بهرغم اظهارات روز پنجشنبه ترامپ مبنی بر این که قصد اعزام نیروی زمینی به «هیچجا» را ندارد، به گزارش رسانههای آمریکایی، رئیسجمهوری آمریکا در حال بررسی چندین گزینه درباره اعزام نیروها به داخل ایران است و پنتاگون تدارکات گستردهای را برای اعزام نیروهای زمینی به داخل ایران آغاز کرده است.
به گزارش انبیسی به نقل از دو مقام کنونی، دو مقام پیشین آمریکایی و یک منبع آگاه، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا در حال بررسی این موضوع است که آیا برای دستیابی به برخی از اهداف کلیدی و پایان دادن به جنگ باید هزاران نیروی آمریکایی را به ایران اعزام کند یا خیر.
بنابر این گزارش، اگرچه هرگونه اعزام نیروها به داخل ایران با خطرات بسیاری همراه خواهد بود، اما در عین حال میتواند از نظر راهبردی منجر به تسریع در پایان دادن به جنگ شود.
آقای ترامپ در حالی گزینههای اعزام نیروها به ایران را بررسی میکند که در پی حملات آمریکا و اسرائیل به ایران و اقدامات جمهوری اسلامی ایران برای بستن تنگه هرمز، بهای نفت افزایش یافته است. او همچنین در داخل آمریکا از سوی دموکراتها و برخی از حامیان خود با واکنشهای منفی مواجه شده و انتقادات متحدان عرب ایالات متحده که هدف حملات تلافیجویانه ایران قرار گرفتهاند، از سیاستهای آقای ترامپ رو به افزایش است.
به گفته منابع این گزارش، چند گزینه از سوی آقای ترامپ در دست بررسی است. یکی از آنها استقرار نیروها در بنادر ایران یا جزایر کوچک خلیج فارس با هدف بازگشایی تنگه هرمز است. گزینههای دیگر شامل عملیاتی برای بازیابی ذخایر اورانیوم با غنای بالای یا استفاده از نیروها برای کنترل تاسیسات نفتی ایران به منظور قطع یکی از شریانهای اصلی درآمدی جمهوری اسلامی و گرفتن امتیاز از رژیم ایران است.
به گفته این منابع، هیچکدام از گزینههایی که آقای ترامپ بهطور جدی در حال بررسی آنهاست، شامل استقرار گسترده نیروها مشابه تجربیات عراق و افغانستان نیست. انبیسی پیشتر گزارش داده بود که آقای ترامپ در محافل خصوصی تمایل خود را برای اعزام نیروهای زمینی به ایران ابراز کرده است.
آقای ترامپ از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران بارها گفته است که برای اعزام نیروهای آمریکایی به ایران آمادگی دارد. او با این حال روز پنجشنبه در پاسخ به پرسشی درباره این موضوع، گفت: «نه، من نیروها را به هیچجا اعزام نمیکنم. البته اگر هم میفرستادم به شما نمیگفتم، اما نیرو اعزام نمیکنم.»
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید روز جمعه طی بیانیهای گفت: «همانطور که رئیسجمهوری ترامپ گفت، او برنامهای برای اعزام نیرو به هیچجا ندارد. با این حال، او عاقلانه عمل میکند و راهبرد نظامیاش را برای رسانهها فاش نمیکند.»
به گفته دو مقام کنونی و دو مقام پیشین آمریکایی، مقیاس و مدتزمان استقرار نیروی آمریکایی در داخل ایران به نوع عملیات بستگی دارد، اما ممکن است مشابه عملیات بازداشت نیکلاس مادورو، رئیسجمهوری پیشین ونزوئلا، صدها نیروی متخصص برای چند ساعت وارد ایران شوند. اما این میزان تا به کارگیری هزاران نیرو برای چند هفته متغیر است.
جو کوستا، مدیر برنامه «دفاع پیشرو» در مرکز راهبرد و امنیت «اسکاکرافت» وابسته به اندیشکده «شورای آتلانتیک»، گفت: «درجات دشواری عملیات مختلف، متفاوت است، هرچند همه آنها بسیار خطرناک خواهند بود و خطر تلفات نیروهای آمریکایی در همه آنها وجود دارد.»
او افزود که خطر عملیات زمینی بسیار بالاتر از حملات هوایی کنونی است.
در حال حاضر حدود ۵۰ هزار نیروی آمریکایی در خاورمیانه مستقر هستند. آمریکا تا این لحظه جنگ در ایران را از طریق هوا و دریا پیش برده است.
به گزارش انبیسی، انتظار میرود در روزهای آینده چند هزار تفنگدار دریایی دیگر نیز به منطقه برسند. همچنین، به گفته دو منبع آگاه، آمریکا در حال تسریع استقرار هزاران تفنگدار دریایی و ملوان بیشتر به خاورمیانه است.
به گفته یک مقام آمریکایی، حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در سه هفته گذشته شرایطی را در داخل ایران فراهم کرده است که خطر اعزام نیروها به داخل کشور را نسبت به اوایل جنگ کاهش میدهد. این مقام آمریکایی با این حال تاکید کرد که اعزام نیروی زمینی به ایران، تهدید علیه نیروهای آمریکایی را در منطقه افزایش میدهد.
به گفته دو منبع آگاه، مقامات آمریکایی، اسرائيلی و دیگر متحدان آمریکا اخیرا جلسه مشترکی را درباره جنگ برگزار کردهاند و در این جلسه اطلاعاتی را بررسی کردند که نشان میداد در صورت اعزام نیروی زمینی به داخل ایران، احتمالا دستکم یکی از گروههای شبهنظامی مورد حمایت تهران پایگاههای آمریکا در منطقه را هدف قرار خواهد داد.
از سوی دیگر، متحدان عرب آمریکا خواهان پایان جنگ هستند. با این حال، به گزارش انبیسی، برخی از آنها نگراناند که جمهوری اسلامی همچنان در قدرت بماند و تشنه انتقام، از این درگیریها جان به در ببرد.
آقای ترامپ همچنین با انتقادات گستردهای از سوی متحدان خود و همچنین دموکراتها درباره جنگ با ایران روبرو است. بر اساس نظرسنجی انبیسی که اوایل ماه جاری انجام شد، ۵۴ درصد از رایدهندگان آمریکایی از نحوه مدیریت جنگ توسط آقای ترامپ ناراضیاند.
در حالی که اعزام نیرو به داخل ایران با خطرات بسیاری همراه است، به گفته مقامات پیشین آمریکایی، عملیات زمینی موفق میتواند دونالد ترامپ را در موقعیتی ایدهآل برای مذاکره بر سر پایان جنگ قرار دهد.
به گفته آقای کوستا، آمریکا در موقعیتی دشوار قرار گرفته که ممکن است ناچار شود برای بازگشایی تنگه هرمز و در نهایت پایان دادن به جنگ، نیروهای خود را به داخل ایران اعزام کند، زیرا تهران نشان داده که «اهرم اقتصادی عظیمی» در اختیار دارد.
آقای کوستا گفت: «ما در موقعیت مسئلهداری هستیم و ممکن است حضور نیروها در ایران برای تضمین بازگشایی هرمز ضروری باشد و این برای ما بسیار خطرناکتر است.»
او همچنین گفت بسته شدن تنگه توسط ایران باعث شده پایان دادن آمریکا به جنگ طبق جدول زمانی خودش بسیار دشوارتر شود.
چه گزینههایی پیش روی ترامپ است؟
به گفته دو مقام پیشین آمریکا، فرماندهی مرکزی ایالات متحده سالهاست که برای عملیاتهای زمینی احتمالی در چارچوب گزینههای مختلف مورد بررسی، برنامههایی تدوین کرده است. به گفته مقامات کنونی و پیشین، همین برنامهها به شکلگیری گزینههایی که آقای ترامپ در حال بررسی آنهاست کمک کردهاند.
یکی از این گزینهها استقرار نیروهای آمریکایی در سواحل جنوبی ایران است. هدف چنین عملیاتی کاهش تهدیدات کنونی ایران علیه کشتیرانی در تنگه هرمز خواهد بود.
کشتیهایی که از خلیج فارس خارج میشوند، پیش از ورود به تنگه هرمز باید از جزایر ابوموسی و تنب بزرگ و تنب کوچک عبور کنند. ایران در این جزایر حضور نظامی دارد و این جزایر برای تهران از نظر کنترل عبور و مرور در تنگه هرمز اهمیت راهبردی قابلتوجهی دارند.
به گفته مقامات آمریکایی، حتی با وجود حملات آمریکا که بنا بر اعلام پنتاگون بیش از ۱۲۰ فروند از شناورهای ایران را نابود کرده، نیروی دریایی ایران و نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی همچنان چیزی را که «ناوگان پشهای» نامیده میشود حفظ کردهاند. این ناوگان شامل بیش از هزار قایق تندرو است که برخی از آنها بدون سرنشین و مملو از مواد منفجرهاند و تهدیدی برای کشتیرانی بهشمار میروند. این قایقها میتوانند بهسرعت از جهات مختلف کشتیها را محاصره کنند.
به گفته مقامات آمریکایی، یکی دیگر از کاربردهای احتمالی نیروهای زمینی آمریکا میتواند در اختیار گرفتن و حفظ کنترل تاسیسات نفتی ایران در جزیره خارک باشد. ۹۰ درصد از صادرات نفت ایران از این جزیره انجام میشود.
آمریکا جمعه گذشته اهداف نظامی در جزیره خارک را بمباران کرد و آقای ترامپ تهدید کرد که اگر ایران به اقدامات خود برای مسدود کردن تنگه هرمز ادامه دهد، تاسیسات نفتی این جزیره را هدف قرار دهد. به گفته مقامات کنونی و پیشین آمریکایی، طرح تصرف و کنترل این تاسیسات نفتی با این هدف طراحی شده که اقتصاد حکومت ایران با محروم شدن از منبع اصلی درآمدش فروبپاشد و آمریکا از این اهرم برای مذاکره جهت پایان دادن به درگیری استفاده کند.
یکی از مقامات پیشین آمریکا گفت: «جزیره خارک کاملا روی میز است. همیشه هم همینطور بوده است.»
اکسیوس روز جمعه به نقل از چهار منبع آگاه اعلام کرد که دولت دونالد ترامپ در حال بررسی طرحهای عملیاتی برای اشغال نظامی یا محاصره دریایی جزیره خارک است تا از این طریق ایران را برای بازگشایی تنگه هرمز تحت فشار قرار دهد.
به گفته این منابع، اجرای این طرح پرخطر مستلزم آن است که ابتدا ارتش آمریکا طی حدود یک ماه حملات هوایی، توان نظامی ایران را در اطراف تنگه هرمز بیش از پیش تضعیف کند؛ در همین راستا، سه واحد از تفنگداران دریایی آمریکا در راه منطقه هستند و مقامات نیز اعزام نیروهای پشتیبانی بیشتر را در دست بررسی دارند.
به گفته مقامات کنونی و پیشین آمریکا، خطرناکترین گزینه برای نیروهای زمینی آمریکا در ایران ممکن است در عین حال قاطعانهترین گزینه برای از میان بردن هرگونه تهدید احتمالی هستهای ایران باشد.
این گزینه شامل اعزام نیرو به داخل ایران برای یافتن، بازیابی و ضبط اورانیوم با غنای بالای ایران است.
برای بازیابی کامل ذخایر اورانیوم ایران، احتمالاً چندین مکان وجود دارد که آمریکا باید به آنها مراجعه کند. رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اوایل ماه جاری گفت که حدود نیمی از ذخیره ۴۴۰ کیلوگرمی اورانیوم با غنای بالای ایران در اصفهان بوده، اما مشخص نیست نیمه دیگر در تاسیسات فردو یا نطنز قرار دارد یا در حملات نظامی آمریکا در ژوئن گذشته آسیب دیده یا نابود شده است.
تدارکات پنتاگون برای اعزام نیروی زمینی
به گزارش سیبیاس به نقل از چند منبع آگاه، مقامات پنتاگون تدارکات مفصلی برای اعزام نیروهای زمینی آمریکایی به داخل ایران انجام دادهاند.
به گفته این منابع، در حالی که آقای ترامپ در حال بررسی گزینهها برای نحوه ادامه درگیری با ایران است، فرماندهان ارشد نظامی درخواستهای مشخصی را با هدف تدارک برای استقرار نیروهای زمینی ارائه کردهاند.
به گفته این منابع، هنوز مشخص نیست که در چه شرایطی آقای ترامپ دستور اعزام نیروهای زمینی را به داخل ایران صادر خواهد کرد.
به گفته این منابع، ارتش جلساتی برگزار کرده تا در صورت تصمیم رئیسجمهوری برای اعزام نیروهای آمریکایی به داخل ایران، درباره نحوه برخورد با احتمال بازداشت سربازان ایرانی و نیروهای شبهنظامی از جمله این که بازداشت شدگان به چه مکانی منتقل شوند نیز آماده باشد.
به گزارش سیبیاس، آمریکا در حال آمادهسازی برای اعزام یگانهایی از لشکر ۸۲ هوابرد به خاورمیانه است. این برنامهریزی شامل «نیروی واکنش جهانی» ارتش و «یگان اعزامی تفنگداران دریایی» سپاه تفنگداران دریایی آمریکا است.
هماکنون هزاران تفنگدار دریایی در حال اعزام به خاورمیانه هستند. به گفته دو مقام آمریکایی، سه ناو جنگی و حدود ۲۲۰۰ تفنگدار دریایی از یک یگان اعزامی اوایل همین هفته کالیفرنیا را ترک کردند. این دومین یگان تفنگداران دریایی آمریکاست که از آغاز جنگ اعزام شده و ممکن است چند هفته طول بکشد تا در محل مستقر شود. نخستین یگان از منطقه اقیانوس آرام اعزام شده بود و هنوز در راه خاورمیانه است.
بنابر این گزارش، در حالی که مقامات دولت از اظهار نظر عمومی درباره گامهای احتمالی بعدی خودداری میکنند، این جابهجاییها نشاندهنده تلاش پنتاگون برای گسترش گزینههای نظامی در دسترس رئیسجمهوری است.