کمتر از هشت ساعت پرواز از مادرید، دو شهر شمالشرق برزیل با ساحلهای بیپایان، تپههای شنی، کارناوال، غذا و جذابترین مناظر و داستانهای کشور پذیرای گردشگران هستند.
با پروازهای مستقیم از چندین پایتخت اروپایی، فورتالزا و رسیفی جای خود را به عنوان دو تا از اصلیترین دروازههای ورود به شمالشرق برزیل تثبیت کردهاند؛ منطقهای که سواحل، طبیعت، فرهنگ و تاریخ را در هم میآمیزد و هر روز بیشتر به روی گردشگران بینالمللی گشوده میشود.
این دو شهر قارهای برزیل که نزدیکترین شهرها به اروپا هستند، از این مزیت جغرافیایی بهره میبرند تا به لطف پروازهای مستقیم با پایتختهایی چون مادرید، لیسبون و پاریس، شمار رو به افزایشی از گردشگران خارجی را جذب کنند.
کمتر از هشت ساعت پرواز از مادرید، مسافران با اسکایلاینِ فورتالزا روبهرو میشوند؛ شهری که گاه یادآور ترکیبی از میامی و بنیدورم است. آسمانخراشهای ساحلی آن افق شهری مدرنی را ترسیم میکنند که در کنار پیادهروی ساحلی بسیار طولانی بیرا مار، در فضایی استوایی و تعطیلاتی، مردم را به لذت بردن از زندگی در فضای باز دعوت میکند.
فورتالزا؛ ۳۰۰ سال تاریخ
فورتالزا با ۲٫۵۷ میلیون نفر جمعیت، یکی از پنج شهر پرجمعیت برزیل است و پایتخت ایالت سیارا به شمار میرود؛ ایالتی که بیش از ۹ میلیون نفر در آن زندگی میکنند. تاریخ این شهر با کشمکشهای استعماری میان پرتغالیها و هلندیها گره خورده است.
در سال ۱۶۴۹، هلندیها دژ شووننبورخ را ساختند که هسته نخستین شهر امروزی بود. پس از بازپسگیری منطقه به دست پرتغالیها شش سال بعد، نام آن به «دژ بانوی ما از عروج» تغییر کرد. فورتالزا در سال ۲۰۲۶ سیصدمین سال بنیانگذاری خود را جشن میگیرد؛ رویدادی نمادین که در گوشهوکنار شهر به چشم میخورد.
راهنمای گردشگری، کاستالیا، میگوید: «این شهری زنده است با آمیزهای غنی از فرهنگها که هرگز نمیخوابد. از ساعت ۰۳:۰۰ مردم زیادی برای ورزش یا دویدن به خیابان میآیند؛ اینجا شهری با تحرک بسیار بالا است.»
برای دیدن این جنبوجوش کافی است صبح زود بیرون بزنید. دهها دونده در امتداد پیادهروی ساحلی بیرا مار میدوند؛ مسیری که سه ساحل را در حدود شش کیلومتر خط ساحلی به هم وصل میکند: ایراسما با مکانهای نمادینی چون پل انگلیسیها، میرلس که به بازارچه صنایعدستی شبانهاش معروف است و موکورپی. برای کسانی که میخواهند ورزش و دریا را با هم ترکیب کنند، گزینه دیگر پارو زدن با قایق در آبهای گرم اقیانوس اطلس است.
با قدم زدن در بازار دوس پیشس میتوان دید که ساحل موکورپی هنوز هم بهطور تنگاتنگی با ماهیگیری سنتی گره خورده است. ماهیگیران با ژانگاداهای سنتی، قایقهای سبک بادبانی که نزدیک ساحل حرکت میکنند، به دریا میزنند. ماهی و غذاهای دریایی دو جزء اساسی در آشپزی ایالت سیارا هستند.
شبها نوبت موسیقی و رقص است. در سراسر فورتالزا مردم فورو میرقصند؛ یکی از نمادهای بزرگ فرهنگی شمالشرق برزیل. این رقص دو نفره، بسیار نزدیک و با گامهای سریع و چرخشهای ساده انجام میشود که با این حال به کمی هماهنگی و ریتم نیاز دارد.
ماجراجویی در فالزیاها
ماجراجویی واقعی بیرون از کلانشهر آغاز میشود. حدود ۱۶۰ کیلومتر به سمت جنوبشرق، کانوا کبردا در شهرداری آراساتی قرار دارد؛ روستای کوچک ساحلیای که به خاطر فالزیاهایش، صخرههای ماسهای و سنگی به رنگهای سرخ و سفید، و نیز تپههای شنی شکلگرفته با باد شهرت دارد. اینجا یکی از شاخصترین چشماندازهای شمالشرق برزیل است.
بهترین راه گشتوگذار در این منطقه، سوار شدن بر باگیهاست؛ خودروهای سبک و روبازی که از میان تپههای شنی، سواحل و مسیرهای ساحلی میگذرند و مناظری تماشایی از خط ساحلی پیش چشم شما میگشایند. در دوردست نماد هلال ماه و ستارهای که بر روی فالزیاها حک شده، خودنمایی میکند؛ نمادی که به شناسه کانوا کبردا بدل شده است.
این منطقه در دهه ۱۹۷۰ در میان کولهگردها و هیپیهای اروپایی که مجذوب سواحل دستنخوردهاش، آبوهوای گرم و حالوهوای آرام آن شده بودند، مشهور شد.
یکی دیگر از بکرترین سواحل سیارا، کانتو وردی در شهرداری ببریبی است؛ جایی که مسافران میتوانند تجربهای نزدیک و پیوندخورده با جامعه محلی داشته باشند. در اینجا حدود ۲۰۰ ماهیگیر سنتی زندگی میکنند و گردشگران میتوانند با قایقهای سنتی همراه آنان به دریا بروند؛ فعالیتی که به گفته ساکنان، مسافرانی از سوئیس، پرتغال و ایالات متحده را جذب میکند.
روبرتو میگوید: «ما از ماهیگیری سنتی امرار معاش میکنیم و در حال ترویج گردشگری جامعهمحور هستیم.» ساکنان کانتو وردی سالها با سفتهبازی ملکی و پروژههای گردشگری انبوه جنگیدهاند تا از این منطقه حفاظت کنند و مدلی پایدار را توسعه دهند.
دانیله روشا از امبراتور، آژانس برزیلی ترویج بینالمللی گردشگری، میگوید: «این نیز یکی دیگر از جذابیتهای اینجاست: گردشگری پایداری که ساکنان محلی را بیرون نمیراند، بلکه آنها را از طریق سنتها و رسومشان در این روند شریک میکند.»
رسیفی؛ نمادی از هویت برزیل
کمی بیش از یک ساعت پرواز از فورتالزا، واقعیتی کاملا متفاوت پیش روی شما ظاهر میشود. رسیفی، پایتخت ایالت پرنامبوکو و شهر ۱٫۵ میلیون نفری، دیگر کلانشهر بزرگ شمالشرق برزیل است که طی قرنها یکی از موتورهای اصلی اقتصاد کشور به شمار میرفته است.
بندر راهبردی رسیفی و تجارت شکر، آن را به یکی از مهمترین شهرهای آمریکای پرتغالی تبدیل کرد. تاریخ این شهر عمیقا با دوران استعمار، تجارت اقیانوس اطلس و اشغال هلندیها گره خورده است. بین سالهای ۱۶۳۰ تا ۱۶۵۴، رسیفی پایتخت «هلند نو»، مستعمره هلندیها در شمالشرق برزیل، بود. در آن دوره پلها، کانالها و ساختمانهایی ساخته شد که هنوز هم بخشی از هویت شهری این شهر را شکل میدهند.
رسیفی برخی از مهمترین فصلهای تاریخ برزیل را در خود حفظ کرده است. کلیساهای استعماری، استحکامات، خیابانهای قدیمی پرتغالی، ساختمانهای با نفوذ معماری هلندی و کنیسه «کاهال زور اسرائیل» که نخستین کنیسه قاره آمریکا به شمار میرود، بخشی از میراث این شهر هستند. به لطف رودخانهها، پلها و جزایر شهریاش، رسیفی لقب «ونیز برزیل» را نیز به خود گرفته است.
این شهر همچنین یکی از مراکز بزرگ فرهنگی برزیل است. آمیختگی شدید نژادی که پرنامبوکو را به چهارراهی واقعی میان اروپاییها، آفریقاییها و بومیان تبدیل کرده بود، به زایش موسیقی و رقص سنتی «فِرِوو» انجامید؛ سبکی که پرشها، حرکات آکروباتیک و چرخشهای آن یادآور کاپوئرا است.
رقصندگان فِرِوو با چترهای رنگارنگشان، که این هنر از سوی یونسکو به عنوان میراث فرهنگی ناملموس بشریت به ثبت رسیده است، ضرباهنگ و روح این شهر را رقم میزنند.
فِرِوو در ایام کارناوال به اوج خود میرسد؛ زمانی که خیابانها مملو از دستههای شادی، موزیسینها و میلیونها شرکتکننده میشود. شناختهشدهترین نماد این جشن، خروس عظیمالجثه تزیینشده «گالو دا مادرugada» است که یکی از بزرگترین کارناوالهای خیابانی جهان محسوب میشود.
اولیندا؛ جواهر دوران استعمار
تنها هفت کیلومتر آنسوتر از رسیفی، اولیندا قرار دارد؛ یکی از زیباترین شهرهای تاریخی برزیل. این شهر که در سال ۱۵۳۵ بنیان گذاشته شد، مجموعه شهری استعماری خود را حفظ کرده که به عنوان میراث جهانی یونسکو ثبت شده است.
قدم زدن در خیابانهای سنگفرش و شیبدار اولیندا سفری است به گذشته. خانههای استعماری رنگارنگ و کلیساهای باروک آن، قرنها تاریخ را زنده میکنند. از سکوی دیدبانی آلتو دا سه، اقیانوس اطلس، پشتبامهای استعماری و در افق، خط افق مدرن رسیفی به خوبی دیده میشود.
در دوران کارناوال، اولیندا یکی دیگر از سنتهای بزرگ خود را به نمایش میگذارد: «بونکوس جیگانتیس»، پیکرههای غولپیکری به ارتفاع چند متر که شخصیتهای تاریخی، هنرمندان، ورزشکاران یا سیاستمداران را بازآفرینی میکنند و در میان هزاران نفر در خیابانها به حرکت درمیآیند.
اگر فورتالزا مترادف با ساحل، طبیعت و گردشگری است، رسیفی نماد بعد فرهنگی و تاریخی برزیل به شمار میآید. اولی به واسطه آسمانخراشهای رو به اقیانوس اطلس، رو به آینده دارد و دومی رد پای برخی از سرنوشتسازترین فصلهای تاریخ برزیل را در خود حفظ کرده است.
با پروازهای مستقیم از اروپا و پیشنهادهای گردشگری هرچه متنوعتر، این دو شهر جایگاه خود را به عنوان دو تا از مهمترین دروازههای ورود به برزیلی تثبیت میکنند که هنوز هم برای گردشگران خارجی پر از شگفتیهای کشفنشده است.