دانشمندان ترکیبی در سیر کشف کردهاند که میتواند به حفظ قدرت عضلات در دوران سالمندی کمک کند. نکته شگفتانگیز مسیری است که این ترکیب در بدن طی میکند.
کاهش قدرت عضلانی یکی از بحرانهای خاموش دوران سالمندی است؛ بحرانی که پیامدهای جدی دارد. حالا پژوهشگران میگویند ترکیبی موجود در عصاره سیر کهنه میتواند راهحل این مشکل باشد؛ آن هم از مسیری زیستی که برخلاف انتظار دانشمندان است.
پژوهشگران دانشگاه واشنگتن و چند نهاد همکار در ژاپن دریافتهاند که ترکیبی گوگرددار به نام «S1PC» که در عصاره سیر کهنه وجود دارد در بافت چربی زنجیرهای از واکنشها را آغاز میکند. در آزمایشهایی که روی موشهای سالمند انجام شد، این روند در نهایت پیامی به مغز فرستاد که به حفظ قدرت عضلات آنها کمک کرد. در آزمایشی روی افراد میانسال نیز مصرف یک دوز از «S1PC» باعث افزایش سطح یک پروتئین کلیدی مرتبط با این فرایند شد؛ هرچند هنوز روشن نیست که آیا این اثر در بلندمدت به تقویت واقعی عضلات منجر میشود یا نه اما یافتههای این پژوهش که در نشریه «Cell Metabolism» منتشر شده، نشان میدهد ترکیبی موجود در سیر شاید روزی بتواند بخشی از راهبرد مقابله با یکی از ناتوانیهای دوران سالمندی باشد.
نکته غیرمنتظره در این مسیر آن است که فرایند از عضله آغاز نمیشود. به نظر میرسد «S1PC» به جای اثر مستقیم بر عضلات ابتدا بر بافت چربی اثر میگذارد و یک پیام مولکولی را فعال میکند؛ پیامی که به مغز میرسد و سپس مغز از طریق دستگاه عصبی با عضلات ارتباط برقرار میکند. سالهاست پژوهشگران به دنبال راههایی برای کند کردن روند افت عضلانی در سالمندی هستند؛ از داروها و تغییر سبک زندگی گرفته تا ترکیبات طبیعی.
این ترکیب چگونه عمل میکند؟
پژوهشگران میگویند کلید این فرایند پروتئینی به نام «eNAMPT» است؛ پروتئینی که به بدن کمک میکند ماده «NAD+» تولید کند. این ماده نقشی حیاتی در تامین انرژی سلولها دارد اما میزان آن با افزایش سن کاهش پیدا میکند. تحقیقات پیشین نشان داده بود که پروتئینی «eNAMPT» در خون به حفظ سطح «NAD+» در بخشهای مختلف بدن از جمله مغز، کمک میکند.
نتایج این مطالعه نشان میدهد ترکیب «S1PC» پس از ورود به بدن، به بافت چربی بهویژه چربی سفید، میرسد و در آنجا پروتئینی به نام «LKB1» را فعال میکند. فعال شدن این پروتئین مجموعهای از واکنشهای زیستی را آغاز میکند که در نهایت باعث ترشح بیشتر «eNAMPT» از سلولهای چربی به جریان خون میشود.
دانشمندان سپس مسیر این پروتئین را در بدن دنبال کردند و دریافتند «eNAMPT» آزادشده از بافت چربی به هیپوتالاموس در مغز میرسد؛ بخشی از مغز که در تنظیم دمای بدن و سوختوساز نقش مهمی دارد. پژوهشگران میگویند این پروتئین مستقیما وارد عضلات نمیشود، بلکه مغز از طریق دستگاه عصبی پیامهایی به عضلات ارسال میکند.
چه اتفاقی برای موشهای تحت درمان با این ترکیب افتاد؟
در ادامه پژوهشگران برای بررسی تاثیر این روند بر توان جسمی به موشهای سالمند به مدت هشت ماه «S1PC» دادند. نتایج نشان داد موشهایی که این ترکیب را دریافت کرده بودند، نسبت به موشهای دیگر قدرت عضلانی بیشتری داشتند و برخی نشانههای ضعف ناشی از سالمندی در آنها کاهش یافته بود.
به گفته پژوهشگران اندازه عضلات این موشها تغییر نکرد اما عملکرد عضلات بهتر شد؛ موضوعی که نشان میدهد این ترکیب احتمالا به جای افزایش حجم عضله، عملکرد آن را تقویت میکند.
دانشمندان همچنین دریافتند زمانی که مسیر انتقال پیامهای عصبی مسدود میشود، اثرات مثبت این ترکیب نیز تقریبا از بین میرود؛ یافتهای که به گفته آنها نشان میدهد ارتباط میان بافت چربی، مغز و دستگاه عصبی نقش مهمی در این فرایند دارد.
نشانههایی از تاثیر این ترکیب در انسانها هم دیده شده است
پژوهشگران برای بررسی تاثیر این ترکیب در انسان، ۴۴ فرد سالم ژاپنی بین ۲۰ تا ۴۹ سال را وارد این مطالعه کردند. به بخشی از آنها پودر سیر حاوی «S1PC» و به گروه دیگر دارونما داده شد.
نتایج نشان داد پس از مصرف «S1PC» سطح این ترکیب در خون به سرعت افزایش پیدا کرد. همچنین در افراد بالای ۴۰ سال که میزان چربی بدن آنها در محدوده طبیعی بود، سطح پروتئین «eNAMPT» نیز افزایش یافت؛ اتفاقی که در گروه دارونما دیده نشد.
با این حال این تاثیر در افراد بسیار کموزن مشاهده نشد. پژوهشگران میگویند احتمالا به این دلیل که این افراد بافت چربی کمتری دارند و بدن آنها واکنش مشابهی نشان نمیدهد.
این مطالعه همچنین نشان داد «S1PC» باعث تجزیه چربی در بدن نمیشود و ظاهرا فقط مسیر مشخصی را در سلولهای چربی فعال میکند.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
سیر از گذشته به عنوان مادهای مفید برای سلامتی شناخته میشد و حالا دانشمندان میگویند شاید بخشی از این باورها توضیح علمی داشته باشد.