آمریکا با توقف ارسال نقدی ۵۰۰ میلیون دلار به عراق و تعلیق برنامههای همکاری نظامی، از دولت بغداد خواسته است در پاسخ به حملات انجامشده، اقدام به برچیدن شبهنظامیان مورد حمایت ایران کند.
روزنامه آمریکایی والاستریت ژورنال روز سهشنبه ۲۱ آوریل (یکم اردیبهشت ۱۴۰۵) به نقل از مقامهای عراقی و آمریکایی گزارش داد که دولت دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا ارسال دلار آمریکا به عراق را متوقف کرده و برنامههای همکاری امنیتی با ارتش این کشور را به حالت تعلیق در میآورد.
آگهی
آگهی
این اقدام در حالی است که واشنگتن بغداد را برای برچیدن شبهنظامیان مورد حمایت ایران در این کشور، تحت فشار قرار داده است.
بر اساس این گزارش، مقامهای وزارت خزانهداری آمریکا اخیرا روند انتقال حدود ۵۰۰ میلیون دلار اسکناس آمریکایی را که از محل فروش نفت عراق به دست آمده بود، از حسابهای نگهداریشده در فدرال رزرو نیویورک متوقف کردهاند.
به گفته مقامهای آمریکایی و عراقی، این دومین محموله دلاری است که قرار بود به بانک مرکزی عراق ارسال شود اما از زمان آغاز جنگ ایران در اواخر فوریه، توسط واشنگتن متوقف شده یا به تعویق افتاده است.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
بانک مرکزی عراق روز سهشنبه در بیانیهای بدون اشاره به توقف ارسال دلار اعلام کرد که این کشور با کمبود ارز آمریکایی روبهرو نیست. این نهاد تاکید کرد که «تمام درخواستهای بانکها و شرکتهای صرافی برای دلار آمریکا را تأمین کرده است».
پس از حمله سال ۲۰۰۳ میلادی آمریکا پذیرفت درآمدهای نفتی عراق، که سالانه دهها میلیارد دلار برآورد میشود، در بانک فدرال رزرو نیویورک نگهداری شود. سپس برای تزریق این منابع به اقتصاد داخلی عراق، فدرال رزرو ارسال سالانه میلیاردها دلار پول نقد تا سقف حدود ۱۳ میلیارد دلار، به بغداد را آغاز کرد تا اقتصاد وابسته به پول نقد این کشور فعال بماند.
آمریکا در سال ۲۰۱۵ بهطور موقت ارسال پول نقد به عراق را بهدلیل نگرانی از رسیدن دلارها به دست نیروهای داعش متوقف کرده بود.
هرچند عراق تا حدی وابستگی خود به دلار را کاهش داده، اما همچنان هواپیماهای باری مقادیر قابل توجهی اسکناس آمریکایی را به بانک مرکزی این کشور منتقل میکنند؛ موضوعی که به واشنگتن امکان میدهد از این ابزار بهعنوان اهرم فشار در راه مقابله بغداد با شبهنظامیان استفاده کند.
مقامهای آمریکایی میگویند توقف ارسال دلار به عراق موقتی است، اما مشخص نکردهاند که بغداد باید چه اقدامات مشخصی انجام دهد تا این ارسالها از سر گرفته شود.
بر اساس این گزارش، واشنگتن به بغداد اعلام کرده است که بودجه برخی برنامههای مبارزه با تروریسم و آموزش نظامی را نیز تا زمان توقف حملات شبهنظامیان و اقدام دولت عراق برای برچیدن گروههای مسلح، به حالت تعلیق در میآورد.
اوایل ماه جاری میلادی، پس از اصابت یک پهپاد به یکی از مراکز مهم دیپلماتیک آمریکا در بغداد، آمریکا سفیر عراق را احضار کرد. این رویداد در ادامه موجی از حملات پهپادی رخ داد که واشنگتن آنها را به «شبهنظامیان تروریستی» همسو با ایران نسبت میدهد.
ایالات متحده از آغاز جنگ ایران تاکنون، حملات هوایی خود علیه گروههای شبهنظامی در عراق را ادامه داده است.
پنتاگون طی سالهای گذشته حضور نظامی خود در عراق را به شکل قابل توجهی کاهش داده و بخش عمده نیروهای باقیمانده را به پایگاههایی در شمال این کشور منتقل کرده است. با این وجود، آمریکا همچنان به ارائه دادههای اطلاعاتی درباره گروه داعش به ارتش عراق ادامه میدهد و در حوزه آموزش و تامین تجهیزات از نیروهای مسلح این کشور حمایت میکند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
گروههای شبهنظامی عراق از جمله سازمان بدر، کتائب حزبالله و عصائب اهلالحق، نفوذ قابل توجهی در ساختار حکومتی و اقتصادی این کشور دارند. در شرایطی که بغداد در حال انتخاب نخستوزیر تازه است، این گروهها به همراه تهران از نامزدهایی حمایت میکنند که روابط نزدیکی با ایران داشته باشند. ادغام برخی از این نیروها در ساختار رسمی ارتش عراق نیز باعث شده مقابله با آنها برای هر نخستوزیری بسیار دشوار باشد.
محمد شیاع السودانی، نخستوزیر عراق از سال ۲۰۲۲ میلادی در حالی به دنبال جلب حمایت آمریکا برای ادامه کار خود است که همزمان از رویارویی مستقیم با نفوذ شبهنظامیان پرهیز کرده است.
شبهنظامیان از دسترسی عراق به دلارهای آمریکایی نیز سود بردهاند. در سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ میلادی بیش از ۲۰ بانک عراقی که بسیاری از آنها به این گروهها نزدیک بودند، بهدلیل برداشت غیرقانونی دلار از حسابهای عراق در فدرال رزرو از طریق تراکنشهای جعلی، از سوی وزارت خزانهداری آمریکا تحریم شدند.
بر اساس اعلام وزارت خزانهداری، این گروهها بعدها با دسترسی به حجم زیادی از کارتهای مسترکارت و ویزا که در عراق شارژ شده بودند، اقدام به انتقال آنها به امارات و سایر کشورهای منطقه میکردند و وجوه را بهصورت دلار برداشت میکردند. سپس این پول نقد را به عراق بازگردانده، به دینار تبدیل و از اختلاف نرخ ارز سود قابل توجهی به دست میآوردند.
در ماه ژانویه، ترامپ هشدار داده بود که در صورت بازگشت نوری المالکی، نخستوزیر پیشین و چهره نزدیک به ایران، کمکهای آمریکا به عراق قطع خواهد شد. آقای المالکی اخیرا از نامزدی خود کنارهگیری کرد و ائتلاف او موسوم به «چارچوب هماهنگی» متشکل از احزاب شیعه با سطوح مختلفی از نزدیکی به ایران، نامزد تازهای به نام باسم البدری، از چهرههای ارشد حزب الدعوه، را معرفی کرده است.
عملیات «خشم اقتصادی» آمریکا علیه شبهنظامیان
از زمان آغاز کارزار نظامی آمریکا علیه ایران با عنوان «عملیات خشم حماسی» در نهم اسفند ۱۴۰۴، واشنگتن دامنه اقدامات خود را فراتر از میدان نبرد گسترش داده و همزمان با عملیات نظامی، یک کارزار فشار موازی با نام «خشم اقتصادی» را برای محدود کردن فعالیت شبهنظامیان مورد حمایت ایران به راه انداخته است.
اوایل این ماه، دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خارجه آمریکا (اوفک) اعلام کرد که هفت فرمانده شبهنظامی عراقی مورد حمایت ایران را بهعنوان «تروریست» معرفی کرده است. این افراد به اتهام برنامهریزی، هدایت و اجرای حملات علیه نیروها، تاسیسات و منافع ایالات متحده در عراق در این فهرست قرار گرفتند.
اوفک مدعی شد که «این شبهنظامیان در سراسر عراق به نیروهای آمریکایی و غیرنظامیان بیگناه حمله میکنند، ثروت کشور را برای تامین مالی فعالیتهای تروریستی خود منحرف میسازند و حاکمیت و فرایندهای دموکراتیک عراق را تضعیف میکنند».
در کنار این فهرست، وزارت خارجه آمریکا در قالب برنامه «پاداش برای عدالت» اعلام کرد که برای ارائه اطلاعات درباره احمد الحمیداوی، رهبر گروه کتائب حزبالله، پاداشی ۱۰ میلیون دلاری در نظر گرفته است.
آقای الحمیداوی از سال ۲۰۲۰ میلادی و پس از آنکه رهبری این گروه را پس از کشته شدن ابومهدی المهندس به دست گرفت، در فهرست «تروریستی» آمریکا قرار دارد.
برنامه «پاداش برای عدالت» نیز کتائب حزبالله را «یک گروه تروریستی همسو با ایران» معرفی کرده که «مسئول حملات به مراکز دیپلماتیک آمریکا در عراق، ربودن شهروندان آمریکایی و کشتار غیرنظامیان عراقی بوده است».
یکی از موارد قابل توجه، مربوط به یک شهروند آمریکایی به نام «شلی کیتلسون» بود که در ماه مارس در بغداد ربوده شد. او پس از اعلام آتشبس میان ایالات متحده و ایران توسط کتائب حزبالله آزاد شد.