امید مقامهای ایرانی به نهایی شدن تفاهمنامه اسلامآباد در حالی افزایش یافته که تهران میگوید بررسی نهایی ابعاد سیاسی، حقوقی و فنی این توافق همچنان ادامه دارد و مقامهای ایرانی از پیشرفت مذاکرات سخن گفتهاند
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران نیز به نقل از یک منبع آگاه نزدیک به تیم مذاکرهکننده نوشت که تهران هنوز تصمیم نهایی خود را درباره تفاهمنامه پیشنهادی اعلام نکرده و «بررسی ابعاد سیاسی، حقوقی و فنی» پیشنهادهای مطرحشده همچنان ادامه دارد. به گفته این منبع، نهادهای مسئول در حال «ارزیابی دقیق» جوانب مختلف این پیشنهادها در سطوح کارشناسی و تصمیمگیری هستند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز جمعه در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که «تفاهمنامه اسلامآباد» هیچگاه تا این اندازه به نهایی شدن نزدیک نبوده است.
همچنین اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، روز شنبه گفت که احتمال نهایی شدن یادداشت تفاهم در روزهای آینده بالا است. او در عین حال گزارش برخی رسانهها درباره احتمال سفر هیئت مذاکرهکننده ایرانی به ژنو یا اسلامآباد طی دو روز آینده را رد کرد و گفت در حال حاضر برنامهای برای چنین سفری وجود ندارد.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
گزارش رسانههای ایران از ورود هیئت قطری به تهران
در همین حال، قطر که در کنار پاکستان نقش میانجی میان تهران و واشنگتن را ایفا میکند، بار دیگر بر حمایت خود از تلاشهای دیپلماتیک اسلامآباد تاکید کرده است. دوحه در هفتههای اخیر اعلام کرده بود که در هماهنگی با پاکستان از روند مذاکرات برای پایان جنگ و کاهش تنشها در منطقه حمایت میکند.
در ادامه این رایزنیها، رسانههای ایرانی روز یکشنبه از ورود یک هیئت قطری به تهران خبر دادند. خبرگزاریهای ایسنا و تسنیم گزارش دادند که این هیئت به ریاست یکی از مشاوران وزیر امور خارجه قطر وارد ایران شده و ماموریت آن ادامه تبادل پیامها میان تهران و واشنگتن و بررسی آخرین تحولات روند دیپلماتیک است.
شبکه الجزیره که خود متعلق به قطر است، این خبر را به نقل از خبرگزاری تسنیم بازتاب داده است. بااین وجود دو مقام منطقه در گفتگو با آسوشیتدپرس سفر طرف قطری به تهران را در روز یکشنبه تایید کردهاند.
این دومین سفر یک هیئت قطری به تهران طی روزهای اخیر به شمار میرود؛ هیئتی دیگر از قطر چهارشنبه گذشته نیز به ایران سفر کرده بود.
وزارت امور خارجه قطر روز شنبه در حساب کاربری خود در ایکس نوشت که شیخ محمد بن عبدالرحمن بن جاسم آل ثانی، نخستوزیر و وزیر امور خارجه، با محمد شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان گفتوگوی تلفنی انجام داده است.
در این فرسته آمده است: «نخستوزیر و وزیر امور خارجه قطر با ابراز رضایت بسیار از پیشرفت مذاکرات و اعلام میانجیگری پاکستان درباره رسیدن به متن نهایی توافق صلح، ابراز امیدواری کرد که طرفهای آمریکایی و ایرانی بهزودی این توافق را امضا کنند.»
همین وزارتخانه روز یکشنبه در فرسته دیگری در ایکس نوشت که آقای آل ثانی تماس تلفنی از سوی شیخ جراح جابر احمد الصباح، وزیر امور خارجه دولت کویت دریافت کرده است.
به گفته این وزارتخانه، در این تماس، دو طرف از «پیشرفت حاصلشده» در مذاکرات و اعلام پاکستان درباره رسیدن به متن نهایی توافق صلح، اظهار «رضایت کامل» کردند و نیز ابراز امیدواری کردند که طرفهای آمریکایی و ایرانی بهزودی این توافق را امضا کنند.
در این پیام آمده است: «دو طرف بر حمایت کامل خود از تلاشهای جاری و مبتنی بر حسن نیت برای حل تمامی مسائل باقیمانده از طریق گفتوگو و راههای مسالمتآمیز تأکید کردند؛ تلاشهایی که هدف آن تحکیم صلح و ثبات منطقهای و جهانی و ایجاد فرصتهایی برای صلح پایدار در منطقه است.»
شریعتمداری خواستار توضیح درباره سازوکار دریافت غرامت از آمریکا شد
این اخبار در حالی منتشر میشود که بخشی از گروههای تندرو درون حاکمیت ایران منتقد توافق هستند.
حسین شریعتمداری در سرمقاله یکشنبه روزنامه کیهان با طرح پرسشهایی خطاب به محمدباقر قالیباف و عباس عراقچی، خواستار توضیح درباره نحوه مدیریت تنگه هرمز و سازوکار دریافت غرامت از آمریکا و متحدانش در صورت دستیابی به هرگونه توافق شد.
او تأکید کرده که بستن تنگه هرمز یکی از مهمترین اهرمهای ایران در رویارویی اخیر بوده و این اقدام مسیرهای تجاری و اقتصادی طرف مقابل را تحت فشار قرار داده است.
شریعتمداری نوشته اکنون باید روشن شود با چه استدلالی قرار است از این اهرم راهبردی صرفنظر شود و چه منافع جایگزینی برای آن در نظر گرفته خواهد شد. او همچنین پرسیده است آیا در توافق مورد بحث، محدودیت عبور کشتیهای وابسته به آمریکا، اسرائیل و برخی کشورهای عربی که به گفته او در جنگ اخیر علیه ایران نقش داشتهاند، پیشبینی شده است یا نه.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
حسین شریعتمداری همچنین در بخش دیگری از یادداشت خود به موضوع غرامت اشاره کرده و گفته است دریافت خسارت از آمریکا و متحدانش یکی از شروط اعلامشده از سوی رهبر جمهوری اسلامی بوده است.
این چهره سرشناس اصولگرایان از قالیباف و عراقچی پرسیده است این غرامت قرار است با چه سازوکاری دریافت شود و آیا صرف گرفتن تعهد از آمریکا میتواند تضمینکننده اجرای آن باشد، با توجه به اینکه به اعتقاد او واشنگتن در گذشته نیز به تعهدات خود پایبند نبوده است.
همزمان محمود نبویان دیگر چهره تندرو که از اعضای تاثیرگذار کمیسیون امنیت ملی است ادعا کرده که با امضای توافقی که ظاهرا نسخه نهایی آن را دیده است، «ایران رسما مستعمره آمریکا میشود».
نبویان در یک برنامه تلویزیونی گفته در صورت امضای چنین سندی تنگه هرمز بلافاصله حتی برای کشتیهای اسرائیلی باید بازبشود، مواد هستهای رقیق بشود و جمهوری اسلامی باید برای کوچکترین فعالیت غنی سازی اول از آمریکا اجازه بگیرد.
این عضو مجلس ایران در ادامه با انتقاد از چنین رویهای تصریح کرد که در چنین شرایطی هیچ پول واقعی وارد کشور نخواهد شد و ایران اختیار مستقلی برای تصمیمگیری درباره نحوه مصرف منابع نخواهد داشت. نویان در ادامه گفت: « و این در حالیست که تکلیف آزادسازی داراییهای مسدود شده؛ منفعت ایران از صندوق ۳۰۰ میلیاردی و حتی رفع شدن تحریمها هیچکدام معلوم نیستند.