شرکتهای حوزه خلیج فارس که برخی از آنها بیشترین آسیب مستقیم را از جنگ ایران دیدهاند، با آغاز انتشار گزارشهای درآمدی سهماهه دوم در هفته جاری، یکی از شفافترین تصویرها را از پیامدهای مالی منطقهای این جنگ ارائه میدهند.
با آغاز انتشار گزارشهای مالی سهماهه دوم در کشورهای حوزه خلیج فارس، چهره واقعی خسارتهای جنگ ایران نمایان میشود؛ جنگی که اقتصادهای منطقه را به دو دسته «تابآور» و «آسیبپذیر» تقسیم کرده است. در حالی که غولهای مخابراتی و انرژی با تکیه بر تقاضای ثابت و افزایش قیمت جهانی نفت، ضربهگیرهای این بحران بودهاند، بانکها و بازار املاک و مستغلات در سراسر منطقه، بهویژه در امارات، زیر فشار تورم، کاهش درآمدهای کارمزدی و افت تقاضای مسکن، روزهای سختی را سپری میکنند.
آگهی
آگهی
با این حال نتایج عملکرد شرکتها در عربستان سعودی، عمان، امارات عربی متحده و قطر احتمالا متفاوت و ناهمگون خواهد بود. به گفته تحلیلگران، بانکها و بخش املاک و مستغلات با توجه به چالشهای پیشین که اکنون با تاثیر جنگ بر تورم و نرخ بهره تشدید شدهاند، بیشترین آسیبپذیری را دارند؛ در حالی که شرکتهای مخابراتی به دلیل قراردادهای بلندمدت و تقاضای به نسبت انعطافناپذیر، از این گزند در امان ماندهاند.
شرکتهای انرژی با اختلال در عرضه ناشی از این مناقشه چهارماهه مواجه بودند، اما از سوی دیگر، از افزایش قیمتها به دلیل نوسانات ناشی از بسته شدن تنگه هرمز نیز منتفع شدند.
طارق قاقیش، معاون مدیرعامل شرکت مشاوره «اف اچ کپیتال» در همین زمینه میگوید: «سهماهه دوم، تاثیر واقعی جنگ را آشکار خواهد کرد. سهماهه اول، که تنها تا حدی تحت تاثیر این مناقشه [که از پایان فوریه آغاز شد] قرار داشت، تنها نمایانگر تاثیرهای اولیه بر بخشهایی نظیر گردشگری و هواپیمایی بود.»
برندگان و بازندگان بر اساس جغرافیا
سرنوشت اقتصادهای منطقه که بسیاری از آنها بر پایه هیدروکربن بنا شدهاند، تا حد زیادی به میزان وابستگی آنها به تنگه هرمز بستگی دارد که تنها راه دسترسی دریایی به خلیج فارس است. اما پیشبینیهای «اچاسبیسی» نشان میدهد که اقتصاد عربستان سعودی، که پایانههای نفتی در دریای سرخ نیز دارد، امسال ۲.۱ درصد رشد خواهد کرد.
به همین ترتیب، شاخص بورس عمان که خارج از تنگه قرار دارد، عملکرد بهتری داشته است. این در حالی است که امارات، قطر و کویت که به این آبراه وابسته هستند، در آستانه کوچک شدن اقتصاد قرار دارند.
شرکتهای خدماتی در انتظار شوک جدید
سلمان احمد، مدیر ارشد بخش تحلیلهای کلان و سرمایهگذاری در شرکت «فیدلیتی اینترنشنال»، با اشاره به قدرت ایران در ایجاد اختلال در تنگه هرمز میگوید: « از آنجا که به دلیل حملههای تازه، توافق صلح شکننده شده است، به احتمال زیاد سرمایهگذاران همچنان هزینه اضافه یا حق بیمه ریسک را برای فعالیت در این منطقه در نظر خواهند گرفت.»
روز چهارشنبه، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرد که پس از حملات جدید تهران به پایگاههای آمریکا در خلیج فارس، توافق موقت برای پایان دادن به جنگ با ایران پایان یافته است. تحلیلگران «اساندپی گلوبال ریتینگز» نیز اعلام کردند: «اگر اعتماد بازار دوباره خدشهدار شود، شرکتهایی که خدماترسان هستند یا به طور مستقیم با مصرفکنندگان در ارتباطاند، با ریسکهای بسیار بیشتری مواجه خواهند شد.»
انرژی و مخابرات؛ تابآوری گسترده
انتظار میرود درآمدهای نفت و گاز همچنان قوی باقی بماند، زیرا قیمتهای بالای انرژی تا حدودی کاهش حجم تولید ناشی از خسارات و اختلالات را جبران کرده است. اچاسبیسی پیشبینی خود برای قیمت نفت برنت در سال ۲۰۲۶ را به ۹۵ دلار در هر بشکه افزایش داد و میانگین قیمت سهماهه دوم را ۱۱۴ دلار برآورد کرده است.
در حالی که عربستان سعودی توانست صادرات خود را از طریق دریای سرخ حفظ کند، بخش گاز امارات دچار مشکل شد. شرکت «ادنوک گاز» کاهش حدود ۱۹ درصدی فروش داخلی گاز را به صورت سالانه پیشبینی کرده که ناشی از حادثه در یکی از تاسیسات آن است. در بخش مخابرات، اپراتورهای منطقهای شامل «استیسی» و «موبایلی» عربستان و «ایاند» امارات، تابآوری خود را ثابت کردهاند. بخش مصرفکننده شامل خردهفروشی و گردشگری، بازتابدهنده اختلالات خواهد بود؛ هرچند افزایش مصرف خانگی برای برخی از آنها یک محرک بوده است؛ به طوری که سهام شرکت تحویل غذای «طلبات» در دبی، در سه ماه گذشته بیش از ۶۰ درصد افزایش یافته است. در همین حال، حجم پروازهای شرکتهای هواپیمایی خلیج فارس به وضعیت نزدیک به عادی بازگشته است.
بانکها و املاک؛ در مسیر نزولی
النا سانچز-کابزودو، رئیس بخش تحقیقات سهام مالی در «ایافجی هرمس» گفته که پیشبینی میشود سود بانکها در سراسر خلیج فارس در سهماهه دوم نسبت به سه ماه قبل، با کاهش تکرقمی مواجه شود. او این موضوع را ناشی از کاهش درآمدهای کارمزدی مرتبط با ضعیف شدن تامین مالی تجارت و کاهش خریدهای اعتباری در سفرهای بینالمللی دانست. او افزود که این کاهش تا حدی بازتابدهنده عملکرد قوی ژانویه و فوریه در مقایسه با کل سهماهه دوم است که تحت تاثیر جنگ بوده، اما بانکها همچنان با نقدینگی فراوان در بخش خود، تابآور هستند.
سهماهه دوم ۲۰۲۶؛ رکود بازار مسکن دبی در سایه جنگ
«اساندپی گلوبال ریتینگز» اعلام کرد که بانکهای منطقه «پروفایلهای تامین مالی باثباتی» دارند، اما نااطمینانیهای ناشی از جنگ احتمالا رشد آنها را کند خواهد کرد. برخی بانکهای اماراتی با افزایش نرخ بهره برای سپردهگذاران جدید، میزان سپردههای خود را تقویت کردهاند.
در همین حال، بازارهای ملک امارات که پس از سالها رونق در حال فعالیت بودند، نشانههایی از فشار را بروز دادهاند و تحلیلگران نسبت به ریسکهای مربوط به کاهش ورود مهاجران و تقاضای مرتبط با گردشگری در صورت تداوم تنشها هشدار دادهاند. برخی از سازندگان برای حفظ نقدینگی، اقداماتی نظیر کاهش یا به تاخیر انداختن پرداخت سود سهام را در پیش گرفتهاند.
کاهش فروش واحدهای مسکونی در دبی
سیتیگروپ در یادداشتی اعلام کرد که فروش واحدهای مسکونی در دبی در سهماهه دوم «بهطور قابلتوجهی پایینتر از سطوح پیش از مناقشه» بوده و افت مشابهی ([هرچند با شدت کمتر] در ابوظبی مشاهده شده است. از نامهای بزرگ منطقهای در این حوزه میتوان به «اعمار» و «الدار» اشاره کرد.
فرانسسک بالسلز، مدیر ارشد سرمایهگذاری در بدهی بازارهای نوظهور در شرکت مدیریت سرمایهگذاری «فیم پارتنرز» نگاه مثبتتری به ماجرا دارد. او بر این باور است که برخی از توسعهدهندگان املاک عقب ماندهاند، اما ««اختلاف نرخ بهره اعتباری» منطقه [یعنی سودی که سرمایهگذاران برای خرید اوراق قرضه به عنوان پاداش ریسک طلب میکنند] «تقریبا به شرایط عادی برگشته است.» او در ادامه تاکید کرد که «این مساله صرفا به وضعیت ترازنامهها برمیگردد؛ این شرکتها ترازنامههای بسیار مستحکمی دارند و به همین دلیل میتوانند در برابر چنین شوکهای بزرگی بهخوبی مقاومت کنند.»