به گفته مقامات ایرانی و عرب، این احمد وحیدی، فرمانده کل سپاه پاسداران بود که هفته گذشته، شورای امنیت ملی را برای حمله به اسرائیل قانع کرد. این در حالی است که چهرههای میانهروتر در رهبری ایران از بیم تاثیر منفی این حملات بر مذاکرات با آمریکا با آن مخالفت کرده بودند.
به گزارش والاستریت ژورنال، در حالی که بهنظر میرسد تهران و واشنگتن بیش از هر زمان دیگری به توافق نزدیک شدهاند، احمد وحیدی به عنوان یک کارگزار قدرت کنترل مذاکرات را در دست گرفته است.
آگهی
آگهی
به گفته مقامات ایرانی و عرب، آقای وحیدی هفته گذشته با هدف متوقف کردن حملات اسرائیل به حزبالله، از حمله موشکی به اسرائیل حمایت کرد و بهرغم مخالفت صداهای میانهروتر در رهبری ایران، موفق شد حرف خود را در شورای امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران به کرسی بنشاند. این نخستین تبادل آتش میان ایران و اسرائیل از زمان آغاز آتشبس در هشتم آوریل بود.
بنابر این گزارش، آقای وحیدی بهعنوان یکی از بازیگران کلیدی قدرت در ایران ظاهر شده است که در میز مذاکره با واشنگتن رویکردی سختگیرانه را پیش میبرد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا و میانجیها روز شنبه اعلام کردند که در آستانه دستیابی به یک تفاهمنامه پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز با تهران هستند و امضای آن ممکن است حتی روز یکشنبه انجام شود. با این حال، ایران این زمانبندی را تایید نکرده است. بنابر این گزارش، سپاه پاسداران و حامیانش بزرگترین مانع در ایران برای دستیابی به این توافق هستند.
آقای وحیدی بانفوذترین و قویترین صدا در میان تندروهایی شناخته میشود که خواهان آن هستند تهران تا زمان برآورده شدن خواستههایش مقاومت کند. او در ماههای گذشته با چهرههای سیاسی در رهبری نظام درگیر بوده و هر بار نیز دست بالا را داشته است.
گره زدن جنگ لبنان به توافق با آمریکا
به گزارش والاستریت ژورنال، احمد وحیدی تاکید دارد که ایران برای افزایش اهرم فشار در مذاکرات باید بازدارندگی نظامی خود را مجددا برقرار کند.
به گفته میانجیهای دخیل در مذاکرات، جایگاه آقای وحیدی در راس قدرتمندترین نیروی مسلح جمهوری اسلامی باعث شده دیدگاه او اکنون موضع ایران را در مذاکرات برای پایان دادن به جنگ شکل دهد. نیروهای تحت امر او مسئول اعمال فشار ایران بر تنگه هرمز به عنوان قویترین برگ رژیم ایران در مذاکرات با آمریکا هستند.
به گفته مقامات عرب، ایرانی و اروپایی، در حالی که مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری و عباس عراقچی وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران با هدف جلوگیری از فروپاشی اقتصادی کشور، خواهان دستیابی فوری به توافق با آمریکا بودند، آقای وحیدی در طول مذاکرات بارها آنها را کنار زده و در مقابل، اولویت را به بازسازی بازدارندگی ایران و دفاع از حزبالله داده است.
به گفته میانجیهای عرب، این احمد وحیدی بود که جنگ لبنان را به جنگ در ایران گره زد و توافق با آمریکا را به پایان دادن درگیری اسرائیل با حزبالله مشروط کرد.
او همچنین مذاکرهکنندگان را برای حفاظت از ذخایر موشکی و دسترسی به داراییهای مسدودشده ایران تحت فشار گذاشته است. به گفته میانجیها، او استدلال کرده است که استفاده از این داراییها برای هزینههای نظامی نباید ممنوع شود.
از تاسیس نیروی قدس سپاه تا سرکوب اعتراضات در ایران
احمد وحیدی پس از انقلاب ۵۷ از اعضای بنیانگذار سپاه پاسداران بود. او در سال ۱۹۸۲، در ۲۳ سالگی، مسئولیت شاخه اطلاعاتی آن را بر عهده گرفت. او به تاسیس نیروی قدس سپاه پاسداران کمک کرد و در سال ۱۹۸۸ به نخستین فرمانده آن تبدیل شد. آقای وحیدی در دهه ۱۹۹۰، در مقام فرمانده این نیرو، در تبدیل حزبالله به نیروی نظامی مسلط در لبنان نقش ایفا کرد.
آرژانتین آقای وحیدی را به طراحی بمبگذاری سال ۱۹۹۴ در مرکز همیاری یهودیان «آمیا» در بوئنوس آیرس که ۸۵ کشته و صدها زخمی برجای گذاشت، متهم کرده است و پلیس بینالملل «اینترپل» در سال ۲۰۰۷ به درخواست آرژانتین برای او اعلان قرمز صادر کرد. با این حال، تهران بارها دخالت آقای وحیدی و دیگر مقامات ایرانی در این حمله را رد کرده است.
احمد وحیدی تا پیش از این سمتهای گوناگونی از جمله وزیر دفاع، وزیر کشور و معاون فرمانده سپاه را بر عهده داشته است. به گفته وزارت خزانهداری آمریکا، آقای وحیدی در سال ۲۰۰۹ و در زمان فعالیت به عنوان وزیر دفاع جمهوری اسلامی ایران، نقش کلیدی در تامین تجهیزات برای برنامه موشکی، پهپادی و هستهای ایران ایفا کرده است. وزارت خزانهداری آمریکا در سال ۲۰۱۰ او را تحریم کرد.
بنابر این گزارش، آقای وحیدی در سال ۲۰۲۲ در مقام وزیر کشور بر سرکوب خونبار اعتراضات ایران در پی جان باختن مهسا امینی، نظارت داشت.
با این حال، به گفته سعید گلکار، کارشناس نهادهای امنیتی ایران و استاد «دانشگاه تنسی در چاتانوگا»، آقای وحیدی بهرغم تصدی سمتهای مختلف در حکومت، تجربه گستردهای بهعنوان فرمانده زمان جنگ ندارد و بیشتر سابقه او در حوزه اطلاعات بوده است.
آقای گلکار گفت: «این برای فردی در چنین جایگاهی تقریبا بیسابقه است.»
او افزود که صعود احمد وحیدی نتیجه کشته شدن فرماندهان توانمندتر در جنگها با آمریکا و اسرائیل بوده است.
با این حال، آقای وحیدی پس از در دست گرفتن کنترل سپاه پاسداران بهسرعت قدرت خود را تثبیت کرد. نخستین نمونه آن زمانی بود که آقای پزشکیان اعلام کرد که حملات ایران علیه کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس متوقف خواهد شد و سپاه پاسداران بهسرعت این اظهارات را نقض کرد.
به گفته میانجیهای عرب، آقای وحیدی آنچه را شواهدی از کمک کشورهای حاشیه خلیج فارس به حملات علیه ایران میدانست، به شورای عالی امنیت ملی ارائه کرده بود.
این الگو ادامه یافت و سپاه پاسداران گاهی پیامهای متناقض با اظهارات چهرههای میانهروتر در رهبری ایران صادر کرد.
سپاه در ۱۸ آوریل اظهارات آقای عراقچی مبنی بر باز بودن تنگه هرمز را نقض کرد. به گفته مقامات عرب، سپاه در آن روز به میانجیها اعلام کرد که اظهارات وزیر خارجه ایران درست نیست. اندکی بعد نیز رسانههای وابسته به سپاه اظهارات آقای عراقچی را رد کردند و حملات در این آبراه ادامه یافت.