مقبره امام نخست شیعیان در شهر نجف در عراق، در سکوتی سنگین فرو رفته و صحنهای بزرگ آن دیگر طنین نجواهای زائرانی را که پیش از جنگ ایران در آن حضور داشتند، بازتاب نمیدهد.
نبود زائر و گردشگر در این شهر باعث شده تا مغازهداران و صاحبان هتلها کار چندانی نداشته باشند و روزهایشان به کندی بگذرد، و این در حالی است که آنها امیدوارند زائران بار دیگر بازگردند و کسبوکارشان را رونق دهند.
آگهی
آگهی
عبدالرحیم هرموش، صاحب یک جواهر فروشی به خبرگزاری فرانسه گفت: «ایرانیها همیشه باعث رونق کسبوکارهای ما میشدند، چه جواهر فروش، چه پارچهفروش یا راننده تاکسی، لما اینگ دیگر هیچکدامشان نیستند.»
او که ۷۱ سال دارد، میگوید: «پیشتر حتی قدم گذاشتن در بازار هم بهخاطر حضور خارجیها سخت بود... حتی دستفروشان هم جمعیت زیادی از بازدیدکنندگان را به خود جذب میکردند.»
معمولا هر سال میلیونها شیعه از سراسر جهان به شهرهای مقدس نجف و کربلا سفر میکنند، اما جنگ منطقهای که در آخرین روز ماه فوریه با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران شعلهور شد، جریان معمول زائران از ایران، لبنان، کشورهای خلیج فارس، هند، افغانستان و دیگر مناطق را به شهرهای مذهبی عراق متوقف کرد.
عراق از همان ابتدای جنگ با حملاتی که شبنظامیان عراقی طرفدار ایران به منافع آمریکا انجام دادند، درگیر آن شد.
هرموش که ۳۸ سال است در بازار قدیمی نجف در نزدیک حرم امام علی کار میکند، گفت درآمد عراقیها در شهرهای مقدس از سفرهای زیارتی مسلمانان به این شهرها است.
این جواهرفروش در ادامه هشدار میدهد که اگر این بحران ادامه یابد، ویرانی اقتصادی در پی خواهد داشت، زیرا مغازهداران دیگر قادر به پرداخت اجاره و مالیات نخواهند بود، رانندگان تاکسی بدون مسافر میمانند و کارگران نیز برای یافتن شغل با مشکل مواجه خواهند شد.
هتلها تعطیل شدند
ابوعلی، صاحب یک هتل که ۵۲ ساله است، مجبور شده است از میان شش کارمند خود فقط یک نفر از آنها را برای رسیدگی به حدود ۷۰ اتاق خالی نگه دارد و پنج نفر دیگر را اخراج کند.
او گفت: «وقتی کاری نیست، چگونه میتوانم حقوق پرداخت کنم؟»
صائب ابوغنیم، رئیس اتحادیه هتلداران نجف، به خبرگزاری فرانسه گفت که ۸۰ درصد از ۲۵۰ هتل این شهر تعطیل شدهاند و بیش از ۲۰۰۰ نفر از کارکنان این هتلها اخراج شده یا به مرخصی بدون حقوق فرستاده شدهاند.
او در ادامه گفت بیشتر زائران و گردشگرانی که به نجف سفر میکنند، ایرانی هستند و پس از آنها لبنانیها قرار دارند که آنها نیز بهدلیل جنگ امکان سفر ندارند.
صنعت گردشگری در عراق که به سفر زائران وابسته است پیشتر نیز در دوران همهگیری کرونا آسیب دیده بود. گردشگری مذهبی یکی از مهمترین منابع درآمدی برای اقتصاد غیرنفتی عراق است.
پیش از جنگ، مصطفی الحبّوبی، ۲۸ ساله، بهسختی میتوانست پاسخگوی افرادی باشد که برای تبدیل ارز خارجی به دینار عراقی صف میکشیدند، اما اکنون روزها را با تلفن همراه خود سپری میکند یا با همسایگانش حرف میزند.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
او گفت: «بهسختی روزی یک یا دو مشتری داریم. دیگر هیچ زائری نیست، چه ایرانی چه غیرایرانی.»
این وضعیت حتی پس از برقراری آشبس شکننده در ۸ آوریل و بازگشایی حریم هوایی عراق، تغییر چندانی نداشته است.
در طول هفته، تعداد کمی زائر به شهرهای مذهبی سفر میکنند، و در آخر هفتهها با حضور عراقیهایی که از اماکن مقدس بازدید میکنند، فضا کمی پرجنبوجوشتر میشود.
فاجعه
وضعیت در کربلا که حدود ۸۰ کیلومتر با نجف فاصله دارد، تفاوتی ندارد. خیابانی که دو مقبره را به هم وصل میکند، زمانی پر از زمزمه زائرانی بود که برای نماز رفتوآمد میکردند، اما امروز تقریبا همه عراقی هستند.
اسراء النصراوی، رئیس کمیته گردشگری کربلا بر این نظر است که وضعیت «خطرناک» و «فاجعه» است.
او هشدار میدهد که جنگ اقتصاد شهر را ویران کرده، تعداد گردشگران را حدود ۹۵ درصد کاهش داده و صدها هتل را مجبور به تعطیلی کرده است.
شمار زیادی از شرکتهای گردشگری مذهبی نیز بدون فعالیت ماندهاند.
اکرم رادی که ۱۶ سال در این حوزه کار کرده است، گفت شرکتش زمانی ماهانه به ۱۰۰۰ زائر خدمات میداد، اما اکنون فقط با ۱۰ درصد ظرفیت فعالیت میکند. او در ادامه گفت: «ممکن است مجبور شوم تعطیل کنم و دنبال کار دیگری بگردم.»