دمشق روز یکشنبه اعلام کرد که بر اساس توافق جدید با مسکو، نیروهای روسیه کنترل دو پایگاه راهبردی در سواحل مدیترانه را واگذار خواهند کرد و از این پایگاهها به عنوان مراکز آموزش مشترک دو کشور استفاده خواهد شد.
روسیه در جریان جنگ داخلی سوریه طی سالهای ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۴ اصلیترین متحد سیاسی و نظامی بشار اسد، رئیسجمهور برکنار شده این کشور بود.
بشار اسد دسامبر ۲۰۲۴ در پی پیشروی شورشیان اسلامگرا به رهبری احمد الشرع، رئیسجمهوری کنونی سوریه سرنگون شد وبه روسیه گریخت تا زندگی در تبعید را در کشور تحت ریاست متحد سابق خود بگذراند.
در طول این جنگ، پایگاههای هوایی و دریایی «حمیمیم» و «طرطوس»، مقر کلیدی برای حضور نظامی روسیه در شرق مدیترانه به شمار میرفتند.
بر اساس گزارش وزارت امور خارجه سوریه، در پی توافق جدید میان دمشق و مسکو قرار است سوریه کنترل پایگاه هوایی حمیمیم و اسکله تجاری بندر طرطوس را به عنوان بخشی از تشکیلات اداری غیرنظامی خود در دست بگیرد.
به موجب آنچه در این گزارش آمده، تاسیسات نظامی در هر دو پایگاه یاد شده طبق توافق جدید، به مراکز «آموزش مشترک» تبدیل خواهند شد.
این وزارتخانه تصریح کرد که ترتیبات جدید به منزله «بازآرایی و سازماندهی مجدد» حضور روسیه در امتداد سواحل سوریه است.
در بیانیه وزارت خارجه سوریه آمده است: «این اقدام، مهمترین تحول از زمان آغاز مذاکرات در حدود یکسال و نیم پیش به شمار میرود و راه را برای مرحلهای جدید در روابط دو کشور هموار میکند.»
روسیه تاکنون هیچ واکنش فوری به این توافق نشان نداده است.
مسکو در جریان یورش برقآسای شورشیان که به سرنگونی اسد انجامید از مداخله نظامی خودداری کرد اما به رئیس جمهوری مخلوع سوریه و خانوادهاش پناهندگی داد.
پس از سقوط بشار اسد، نیروهای روسیِ باقیمانده در سوریه، به استثنای نیروهای مستقر در پایگاههای تحت کنترل روسیه به تدریج این کشور را ترک کردند.
رهبری جدید سوریه در تلاش است تا روابط دوجانبه مستحکم خود را با مسکو حفظ کند. احمد الشرع از زمان به دست گرفتن قدرت دو بار در مسکو با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه دیدار کرده و در این دیدارها، وضعیت دو پایگاه مدیترانهای سوریه همواره از محورهای اصلی گفتگوها بوده است.
سوریه از زمان سرنگونی اسد همچنین روابط خود را با ایالات متحده، اروپا و کشورهای عربی همسایه تقویت کرده است؛ کشورهایی که در جریان سرکوب اعتراضات توسط بشار اسد، روابط خود را با دمشق قطع کرده بودند.
واشنگتن در حال حاضر روابط نزدیکی با دولت حاکم بر سوریه دارد و در همین راستا بخش عمدهای از تحریمهای فلجکننده علیه این کشور را لغو کرده است.
امانوئل ماکرون، رئیسجمهور فرانسه ماه ژوئیه به سوریه سفر کرد و درجریان این سفر اعلام شد که دو کشور برای نخستین بار در ۱۴ سال گذشته، سفرای خود را منصوب خواهند کرد.