مطالعهای جدید نشان میدهد چربی شکمی با افزایش فراموشی، تحریکپذیری و تعریق شبانه در زنان یائسه مرتبط است.
افزایش وزن در دوران یائسگی پدیدهای شایع است و چاقی شکمی یکی از رایجترین و در عین حال ناسالمترین اشکال آن به شمار میرود. اکنون یک مطالعه جدید که بر پایه دادههای «مطالعه سلامت زنان در سراسر کشور» (SWAN) انجام شده، نشان میدهد که چاقی شکمی علاوه بر پیامدهای جسمی، میتواند شدت برخی علائم یائسگی از جمله فراموشی، تحریکپذیری و تعریق شبانه را نیز افزایش دهد.
آگهی
آگهی
نتایج این پژوهش امروز در نشریه علمی «منوپوز»، وابسته به «انجمن یائسگی» آمریکا منتشر شده است.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
بر اساس برآوردها، بیش از ۶۰ درصد زنان یائسه دچار چاقی شکمی هستند. این وضعیت از آن جهت خطرناک تلقی میشود که ناشی از تجمع «چربی احشایی» است؛ نوعی چربی فعال و عمقی که اندامهای داخلی را احاطه میکند. این چربی با ترشح پروتئینهای التهابی و اسیدهای چرب سمی، خطر مقاومت به انسولین، بیماریهای قلبیعروقی، فشار خون بالا و برخی سرطانها را افزایش میدهد.
پژوهشگران توضیح میدهند که با کاهش سطح استروژن در دوران یائسگی، بدن زنان تمایل بیشتری به ذخیره چربی در ناحیه شکم پیدا میکند، حتی اگر وزن کلی بدن تغییر محسوسی نداشته باشد.
با وجود تفاوتهای منطقهای در الگوهای چاقی و شدت علائم یائسگی برای مثال، شیوع بالاتر چاقی در قاره آمریکا نسبت به آسیا یا شدت بیشتر گرگرفتگی در زنان آفریقایی، تحقیقات درباره تأثیر مستقیم چاقی شکمی بر علائم یائسگی همچنان محدود است.
علاوه بر این، مطالعات پیشین اغلب تنها به بررسی جداگانه علائم پرداختهاند و ارتباط پیچیده میان آنها را مانند پیوند میان گرگرفتگی، اضطراب، اختلال خواب و افسردگی نادیده گرفتهاند.
در این پژوهش جدید، محققان از روش «تحلیل شبکهای» استفاده کردند؛ رویکردی که به بررسی ارتباط و تأثیر متقابل علائم بر یکدیگر میپردازد و در سالهای اخیر در حوزه پزشکی مورد توجه قرار گرفته است.
روش تحقیق
این مطالعه دادههای بیش از ۱۱۰۰ زن شرکتکننده در پروژه «SWAN» را بررسی کرد. پژوهشگران با استفاده از نسبت دور کمر به قد، زنان را از نظر وجود یا نبود چاقی شکمی دستهبندی و سپس ساختار شبکه علائم یائسگی را در دو گروه مقایسه کردند.
نتایج نشان داد زنانی که دچار چاقی شکمی هستند، نه تنها علائم بیشتری را تجربه میکنند، بلکه شدت این علائم نیز در آنها بالاتر است و الگوی ارتباط علائم نیز تفاوت قابلتوجهی دارد.
بهویژه، زنان دارای چاقی شکمی بیشتر از سایر زنان دچار سرگیجه، گرگرفتگی و تعریق شبانه شدید بودند. همچنین علائمی مانند اختلالات خواب و تپش قلب در این گروه شیوع بیشتری داشت.
ارزیابی چاقی شکمی با استفاده از نسبت دور کمر به قد
پژوهشگران بر این باورند که ارزیابی چاقی شکمی با استفاده از نسبت دور کمر به قد میتواند به شناسایی زنانی کمک کند که احتمالا از مداخلات درمانی هدفمند و مبتنی بر شبکه علائم، بیش از درمانهای مجزای هر علامت، سود خواهند برد.
نتایج این تحقیق در مقالهای با عنوان «تفاوت شبکه علائم یائسگی میان زنان دارای و فاقد چاقی شکمی بر اساس نسبت دور کمر به قد» منتشر شده است.
دکتر مونیکا کریسمس، معاون پزشکی «انجمن یائسگی» در توضیح یافتههای این مطالعه گفت: «افزایش ناخواسته وزن در دوران گذار به یائسگی، بهویژه در ناحیه میانی بدن، یکی از شایعترین شکایتهای زنان است. بیشترین افزایش وزن معمولا در سالهای منتهی به آخرین قاعدگی و چند سال پس از آن رخ میدهد. این مسئله نه تنها بر تصویر ذهنی فرد از بدن خود تأثیر میگذارد، بلکه خطرات جسمی متعددی نیز به همراه دارد و همانطور که این مطالعه نشان میدهد، با افزایش شیوع و شدت علائم یائسگی مرتبط است.»
او افزود: «آگاهسازی زودهنگام زنان درباره سبک زندگی سالم و راهکارهای پیشگیری از افزایش وزن در میانسالی، نقش مهمی در بهبود سلامت جسمی و روانی آنها در این دوره پرتنش ایفا میکند.»