در حالی که ماهها از حملات هوایی سنگین ایالات متحده و اسرائیل به تاسیسات هستهای ایران میگذرد، یک پرسش حیاتی همچنان بیپاسخ مانده است: ذخایر اورانیوم غنیشده ایران کجاست؟
کارشناسان میگویند تحلیل تصاویر ماهوارهای که به تازگی منتشر شدهاند نشان میدهد ایران احتمالا پیش از آغاز حملات در ژوئن ۲۰۲۵، بخش بزرگی از ذخایر استراتژیک خود، شامل ۵۴۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا، را به مجتمعی زیرزمینی در اصفهان منتقل کرده است.
آگهی
آگهی
تصاویر ماهوارهای با کیفیت بسیار بالا که در ۹ ژوئن ۲۰۲۵ (تنها چند روز پیش از حملات) توسط ماهوارههای پیشرفته «ایرباس پلیداس نئو» ثبت شده است، یک کامیون کفی حامل ۱۸ کانتینر آبیرنگ را در مقابل ورودی جنوبی تونلهای مجتمع زیرزمینی اصفهان نشان میدهد.
تیم بازرسان بصری با همکاری روزنامه «لوموند» و نشریه «بولتن دانشمندان اتمی»، این کاروان را بیسابقه توصیف کردهاند.
تحلیل فنی نشان میدهد که این کانتینرها شباهت خیرهکنندهای به محفظههای مدل «VPVR/M» دارند؛ مخازنی با بدنه چدنی سنگین که برای حمل ایمن مواد رادیواکتیو و سوخت هستهای طراحی شدهاند.
معمای ۵۴۰ کیلوگرم اورانیوم ۶۰ درصد
آژانس بینالمللی انرژی اتمی در آخرین ارزیابی خود پیش از درگیریها، ذخایر اورانیوم ۶۰ درصد ایران را حدود ۴۴۰.۹ کیلوگرم برآورد کرده بود.
محاسبات فنی نشان میدهد ظرفیت ۱۸ محفظهای که روی این کامیون مشاهده شده، برای جابهجایی حدود ۵۳۴ کیلوگرم اورانیوم غنیشده تا ۶۰ درصد (در قالب گاز UF6) کافی است.
این موضوع دو فرضیه مهم را تقویت میکند: یک اینکه ایران احتمالا انبارهای نطنز و فوردو را پیش از نابودی کامل توسط بمبهای سنگرشکن آمریکا، تخلیه کرده است.
یک فرضیه دیگر این است که ذخایر در اصفهان متمرکز هستند.
در واقع برخلاف ادعای مقامات آمریکایی مبنی بر اینکه هیچ گزارشی از جابهجایی مواد پیش از حملات دریافت نشده، این تصاویر نشان میدهند که «مرکز ثقل» هستهای ایران به اعماق تونلهای اصفهان منتقل شده است؛ جایی که حتی قدرتمندترین بمبهای سنگرشکن نیز کارایی محدودی دارند.
چرا اصفهان؟
مجتمع اصفهان به دلیل ساختار زیرزمینی منحصربهفردش، در جریان حملات ژوئن آسیب ندید.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، به تازگی اصفهان را به عنوان محل اصلی نگهداری حساسترین مواد هستهای ایران معرفی کرد و تخمین زد که «کمی بیش از ۲۰۰ کیلوگرم» اورانیوم ۶۰ درصد در این تونلها ذخیره شده است.
با این حال تصاویر ماهوارهای نشان میدهند که این رقم میتواند بیش از ۵۴۰ کیلوگرم، یعنی تمام ذخایر ایران، باشد.
طبق تحلیلهای موجود، ایران در این تونلها یک مرکز غنیسازی جدید احداث کرده که آژانس هنوز موفق به بازدید از آن نشده است.
کارشناسان هشدار میدهند که با در اختیار داشتن اورانیوم ۶۰ درصد، ایران تنها به ۱۰ روز زمان نیاز دارد تا با استفاده از یک آبشار کوچک از سانتریفیوژهای پیشرفته آیآر-۶، سوخت لازم برای یک بمب اتمی (اورانیوم ۹۰ درصد) را تولید کند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
بنبست دیپلماتیک و گزینه نظامی زمینی
در حالی که گفته میشد، عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، در مذاکرات فوریه پیشنهاد «رقیقسازی» اورانیوم را در ازای لغو تحریمها مطرح کرده بود، دستور ترامپ برای آغاز حملات، این مسیر احتمالی را مسدود کرد.
اکنون گزارشهایی به گوش میرسد که ایالات متحده ممکن است در حال برنامهریزی برای یک عملیات زمینی جهت دستیابی و خنثیسازی این مواد در اصفهان باشد.
اگرچه چنین عملیاتی با چالشهای لجستیکی و حفاظتی فوقالعادهای روبروست، اما تمرکز تمام مواد حساس ایران در یک نقطه (اصفهان)، میتواند ابهام را در برنامهریزی نظامی کاهش دهد.
همزمان آژانس تاکید دارد که در حال حاضر «تداوم دانش» خود را نسبت به موجودی دقیق ایران از دست داده و این شکاف اطلاعاتی برگشتناپذیر است.