در پی انسداد تنگه هرمز و توقف اجباری حدود ۱,۰۰۰ کشتی تجاری و ۲۰,۰۰۰ دریانورد در آبهای منطقه، دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده از آغاز طرحی تحت عنوان «پروژه آزادی» (Project Freedom) خبر داد.
هدف از این اقدام، هدایت و خروج امن کشتیهای تجاری متعلق به کشورهای ثالث و بیطرف از تنگه هرمز اعلام شده است؛ آبراهی که به عنوان یکی از حیاتیترین شریانهای انرژی جهان، به دلیل تنشها و مینگذاریهای اخیر عملا به روی ترافیک عادی بسته شده بود.
آگهی
آگهی
شبکه آمریکایی سیانان گزارش داد که بر اساس اطلاعات منتشر شده توسط فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) و تحلیلگران نظامی، برنامه پنتاگون برای هدایت کشتیهای تجاری از میان تنگه هرمز شامل استفاده از یک شبکه چندلایه نظامی است. این عملیات، ترکیبی از ناوشکنهای مجهز به موشکهای هدایتشونده، بیش از صد فروند هواپیمای جنگی، سامانههای بدون سرنشین و حدود ۱۵ هزار نیروی نظامی را شامل میشود تا امنیت عبور و مرور در این آبراه راهبردی را تامین کند.
نقش ناوشکنهای مجهز به موشکهای هدایتشونده
ناوشکنهای کلاس «آرلی برک» که به عنوان ستون فقرات نیروی دریایی آمریکا شناخته میشوند، نقشی محوری در این عملیات ایفا میکنند. تا اواخر آوریل سال جاری، ۱۲ فروند از این ناوشکنها در منطقه خاورمیانه مستقر بودهاند. در حالی که برخی از این ناوها برای اعمال محاصره بنادر در دریای عرب مستقر شدهاند، سنتکام تا کنون تنها ورود دو ناوشکن به داخل تنگه هرمز را برای زمینهسازی عملیات مینروبی علنی کرده است.
با توجه به اینکه این ناوشکنها وظیفه اصلی دفاع هوایی از ناوهای هواپیمابر را نیز بر عهده دارند، تمامی آنها وارد تنگه نخواهند شد. همچنین تحلیلگران نظامی انتظار ندارند که این ناوها به صورت مستقیم و سنتی، کاروانهای کشتیهای تجاری را در طول مسیر همراهی کنند، بلکه حضور آنها بیشتر جنبه نظارتی و واکنشی خواهد داشت.
پوشش هوایی همهجانبه با بیش از صد فروند هواپیما
ایالات متحده ناوگان متنوعی از هواپیماهای مستقر در خشکی و روی ناوهای هواپیمابر را در منطقه حفظ کرده است. در طول عملیات هدایت کشتیها، بالگردهای مسلح میتوانند بر فراز شناورهای تجاری در حال عبور به پرواز درآیند تا هرگونه تلاش قایقهای تندرو برای مسدود کردن مسیر را خنثی کنند.
علاوه بر این، هواپیماهای تهاجمی نیروی هوایی آمریکا مانند ای-۱۰ (A-10) قادرند اهداف متحرک روی آب یا سکوهای موشکی مستقر در ساحل را هدف قرار دهند و امنیت مسیر را تضمین کنند.
استفاده از سامانههای بدون سرنشین در چند قلمرو
بخش دیگری از این راهبرد بر فناوریهای نوین و پهپادها استوار است. این سامانهها شامل پهپادهای شناسایی هوایی و شهپادهای (شناورهای بدون سرنشین) دریایی هستند که میتوانند در مجاورت کشتیهای تجاری حرکت کرده و به سرعت به هرگونه تهدیدی واکنش نشان دهند. این تجهیزات بسته به نوع ماموریت و پیکربندی خود، میتوانند مسلح یا صرفا برای پایش، شناسایی و جمعآوری اطلاعات به کار گرفته شوند.
وظایف نیروی انسانی در ابعاد عملیاتی و پشتیبانی
گرچه حضور ۱۵ هزار نیروی نظامی در منطقه رقم بزرگی به نظر میرسد، اما بررسیهای عملیاتی نشان میدهد که بخش عمده این پرسنل در نقشهای پشتیبانی فعالیت میکنند و مستقیما در آبهای تنگه هرمز مستقر نیستند. بخش قابل توجهی از این نیروها متعلق به دو ناو هواپیمابر آمریکایی حاضر در منطقه هستند؛ به طوری که هر ناو هواپیمابر به تنهایی حدود ۵ هزار پرسنل را در خود جای داده است و وظیفه اصلی آنها، حفظ آمادگی رزمی و پشتیبانی از عملیات هوایی بر فراز آبراهه است.