها، سازوکارهای داوری برای حل اختلافات کارگری، حفاظت در برابر تلافیجویی و سازوکارهای پاسخگویی برای آژانسهای کاریابی باشد، نه فقط برای ناوگانهای صیادی و شرکتهای محصولات دریایی.»
در میزگرد کمیسیون شیلات، نمایندگان سازمان بینالمللی کار (OIT)، فدراسیون اروپایی کارگران حملونقل (ETF)، بنیاد عدالت زیستمحیطی (EJF) و آکسفام خواستار اجرای سختگیرانهتر استانداردهای کار شدند.
اقتصاددان سازمان بینالمللی کار، طارق حق، یادآوری کرد که کنوانسیون کار در بخش شیلات حداقل شرایط لازم برای کار بر عرشه کشتیها را تعیین میکند، اما تاکنون فقط ۲۷ کشور عضو آن را تصویب کردهاند.
اتحادیه اروپا همچنین دارای یک مقررات (منبع به زبان اسپانیایی) ضد کار اجباری است که اجرای آن به تدریج تا دسامبر ۲۰۲۷ کامل خواهد شد. از نظر اوپاگاک، که همراه با سازمان «دستها برای اقیانوسها» برگزارکننده این نشست بود، دسترسی به بازار اروپا باید مشروط باشد به رعایت همان استانداردهایی که برای ناوگان اروپایی اعمال میشود.
خولیو مورون، مدیرکل اوپاگاک، گفت: «امیدواریم مقررات اتحادیه اروپا درباره دقت لازم و کار اجباری به نقطه عطفی تبدیل شود» تا تضمین شود مصرفکنندگان اروپایی ماهیای مصرف نکنند که حاصل کار اجباری و بردهداری مدرن باشد.
در همین چارچوب، سخنان سپریزال هنوز در ذهنها مانده است. او در جریان مناظره گفت: «به فکرم رسید از کشتی پایین بپرم یا آن را آتش بزنم، اما نمیتوانستم فرار کنم چون کاپیتان مدارک مرا نگه داشته بود. حتی مجبور شدم برای پس گرفتن آنها پول پرداخت کنم».