بادکنکهای دورانداختهشده مواد شیمیایی سمی را به محیط زیست نشت میدهند و بهراحتی ممکن است توسط حیوانات بلعیده شوند.
یک دانشجوی دکتری در بریتانیا ممکن است راهحلی برای یک معضل جهانی پیدا کرده باشد؛ خطر مرگبار بادکنکهای دورریختهشده برای حیاتوحش.
بادکنکها با آنکه نماد شادی و جشن هستند، وقتی سر از انبوه زبالهها، سواحل و دریا درمیآورند میتوانند برای جانوران دریایی و پرندگان مضر و حتی کشنده باشند.
یک پژوهش در سال ۲۰۱۹ در دانشگاه تاسمانی نشان داد بادکنکها برای پرندگان دریایی «پرخطرترین نوع زباله پلاستیکی» هستند؛ ۳۲ برابر مرگبارتر از بلعیدن پلاستیکهای سخت.
محصول جدیدی به نام «بیولون» امیدوار است این مشکل را حل کند. این اختراع تازه از جنسی ساخته شده که ظرف نه ماه تجزیه زیستی میشود.
مخترعان آن امیدوارند تا سال ۲۰۲۸ آن را روانه بازار کنند؛ و برای کسانی که در فکر برگزاری جشن هستند یک امتیاز دیگر این است که این بادکنک به آسانی بادکنکهای معمولی باد میشود.
بیولون؛ بادکنکی کاملا تجزیهپذیر
جولیانا کمیینگ، دانشجوی دکتری کالج امپریال لندن و همخالق «بیولون»، اعتراف میکند: «صدها آزمایش انجام دادیم. بارها و بارها شکست خوردیم.»
این پژوهشگر ۲۹ ساله در آزمایشگاه دانشگاه با غرور شیشهای را به خبرگزاری فرانسه نشان میدهد که حاوی مایعی زرد و ارزشمند است. این ماده وقتی جامد میشود به جنسی نرم و کشسان تبدیل میشود که بافتی مشابه بادکنکهای معمولی دارد.
به گفته کمیینگ، اما یک تفاوت تعیینکننده وجود دارد: این بادکنک بر خلاف نمونههای سنتی در کمتر از نه ماه کاملا تجزیه میشود.
بیولون حاصل یک مشارکت عمومی-خصوصی است که ابتکار آن را شارلوت ملیا، کارآفرین حوزه برگزاری رویدادها، بر عهده داشته؛ کسی که خود را دغدغهمند محیطزیست توصیف میکند. او به خبرگزاری فرانسه میگوید: «بیش از ۱۰ سال برنامهریز جشن بودم و تمرکزم بهشدت بر پایداری بود. آخرین مانع برای من زبالههای ناشی از بادکنکها بود.» ملیا ادامه میدهد: «هر هفته هزاران بادکنک مهمانی استفاده میکردیم، در حالی که فقط چند ساعت باقی میماندند تا ترکیده شوند و سر از سطل زباله درآورند.»
او اضافه میکند: «وقتی فهمیدم بادکنکها تجزیهپذیر نیستند، در حالی که روی بستهبندی نوشته شده بود با سرعت یک برگ بلوط از هم میپاشند، دیگر برایم کاسه صبر لبریز شد.»
ملیا که مطمئن بود میتوان جایگزینی پایدار پیدا کرد، همراه یکی از همکارانش تصمیم گرفت حدود ۳۰ هزار پوند (۳۵ هزار یورو) برای تامین بخشی از هزینههای پژوهش دکتری کمیینگ سرمایهگذاری کند.
بادکنکها «مواد شیمیایی سمی را به محیطزیست نشت میدهند»
دانشکده مهندسی شیمی کالج امپریال برآورد میکند هر سال بین ۲۰ تا ۲۵ میلیارد بادکنک در سراسر جهان خریداری میشود، اما بیشتر خریداران از اثرات محیطزیستی بادکنکهای سنتی که برخلاف تبلیغاتشان تجزیه نمیشوند بیخبرند. مطالعات متعددی خطرهایی را که بادکنکها پس از رها شدن در طبیعت، بهویژه برای جانوران دریایی و پرندگان ایجاد میکنند مستند کردهاند.
کمیینگ سه سال صرف توسعه فرمول خود کرده است. نقطه آغاز، همان ماده اولیه بادکنکهای معمولی است: لاتکس طبیعی بهدستآمده از شیره درخت کائوچو که بومی آمازون است؛ پایهای که از زمان اختراع بادکنک در سال ۱۸۲۴ چندان تغییر نکرده است.
او توضیح میدهد: «برای تبدیل لاتکس طبیعی به چیزی که ما آن را لاستیک مینامیم، این ماده از فرایندی به نام ولکانش گوگردی عبور میکند. در این مرحله، شتابدهندههای گوگردی، آنتیاکسیدانها و فعالکنندهها به ماده اضافه میشود؛ موادی که مانع تجزیه زیستی بادکنکها میشوند و همچنین مواد شیمیایی سمی را به محیطزیست نشت میدهند.»
گام بعدی؛ کاندوم و پوشاک؟
همین مرحله از فرایند تولید محور پژوهشهای کمیینگ شد.
کمیینگ میگوید: «بادکنک ما همچنان با لاتکس طبیعی ساخته میشود، اما آن را با یک پلیمر تجزیهپذیر دیگر مخلوط میکنیم و هیچیک از افزودنیهایی را که در بادکنکهای سنتی به کار میرود اضافه نمیکنیم.»
او اضافه میکند: «به همین دلیل، قابلیت تجزیه زیستی حفظ میشود»، و از ارائه جزئیات بیشتر درباره فرایند ثبتشده خودداری میکند.
به گفته سازندگان، بیولون فارغ از اینکه در کجا رها شود از هم میپاشد. پژوهشگران «آن را در خاک، آب دریا و آب دیونیزه آزمایش کردهاند».
کمیینگ توضیح میدهد: «این بادکنک در همه این شرایط تجزیه شد و برآورد ما این است که در حدود نه ماه به طور زیستی تجزیه میشود.»
به باور ملیا، ظرفیت این فناوری بسیار فراتر از تزئینات مهمانی است و میتوان آن را برای تولید محصولات روزمره و پزشکی، از جمله دستکشهای خانگی، دستکشهای جراحی، پوشاک لاتکس و کاندومها به کار گرفت.