پژوهش تازه درباره حسرت: زمان چگونه احساس پشیمانی را تغییر می‌دهد؟

در بیشتر پژوهش‌های پیشین درباره رابطه پیری و حسرت، میان انواع مختلف حسرت تفاوتی قائل نمی‌شدند و همه آن‌ها به‌عنوان تجربه‌ای مشابه بررسی می‌شدند بدون توجه به این‌که آن اتفاق چه زمانی رخ داده است.

آگهی

آگهی

افراد مسن‌تر به‌طور طبیعی بیشتر با حسرت‌هایی روبه‌رو هستند که ریشه در سال‌های دور زندگی‌شان دارد و همین مسئله تشخیص این‌که تفاوت میان گروه‌های سنی ناشی از بالا رفتن سن است یا صرفا نتیجه گذشت زمان، دشوار می‌کرد. این پژوهش با هدف تفکیک این دو عامل انجام شد و نتایج آن نشان داد که سن و فاصله زمانی از یک اتفاق، لزوما تاثیر یکسانی بر تجربه حسرت ندارند.

این پژوهش نشان می‌دهد که در حسرت‌های تازه، افزایش سن می‌تواند بر نوع حسرت‌ها و شدت واکنش‌های احساسی افراد تاثیر بگذارد اما در مورد حسرت‌های قدیمی و ماندگار، بالا رفتن سن بیشتر با این احساس همراه است که فرصت جبران آن‌ها مدت‌ها پیش از بین رفته است.

پژوهش روی ۹۰ بزرگسال چه تصویری از رابطه حسرت و افزایش سن ارائه می‌دهد؟

در این پژوهش، ۹۰ بزرگسال ساکن آمریکا در بازه سنی ۲۱ تا ۸۹ سال شرکت کردند. حدود ۶۳ درصد شرکت‌کنندگان زن بودند و بیشتر آن‌ها خود را سفیدپوست معرفی کردند. این افراد از طریق یک دانشگاه بزرگ در جنوب مرکزی ایالت نیویورک انتخاب شدند.

از شرکت‌کنندگان خواسته شد حداکثر پنج حسرت مربوط به یک سال گذشته را که پژوهشگران آن را «حسرت‌های تازه» نامیدند و تا پنج حسرت از هر مقطع زندگی را با عنوان «حسرت‌های قدیمی» توصیف کنند. سپس هر فرد باید مهم‌ترین حسرت خود را در هر یک از این دو گروه انتخاب می‌کرد و به پرسش‌های جزئی‌تری درباره آن پاسخ می‌داد.

پژوهشگران چند ویژگی مختلف هر از حسرت‌‌هایی مانند شغل، روابط عاطفی، سلامت یا مسائل مالی را بررسی کردند؛ از جمله این‌که آن اتفاق چه زمانی رخ داده، فرد تا چه اندازه احساس می‌کند امکان تغییر یا جبران آن وجود دارد، چه احساساتی را برمی‌انگیزد و به کدام بخش زندگی مربوط می‌شود.

شرکت‌کنندگان همچنین توضیح دادند که اکنون چگونه با این حسرت‌ها کنار می‌آیند و برای جلوگیری از تکرار چنین تجربه‌هایی در آینده چه برنامه‌ای دارند. پاسخ‌های آن‌ها با دقت دسته‌بندی و تحلیل شد.

این مطالعه همچنین مجموعه‌ای از عواملی را که معمولا با افزایش سن تغییر می‌کنند در نظر گرفت؛ از جمله وضعیت سلامت جسمی و روانی، ویژگی‌های شخصیتی، برداشت افراد از زمانی که در زندگی برایشان باقی مانده و توانایی‌های ذهنی مانند سرعت حافظه و مهارت‌های عددی.

حسرت‌های تازه و حسرت‌های قدیمی، دو روایت متفاوت

نتایج پژوهش نشان داد وقتی پای حسرت‌های مربوط به یک سال گذشته در میان باشد، افراد مسن‌تر در چند زمینه تفاوت محسوسی با جوان‌ترها دارند. آن‌ها کمتر از حسرت‌هایی صحبت می‌کردند که ناشی از اقدام مستقیم خودشان از جمله یک سرمایه‌گذاری اشتباه یا گفتن حرفی آزاردهنده بوده است. همچنین واکنش احساسی آن‌ها به این حسرت‌ها معمولا خفیف‌تر بود و احساساتی مانند خشم، شرمندگی یا کلافگی را با شدت کمتری تجربه می‌کردند.

افراد مسن‌تر همچنین بیشتر از جوان‌ترها می‌گفتند حسرت تازه‌ای ندارند که بخواهند درباره آن صحبت کنند.

پژوهشگران دریافتند که افراد مسن در مواجهه با این حسرت‌ها کمتر به راهکارهای احساسی متوسل می‌شوند؛ برای مثال کمتر تلاش می‌کنند جنبه مثبت یک تصمیم اشتباه را ببینند. آن‌ها همچنین کمتر از برنامه‌ریزی برای تغییر شیوه تصمیم‌گیری خود در آینده صحبت می‌کردند.

اما نتایج مربوط به حسرت‌های قدیمی تصویر متفاوتی ارائه می‌کرد. در این بخش افزایش سن بیشتر با حسرت‌هایی همراه بود که ریشه در سال‌های دور زندگی داشتند و تقریبا جبران‌ناپذیر به نظر می‌رسیدند؛ حسرت‌هایی که افراد احساس می‌کردند دیگر فرصتی برای اصلاح آن‌ها باقی نمانده است.

این حسرت‌های قدیمی بیشتر به کارهایی مربوط می‌شد که افراد هرگز انجام نداده بودند؛ مسیرهایی که انتخاب نشدند، نه تصمیم‌هایی که عملا گرفته شده بودند. پژوهش‌های پیشین نیز نشان داده‌اند حسرت ناشی از انجام ندادن یک کار معمولا ماندگارتر و فراموش کردن آن دشوارتر از حسرت مربوط به کارهای انجام‌شده است.

شاید یکی از مهم‌ترین یافته‌های این مطالعه این بود که بسیاری از افراد مسن برای کنار آمدن با حسرت‌های قدیمی خود راهکار مشخصی نداشتند. بسیاری از آن‌ها نه از تلاش برای تغییر نگاهشان به گذشته سخن گفتند و نه برنامه‌ای برای تغییر رفتار در آینده مطرح کردند. برای بسیاری این حسرت‌ها صرفا بخشی از زندگی شده بود؛ بدون آن‌که تلاشی آشکار برای مواجهه با آن‌ها صورت گیرد.

چه چیزی واقعا پشت تفاوت سنی قرار دارد؟

پژوهشگران در این مطالعه تنها به ثبت تفاوت‌ها میان گروه‌های سنی اکتفا نکردند بلکه تلاش کردند عوامل پشت این تفاوت‌ها را نیز شناسایی کنند. در میان نتایج دو عامل بیش از بقیه جلب توجه می‌کرد.

نخستین عامل میزان کنترلی بود که افراد احساس می‌کردند بر حسرت‌های خود دارند. افراد مسن‌تر به‌ویژه در مورد حسرت‌های قدیمی کمتر باور داشتند که هنوز بتوان گذشته را تغییر داد یا اشتباهات را جبران کرد. پژوهشگران می‌گویند همین احساس کاهش کنترل با افزایش حسرت‌های ناشی از «انجام ندادن» مرتبط است؛ زیرا کاری که هرگز انجام نشده معمولا جبران‌ناپذیرتر از اقدامی به نظر می‌رسد که شاید هنوز بتوان اثراتش را اصلاح کرد.

عامل دوم به برداشت افراد از زمان باقی‌مانده زندگی مربوط می‌شد. افرادی که احساس می‌کردند فرصت زیادی پیش رو ندارند کمتر از حسرت‌هایی سخن می‌گفتند که به روابط و ارتباطات شخصی مربوط باشد. این یافته با یکی از نظریه‌های شناخته‌شده روان‌شناسی همخوانی دارد که می‌گوید انسان‌ها وقتی زمان را محدود می‌بینند، بیشتر بر نزدیکی عاطفی و رضایت در زمان حال تمرکز می‌کنند تا برنامه‌ریزی بلند مدت.

با این حال، پژوهشگران دریافتند بسیاری از تفاوت‌های سنی در حسرت‌های تازه را نمی‌توان با این عوامل توضیح داد؛ نه با سلامت جسمی و روانی، نه با توانایی ذهنی، نه ویژگی‌های شخصیتی و نه حتی برداشت افراد از گذر زمان. به گفته پژوهشگران این موضوع نشان می‌دهد تجربه افراد مسن از حسرت‌های تازه احتمالا بیش از هر چیز به نگاه آن‌ها به زندگی و مرحله‌ای که در آن قرار دارند مربوط است.

یافته‌ای که تصور رایج درباره «خرد ناشی از افزایش سن» را پیچیده‌تر می‌کند

این پژوهش با تفکیک حسرت‌های تازه از حسرت‌های قدیمی به نکته‌ای اشاره می‌کند که در بسیاری از مطالعات پیشین نادیده گرفته شده بود. نتایج نشان داد در حسرت‌های تازه افزایش سن بیشتر بر نوع حسرت‌ها و شدت احساسات ناشی از آن‌ها تاثیر می‌گذارد نه الزاما بر شیوه مواجهه با آن‌ها. اما در مورد حسرت‌های قدیمی بالا رفتن سن بیشتر با این احساس همراه بود که فرصت جبران برای همیشه از دست رفته است.

یکی از یافته‌ها به‌ویژه با این تصور رایج در تضاد بود که افراد مسن‌تر الزاما خردمندتر یا از نظر عاطفی مقاوم‌تر هستند. بسیاری از افراد مسن در برابر قدیمی‌ترین و عمیق‌ترین حسرت‌های خود، عملا هیچ کاری انجام نمی‌دادند. این‌که این وضعیت نشانه پذیرش واقعی است یا نوعی تسلیم خاموش، پرسشی است که داده‌های این پژوهش به‌تنهایی نمی‌تواند به آن پاسخ دهد.

به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید

یک اشتباه مربوط به سال گذشته و اشتباهی متعلق به چند دهه قبل در ذهن انسان به دو شکل کاملا متفاوت زندگی می‌کنند. و بالا رفتن سن رابطه انسان را با هر دوی آن‌ها تغییر می‌دهد.