مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی میگوید بخش عمده اورانیوم با غنای بالای ایران به احتمال زیاد همچنان در مجتمع هستهای اصفهان نگهداری میشود؛ سایتی که سال گذشته هدف حملات هوایی قرار گرفت و در جریان جنگ اخیر آمریکا و اسرائیل نیز حملات محدودتری را تجربه کرد.
رافائل گروسی روز سهشنبه در گفتوگویی اعلام کرد که آژانس تصاویر ماهوارهای از آثار حملات اخیر آمریکا و اسرائیل در اختیار دارد و «همچنان در حال دریافت اطلاعات» است.
آگهی
آگهی
بازرسیهای آژانس در اصفهان از ژوئن گذشته، زمانی که اسرائیل جنگ ۱۲ روزهای را آغاز کرد، جنگی که طی آن ایالات متحده سه سایت هستهای ایران را بمباران کرد، متوقف شده است.
به گفته آقای گروسی، آژانس معتقد است بخش قابل توجهی از اورانیوم با غنای بالا «در ژوئن ۲۰۲۵، همزمان با آغاز جنگ ۱۲ روزه، در آنجا ذخیره شده بود و از آن زمان تاکنون نیز همانجا باقی مانده است.»
او افزود: «ما نتوانستهایم این موضوع را بررسی یا رد کنیم که این مواد همچنان در آنجا هستند و مهر و مومهای آژانس نیز دستنخورده باقی ماندهاند. امیدوارم بتوانیم این کار را انجام دهیم، بنابراین آنچه میگویم بهترین برآورد ماست.»
تصاویر ماهوارهای شرکت ایرباس نشان میدهد در ۹ ژوئن ۲۰۲۵، کمی پیش از آغاز جنگ، یک کامیون حامل ۱۸ کانتینر آبی وارد تونلی در مرکز فناوری هستهای اصفهان شده است. این کانتینرها که گمان میرود حاوی اورانیوم با غنای بالا باشند، احتمالا همچنان در همان محل قرار دارند.
لزوم بازرسی همه تاسیسات هستهای ایران
آقای گروسی تاکید کرد که همه سایتهای هستهای ایران باید مورد بازرسی قرار گیرند. او گفت آژانس همچنین بهدنبال بازرسی از تاسیسات نطنز و فردو است، جایی که بخشی از مواد هستهای نیز در آن نگهداری میشود.
ایران عضو پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای است و بررسی پنجساله این پیمان در حال حاضر در مقر سازمان ملل در جریان است. آقای گروسی گفت بر اساس این پیمان، ایران موظف است تاسیسات هستهای خود را در اختیار بازرسیهای آژانس قرار دهد.
طبق اعلام آژانس، ایران ۴۴۰.۹ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در اختیار دارد؛ سطحی که تنها یک گام فنی کوتاه تا غنای ۹۰ درصدی مورد نیاز برای سلاح هستهای فاصله دارد. آقای گروسی پیشتر گفته بود حدود ۲۰۰ کیلوگرم از این مواد در تونلهای سایت اصفهان نگهداری میشود.
این میزان ذخیره میتواند در صورت تصمیم ایران برای نظامیسازی برنامه هستهای، امکان ساخت تا ۱۰ سلاح هستهای را فراهم کند.
ایران همواره تاکید کرده که برنامه هستهایاش صلحآمیز است. در مقابل، دونالد ترامپ گفته یکی از دلایل اصلی ورود آمریکا به جنگ، جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای بوده، هرچند پیشتر مدعی شده بود حملات ژوئن «برنامه هستهای ایران را نابود کرده است.»
گفتوگو درباره انتقال اورانیوم از ایران
آقای گروسی گفت که آژانس با روسیه و برخی کشورها درباره احتمال انتقال اورانیوم با غنای بالای ایران به خارج از کشور گفتوگو کرده است؛ اقدامی پیچیده که نیازمند توافق سیاسی یا حتی یک عملیات نظامی گسترده از سوی آمریکا در شرایط خصمانه خواهد بود.
او تاکید کرد: «آنچه مهم است این است که این مواد یا از ایران خارج شود یا با ترکیب مجدد، سطح غنای آن کاهش یابد.»
آقای گروسی افزود آژانس در دور قبلی مذاکرات هستهای میان ایران و آمریکا در فوریه حضور داشته، اما در گفتوگوهای اخیر مربوط به آتشبس که با میانجیگری پاکستان انجام شده، نقشی نداشته است. با این حال، این نهاد بهطور جداگانه با آمریکا و بهصورت غیررسمی با ایران در تماس بوده است.
پیشنهاد اخیر ایران شامل به تعویق انداختن گفتوگو درباره برنامه هستهای در مقابل پایان دادن به کنترل بر تنگه هرمز است؛ مشروط بر اینکه آمریکا محاصره را لغو کرده و جنگ را متوقف کند.
آقای گروسی این پیشنهاد را نشانهای از تلاش ایران برای مرحلهبندی مواجهه با خواستههای آمریکا دانست؛ از جمله محدود کردن برنامه موشکی و رسیدگی به گروههای همپیمان مانند حزبالله در لبنان، حماس در غزه و حوثیها در یمن.
او درباره برنامه هستهای ایران گفت: «مسالهای است که حتما باید به آن رسیدگی شود.»
توافق نیازمند اراده سیاسی است
مدیرکل آژانس تاکید کرد دستیابی به توافق میان ایران و آمریکا نیازمند «اراده سیاسی» از سوی تهران است و افزود: «ایران باید قانع شود که مذاکره اهمیت دارد.»
به گفته او، هر دو طرف اعلام کردهاند آماده مذاکره هستند، اما مشکل اینجاست که «بر سر اینکه چه چیزی در اولویت است و چگونه باید پیش رفت، به تفاهم نمیرسند.»
آقای گروسی که خود را مذاکرهکنندهای میداند که به دنبال «نشانهای از امید» است، گفت: «نکته مهم این است که ظاهرا هر دو طرف علاقمند به رسیدن به توافق هستند.»
در همین حال، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، این هفته اعلام کرد جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای همچنان «موضوع اصلی» است.
او درباره جدیت ایران در مذاکرات گفت که تهران مذاکرهکنندهای ماهر است که ممکن است بهدنبال خرید زمان باشد و تاکید کرد هر توافقی باید بهگونهای باشد که «بهطور قطعی مانع حرکت سریع ایران به سمت سلاح هستهای شود.»
گروسی در پایان تاکید کرد که در هر توافق سیاسی، بازرسی کامل آژانس از تاسیسات هستهای ایران باید تضمین شود.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
طبق اعلام آژانس، ایران در حال حاضر ۴۴۰.۹ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در اختیار دارد. آقای گروسی پیشتر گفته بود حدود ۲۰۰ کیلوگرم از این مواد در تونلهای سایت اصفهان نگهداری میشود.