«عذرخواهی» مسعود پزشکیان از کشورهای همسایه برای حملات ایران با واکنش گسترده دیگر مقامات عالیرتبه جمهوری اسلامی مواجه شد. برخی از مقامات ارشد نظام این اظهارات را «ضعیف» خواندند و غلامحسین محسنی اژهای، علی لاریجانی و قرارگاه خاتمالانبیا سپاه بر ادامه حملات تاکید کردند.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران صبح شنبه در پیام ویدیویی گفت: «لازم است از کشورهای همسایه که از طرف ایران مورد حمله قرار گرفتند، از طرف خودم عذرخواهی کنم.»
او حملات آمریکا و اسرائیل به ایران را «تجاوز وحشیانه» خواند و گفت که نیروهای مسلح ایران وقتی فرماندهان نبودند، «آتشبهاختیار» اقدامات لازم را انجام دادند.
آقای پزشکیان گفت که جمهوری اسلامی ایران «قصد تجاوز به کشورهای همسایه» را ندارد و مدعی شد، در «شورای رهبری» تصمیم گرفته شده است که نیروهای مسلح «از این به بعد نباید به کشورهای همسایه حمله بکنند و یا موشک بزنند، مگر این که از آن کشورها بخواهند به ما حمله بکنند.»
او افزود: «من فکر میکنم بهجای دعوا با کشورهای همسایه، این مساله را باید با دیپلماسی حل کنیم.»
واکنشها
در واکنش به اظهارات مسعود پزشکیان، «قرارگاه خاتمالانبیا» سپاه پاسداران در اطلاعیهای مدعی شد که «تاکنون هیچ تعرضی» به کشورهای همسایه نداشته است و گفت که «در تداوم اقدامات هجومی قبلی تمام پایگاههای نظامی و منافع آمریکا» و اسرائیل در زمین و دریا و فضا در منطقه به عنوان «هدف اصلی» مورد حملات نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران قرار خواهد گرفت.
غلامحسین محسنی اژهای، رئیس قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران و دیگر عضو شورای موقت رهبری جمهوری اسلامی ایران نیز اعلام کرد که حملات به اهدافی در برخی کشورهای منطقه که «در اختیار دشمن» قرار گرفتهاند، ادامه خواهد داشت.
آقای اژهای مدعی شد که جمهوری اسلامی به کسی که به ایران تعدی نکرده، ضربه نخواهد زد و گفت: «جغرافیای برخی کشورهای منطقه آشکارا و نهان در اختیار دشمن است و از آن نقاط علیه کشور ما در تجاوز استفاده میشود، حملات شدید به این اهداف ادامه خواهد داشت. این راهبرد هماکنون در حال اجراست و دولت و دیگر ارکان نظام متفقالقولند.»
علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران نیز در واکنش به اظهارات آقای پزشکیان در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «وقتی دشمن از پایگاههای منطقه به ما حمله میکند ما جوابش را میدهیم و خواهیم داد؛ این حق ماست و سیاست پایدار است. کشورهای منطقه یا باید خودشان جلوی استفاده آمریکا از خاکشان علیه ایران را بگیرند یا ما میگیریم.»
اما برخی مقامات رژیم ایران واکنشهای تندتری به اظهارات آقای پزشکیان داشتند. به گزارش رویترز، اختلاف گسترده میان جناحهای تندرو و طیفهای عملگرای حکومت با مجادله بر سر اظهارات آقای پزشکیان نمایان شده است.
حمید رسایی، نماینده مجلس شورای اسلامی موضع آقای پزشکیان را «تعجببرانگیز، غیرکارشناسی، ضعیف و غیرقابلقبول» دانست و نوشت: «آن که باید عذرخواهی کند، کشورهایی هستند که خاک خود را پایگاه نظامی آمریکا کردهاند.»
آقای رسایی همچنین در واکنش به اظهارات رئیسجمهوری ایران مبنی بر عملکرد «آتش به اختیار» نیروهای مسلح برای تلافی حملات آمریکا و اسرائیل، نوشت: «نیروهای مسلح نه آتش به اختیار و بدون هماهنگی بلکه بر اساس سیاست بازدارندگی پاسخ متقابل، وظیفه خود را به خوبی انجام دادند.»
عزتالله ضرغامی، وزیر سابق میراث فرهنگی و رئیس سابق سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران نیز نوشت: «ما که نفهمیدیم چه شد. ولی نه نیروهای مسلح، آتش به اختیار عمل کردند و نه جنگ منطقهای که امام شهید گفتند، قابل تفسیر و تاویل است. قاتلان ملت و حامیان آنان را هم مجبور به عذرخواهی میکنیم.»
آقای پزشکیان ساعاتی پس از واکنشهای اولیه، برخی مواضع پیشین خود را مجددا در شبکههای اجتماعی تکرار کرد، با این حال اینبار دیگر خبری از «عذرخواهی» از کشورهای همسایه و «آتش به اختیار» خواندن اقدامات نیروهای مسلح نبود.
آقای پزشکیان نوشت: «جمهوری اسلامی ایران بر حفظ و تداوم روابط دوستانه با دولتهای منطقه بر مبنای حسن همجواری و احترام متقابل به حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی همواره تاکید دارد. این امر نافی حق ذاتی ایران برای دفاع از خود در برابر تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل نیست.»
رئیسجمهوری ایران افزود: «عملیات دفاعی ایران منحصرا علیه اهداف و امکاناتی است که منشا و مبدا اقدامات تجاوزکارانه علیه ملت ایران هستند و ما آنها را اهداف مشروع خود میدانیم.»
او همچنین گفت: «ما به کشورهای دوست و همسایه خود حمله نکردهایم بلکه پایگاهها، تاسیسات و امکانات نظامی آمریکا در منطقه را هدف قرار دادهایم.»
رویترز به نقل از «یک چهره تندرو نزدیک به دفتر علی خامنهای که همچنان از اعضای مرکزی ساختار قدرت رژیم ایران به شمار میآید» گزارش داد که اظهارات آقای پزشکیان بسیاری از فرماندهان ارشد سپاه را خشمگین کرده است.
واکنش ترامپ
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا اظهارات آقای پزشکیان را به تسلیم شدن ایران در برابر همسایگانش تعبیر کرد و نوشت: «ایران که بهشدت در حال ضربه خوردن است، عذرخواهی کرده و در برابر همسایگانش در خاورمیانه تسلیم شده و قول داده است که دیگر به آنها شلیک نکند.»
او افزود: «این وعده تنها به دلیل حملات بیوقفه آمریکا و اسرائیل داده شده است. آنها به دنبال تسلط بر خاورمیانه و حکومت بر آن بودند. این نخستین بار در هزاران سال است که ایران در برابر کشورهای اطراف خاورمیانه شکست خورده است. آنها گفتهاند: متشکریم رئیسجمهور ترامپ. من هم گفتهام: خواهش میکنم.»
آقای ترامپ همچنین گفت: «ایران دیگر «قلدر خاورمیانه» نیست؛ بلکه اکنون «بازنده خاورمیانه» است و برای دهههای طولانی چنین خواهد ماند، مگر اینکه تسلیم شود یا به احتمال زیاد، کاملا فروبپاشد.»
رئیسجمهوری آمریکا افزود: «امروز ضربه بسیار سختی به ایران وارد خواهد شد. به دلیل رفتار بد ایران، مناطقی و گروههایی که تا این لحظه برای هدف قرار دادن در نظر گرفته نشده بودند، اکنون بهطور جدی برای نابودی کامل و مرگ حتمی تحت بررسی قرار گرفتهاند.»