«هوا خیلی گرم است»؛ ماهیگیران سنتی گرینلند با ذوب یخ به روش‌های آلاینده روی می‌آورند

هیلگی آرگیل، ماهیگیر، دیگر نمی داند در آبدره های گرینلند چه چیزی در انتظارش است؛ جایی که هر بار تا پنج روز را همراه سگش مالی روی قایقش می گذراند و شفق شمالی همیشه در حال تغییر در آسمان تنها همدمشان است.

آگهی

آگهی

سال گذشته قایقش در توده یخی جداشده از یخچال طبیعی نزدیک گیر کرد. امسال برعکس، همه چیز خیلی مرطوب بوده است. درآمدش هم به همین اندازه غیرقابل پیش بینی است؛ یک بار صید می تواند حدود ۱۰۰ هزار کرون دانمارک، معادل تقریبی ۱۳ هزار و ۴۰۰ یورو، برایش بیاورد یا هیچ.

آب و هوای به سرعت در حال تغییر شمالگان پرسش های بیشتری پیش روی گرینلند گذاشته است؛ سرزمین خودگردان دانمارک که از علاقه دونالد ترامپ رییس جمهوری امریکا به مالکیت آن تکان خورده است.

در حالی که رویکرد ترامپ به گرینلند تغییر کرده، جهان هنوز نتوانسته روند تغییرات اقلیمی را کند کند. شمالگان سریع تر از هر منطقه دیگری در جهان در حال گرم شدن است؛ روندی که سوزاندن نفت، گاز و زغال سنگ آن را پیش می برد.

این که این وضعیت چه معنایی برای صنعت ماهیگیری، که موتور اصلی اقتصاد گرینلند است، خواهد داشت روشن نیست. ماهیگیری تا ۹۵ درصد صادرات را تشکیل می دهد؛ صادراتی که بخش زیادی از آن راهی بزرگ ترین بازار گرینلند یعنی چین می شود و همچنین به امریکا، ژاپن و اروپا می رود.

نابودی یخ دریای شمالگان

آرگیل که برای مقابله با باد یخ زده پلیور پشمی کلفتی به تن کرده، توضیح می دهد چطور برای صید هالیبوت و ماهی کاد تور می اندازد. از صیدهای مهم دیگر، میگو و خرچنگ برفی است که همراه پاهایشان می توانند به بیش از یک متر برسند.

ماهیگیران سنتی روی یخ، که نیمی از صنعت محلی را تشکیل می دهند، بیشترین تغییرات را در شیوه کار خود تجربه می کنند.

کارل سندگرین، رییس مرکز آیسفیورد در شهر ایلیولیسات که تغییرات اقلیمی در منطقه را ثبت و مستند می کند، می گوید: «پدرم روی یخی ماهیگیری می کرد که یک متر و نیم ضخامت داشت.»

او می گوید آن یخ دریا حدود سال ۱۹۹۷ شروع به ناپدید شدن کرد و ماهیگیرانی که برای صید در یخ سوراخ می کردند، هر چه بیشتر به صید با قایق روی آوردند. استفاده از قایق به ماهیگیران امکان می دهد به مناطق بزرگ تری دسترسی پیدا کنند، اما این کار هزینه های اضافی و آلودگی ای به همراه دارد که روند گرم شدن را تسریع می کند.

ممکن است ماهیگیران سنتی به سمت صید تجاری رانده شوند

ماهیگیری بافت جوامع گرینلند را شکل داده است. بندری که ماهیگیران برای فروش صید خود به آن بازمی گردند در قلب هر شهر و روستایی قرار دارد. پیش از حرکت، بعضی ماهیگیران جعبه هایی را از شرکت های ماهیگیری جزیره برمی دارند تا صیدشان را در آنها بسته بندی کنند؛ در پایتخت، نووک، این جعبه ها با جرثقیل از قایق به کارخانه ماهی منتقل می شود.

توکه بینزر، مدیرعامل بزرگ ترین کارفرمای جزیره یعنی شرکت رویال گرینلند، می گوید هر روز بیش از پیش نگران آینده ای است که در آن یخ دریا به شدت کاهش یابد. او معتقد است این وضعیت می تواند ماهیگیران سنتی را به مهاجرت به اجتماعات بزرگ تر و پیوستن به صف صید تجاری وادار کند.

بینزر می گوید چالش کنونی این است که چطور می توان از ماهیگیران سنتی حمایت کرد وقتی گاهی «یخ برای حرکت با قایق زیاد است و برای رفتن روی آن کم». او می افزاید این میزان عدم قطعیت همین حالا هم مشکلی «بزرگ» ایجاد کرده است.

او می گوید شرکت رویال گرینلند همین حالا هم به ماهیگیران وام می دهد تا قایق بخرند و آنها این وام را از محل فروش صید خود بازپرداخت می کنند.

بوریس ورم، کارشناس تنوع زیستی دریایی در دانشگاه دالهوزی کانادا، می گوید اگر همه به صید با قایق روی بیاورند این کار شاید از نظر اقتصادی کمک کننده باشد اما می تواند به صید بی رویه منجر شود.

بینزر می گوید در گرینلند همین حالا هم نشانه های صید بیش از حد در نزدیکی ساحل دیده می شود، چون اندازه هالیبوت ها کوچک تر شده است. ورم هم این نظر را تایید می کند و آن را نشانه کلاسیک صید بی رویه می داند؛ وضعیتی که در آن ماهی های درشت تر صید می شوند و کوچک ترها و جوان ترها باقی می مانند.

این مشکل ممکن است با عقب نشینی یخ و دسترسی آسان تر به ماهی ها تشدید شود. ورم می گوید ذخایر ماهی می تواند افزایش یابد، چون هوای گرم تر باعث بارش بیشتر باران و ذوب یخ ها می شود و مواد مغذی بیشتری برای پلانکتون هایی که ماهی ها از آنها تغذیه می کنند به دریا می ریزد.

با این حال او هشدار می دهد که رفتار ماهی ها شاید دیگر مانند گذشته «قابل پیش بینی» نباشد؛ مثلا اگر دیگر نتوانند از جلبک هایی که زیر یخ دریا رشد می کند تغذیه کنند، ممکن است به دنبال منابع غذایی تازه ای بروند.

گزینه های اندک فراتر از ماهیگیری

آرگیل روی قایقش در نزدیکی نووک به چالشی دیگر فکر می کند: هوای گرم تر باعث شده برخی ماهی ها برای یافتن آب های سردتر به عمق بیشتری بروند و صیدشان دشوارتر شود.

او در حالی که به تپه های اطراف آبدره نگاه می کند، می گوید: «هوا خیلی گرم است. نمی دانم ماهی ها کجا می روند، اما تعدادشان زیاد نیست.»

گزینه های شغلی فراتر از ماهیگیری در گرینلند هنوز اندک است. گردشگری در حال رشد است اما تا تبدیل شدن به بخشی قابل توجه از اقتصاد فاصله زیادی دارد.

سنت نیز در مرکز نگرانی ها از تغییرات اقلیمی قرار دارد. سگ سورتمه ران ها همین حالا هم در دوره هایی که یخ دریا وجود ندارد، ناچارند فقط روی خشکی تردد کنند.

کن یاکوبسن، مدیر کارخانه رویال گرینلند در نووک، می گوید: «برای بسیاری از مردم گرینلند این که بتوانند به دریا بزنند و قایق سواری کنند بسیار مهم است. ماهیگیری مهم ترین چیز است.»

او می گوید تنها در پایتخت، در ماه های تابستان، بیش از هزار قایق در بندر پهلو می گیرند؛ آن هم در سرزمینی که کل جمعیتش کمی بیش از ۵۰ هزار نفر است.