در حال حاضر تقریبا یک سوم حجم آبی را که به طور معمول در نیروگاههای برقابی ما جریان دارد در اختیار نداریم.
جریان برقآبی در منطقه آلپ در بحبوحه تشدید خشکسالی تابستانی اروپا «نزدیک به کمترین میزان در طول تاریخ» است.
آگهی
آگهی
پس از موج های پیاپی گرما که با تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیت های انسانی تغذیه شده و بارندگی بسیار ناچیز، بخش زیادی از قاره به شدت خشک شده است. این وضعیت احتمال آتش سوزی های مرگبار جنگلی را که کشورهایی چون فرانسه، اسپانیا، یونان و ترکیه را درنوردیده و صدها هزار نفر را ناچار به تخلیه کرده، افزایش داده است.
همزمان نگرانی از کمبود مواد غذایی نیز بالا گرفته، چرا که کشاورزان هشدار می دهند در موج گرمای شدید، محصولات کشاورزی به ارزش میلیاردها یورو از بین رفته است.
بر پایه شاخص ترکیبی خشکسالی (CDI)، در اواسط ژوئیه، شرایط خشکسالی هشدارآمیز در بخش هایی از اوکراین، بلاروس و لهستان ادامه داشت، در شمال شرق شبه جزیره ایبری پدیدار شد و در جنوب بریتانیا، شمال ایتالیا و مرکز اروپا – از فرانسه و جنوب آلمان تا مجارستان و رومانی – تشدید شد و همچنین سوئیس، اتریش، چک، اسلواکی و صربستان را نیز تحت تاثیر قرار داد.
این دوره کم بارشی بر سبد انرژی پاک اروپا هم اثر گذاشته است، زیرا سطح بی سابقه پایین آب در رود دانوب به این معناست که مجارستان برای نخستین بار در نزدیک به نیم قرن باید توان نیروگاه هسته ای پاکش را که تقریبا نیمی از برق کشور را تامین می کند، کاهش دهد.
خشکسالی اروپا چه تاثیری بر برقآبی دارد؟
به گفته شرکت اطلاعات انرژی مونتل (منبع به زبان انگلیسی)، ورودی آب به مخازن و نیروگاه های برقآبی رودخانه ای در اتریش و سوئیس در ماه ژوئیه نزدیک به ۵۰ درصد کمتر از میانگین بوده است.
مونتل اضافه می کند که به دلیل بارندگی کم، تولید کل برقآبی اتریش در ژوئیه تنها ۵۱ درصد سطح معمول (در مقایسه با ۱۵ سال گذشته) بوده است. سوئیس نیز فقط به ۴۸ درصد تولید معمول رسید و آلمان (۶۳ درصد) و فرانسه (۶۸ درصد) هم آسیب دیدند.
برقآبی دومین منبع بزرگ برق تجدیدپذیر در اتحادیه اروپا است و در سه ماهه نخست ۲۰۲۶، ۲۸ درصد برق این بلوک را تامین کرده است؛ سهمی بیش از خورشیدی (۱۷.۳ درصد)، سوخت های تجدیدپذیر قابل احتراق (۹.۴ درصد) و زمین گرمایی و دیگر منابع انرژی (۰.۴ درصد).
مایکل اشتروگل، مدیرعامل شرکت پیشروی انرژی اتریش، وربوند، میگوید: «در حال حاضر یک سوم از حجم آبی را که نیروگاه های برقآبی ما به طور معمول باید پردازش کنند، در اختیار نداریم.»
ایلرت، تحلیلگر ارشد هیدرولوژی در مونتل، هشدار می دهد که کشورهای آلپی دست کم تا سپتامبر باید منتظر بمانند تا نشانه های بهبود ظاهر شود، زیرا پیش بینی های هواشناسی از چندین هفته دیگر هوای گرم و خشک خبر می دهند.
آیا اروپا می تواند بدون برقآبی کنار بیاید؟
بسیاری از کشورها از جمله پرتغال و اتریش به شدت به برقآبی وابسته اند؛ به این معنا که افت قابل توجه در تولید میتواند آن ها را دوباره به سمت سوخت های فسیلی آلاینده سوق دهد.
برای نمونه، تولید برق با گاز در اتحادیه اروپا سال گذشته (در مقایسه با ۲۰۲۴) هشت درصد افزایش یافت. اندیشکده انرژی امبر میگوید این افزایش تا حد زیادی به کاهش تولید برقآبی مربوط است، چرا که شرایط آب و هوایی موجب افت ۱۲ درصدی تولید سالانه برقآبی شد.
با این حال، همین شرایط آب و هوایی (که باعث کاهش دو درصدی تولید برق بادی نیز شد) به رشد تولید برق خورشیدی کمک کرد.
به این ترتیب در سال ۲۰۲۵، برق خورشیدی بیش از هر زمان دیگری در تاریخ، برق اتحادیه اروپا را تامین کرد و بیش از ۲۰ درصد رشد داشت. این روند نشان می دهد کشورها برای دوام آوردن در برابر رخدادهای حدی آب و هوایی ناشی از تغییر اقلیم، باید سبد انرژی تجدیدپذیر خود را متنوع کنند.
برقآبی همچنین در ترکیب با انواع کم انعطاف انرژی پاک مانند باد و خورشید عملکرد خوبی دارد و عملا مانند باتری های در دسترس عمل می کند؛ به این صورت که هنگام افزایش مصرف برق میتوان تولید آن را بالا برد و در ساعات کم باری، با توان پایین تر به کار گرفت.
به گفته کارشناسان، به جای آنکه انرژی پاک تولیدشده از خورشید و باد به دلیل محدودیت های شبکه هدر برود، اروپا میتواند از «هیبریدسازی» استفاده کند؛ رویکردی که در آن فناوری هایی مانند باد، خورشید و ذخیره سازی پشت یک اتصال واحد به شبکه ترکیب می شوند. میتوان آن را به سه منبعی تشبیه کرد که از یک «پریز» مشترک به شبکه برق وصل شده اند.
الیزابت کرمونا، مسئول زیرساخت های انرژی در امبر، میگوید: «اگر در همان نقطه اتصال نیروگاه برقآبی، تولید بادی یا خورشیدی هم اضافه شود، توسعه دهندگان میتوانند سریع تر به شبکه متصل شوند و بهره برداران نیز میتوانند از زیرساخت های شبکه کارآمدتر استفاده کنند؛ به طور متوسط میزان بهره برداری دو برابر می شود، در حالی که همچنان در محدوده سقف صادرات باقی می مانند.»
گزارش اخیر امبر نشان می دهد که در مجموع اتریش، بلغارستان، فرانسه، ایتالیا، پرتغال، رومانی و اسپانیا (بازارهای اصلی برقآبی در اتحادیه اروپا)، هیبریدسازی میتواند بدون نیاز به افزایش ظرفیت شبکه، ۱۸ درصد از ظرفیت جدید تجدیدپذیری را که تا سال ۲۰۳۰ انتظار می رود، در شبکه ادغام کند.