در حالی که تنشها میان اروپا و ایالات متحده بر سر موضوع گرینلند به اوج رسیده است، اولف کریسترسون، نخستوزیر سوئد، در گفتوگو با نشریه پولیتیکو اذعان کرد که اعتماد میان دو سوی آتلانتیک آسیب دیده، هرچند به گفته او این شکاف غیرقابل ترمیم نیست.
کریسترسون در پاسخ به این پرسش مستقیم که آیا هنوز میتوان به دونالد ترامپ اعتماد کرد، گفت: «من از این نوع قضاوتها نمیکنم.» او افزود: «بحثی که درباره گرینلند و دانمارک داشتیم، بحث خوبی نبود.»
آگهی
آگهی
به گفته نخستوزیر سوئد، رهبران اروپایی در برابر آنچه او «تهاجم» ترامپ توصیف کرد، تصمیم گرفتند از ارزشها و تمامیت اروپا دفاع کنند و این رویکرد نتیجه داد. او گفت: «ما از منافع اروپا، منافع دانمارک و منافع گستردهتر اروپایی دفاع کردیم و این کار را بسیار شفاف انجام دادیم.»
ضربه به اعتماد
اظهارات کریسترسون نشان میدهد روابط میان بسیاری از دولتهای اروپایی و آمریکا پس از درخواست ترامپ برای در اختیار گرفتن «مالکیت» گرینلند از دانمارک، دچار آسیب جدی شده است.
او گفت: «به دلایل کاملا روشن، اعتماد آسیب دید، بدون تردید.» با این حال تأکید کرد که این وضعیت قابل جبران است، هرچند «لحن آمریکاییها در قبال اروپاییها، کاناداییها و دانمارک، کمکی به اعتمادسازی نمیکند.»
اختلاف بر سر گرینلند در هفتههای ابتدایی سال ۲۰۲۶ به اوج رسید، اما به گفته ناظران، تنشها از زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید در سال پیش از آن آغاز شده بود و ریشههای عمیقتری از یک بحران مقطعی دارد.
تعرفهها، اوکراین و دخالت در سیاست اروپا
رویکرد ترامپ در سیاست داخلی و خارجی، از جمله اعمال گسترده تعرفههای تجاری و تلاش برای بازتعریف نظم تجارت جهانی به سود آمریکا، در تضاد با مسیر سنتی کشورهای میانهرو اروپایی ارزیابی میشود. همچنین فشار واشنگتن برای سوق دادن اوکراین به توافق صلح، همزمان با اظهاراتی درباره توافقهای احتمالی با روسیه، این نگرانی را در اروپا تقویت کرده که آمریکا دیگر متحد قابل اتکایی نیست.
در ماه دسامبر نیز سند راهبرد امنیت ملی کاخ سفید منتشر شد؛ سندی که رویکرد انتقادی جدید واشنگتن نسبت به روابط سنتی فراآتلانتیکی را بهصورت رسمی تشریح میکرد. در این سند، از حمایت دولت آمریکا از احزاب «میهنپرست» همسو با شعار «آمریکا را دوباره عظیم کنیم» برای تغییر جهت سیاست اروپا و مقابله با مهاجرتی که تهدیدی برای «هویت تمدنی» توصیف شده، سخن گفته شده بود.
همچنین طی یک سال گذشته، مقامهای ارشد آمریکایی در موضوعات سیاسی داخلی آلمان، فرانسه، بریتانیا و دیگر کشورها اظهار نظر کردهاند.
ترامپ در گفتوگویی با پولیتیکو، رهبران اروپایی را «ضعیف» خواند و حتی سوئد را کشوری توصیف کرد که بهدلیل موج مهاجرت، دیگر امن نیست.
کریسترسون که رهبر حزب میانهروی سوئد است، در انتخابات پیشرو در ماه سپتامبر با رقبایی از جمله حزب دموکراتهای سوئد، جریان ملیگرای پوپولیستی، روبهرو است؛ جریانی که به گفته تحلیلگران، مورد حمایت غیرمستقیم دولت ترامپ قرار دارد.
او گفت در سوئد تاکنون نشانهای از دخالت خارجی مشاهده نشده، اما تأکید کرد از هرگونه مداخله استقبال نمیکند. به گفته او، در یک دموکراسی هر فردی حق اظهار نظر دارد، اما رهبران کشورها نباید در انتخابات سایر کشورها دخالت کنند.
نگرانی از مداخله روسیه
کریسترسون همچنین اعلام کرد چند روز پیش با رهبران هشت حزب دیگر سوئد دیدار کرده تا درباره خطر «دخالت خارجی غیرقانونی» در انتخابات گفتوگو کند. او میان اظهارنظر قانونی خارجی و تلاشهای غیرقانونی با منشأ روسی برای اخلال در انتخابات تمایز قائل شد؛ اقداماتی که به گفته او در کشورهایی مانند مولداوی مشاهده شده است.
به گفته او، نهادهای سوئدی این فعالیتها را رصد میکنند و در صورت لزوم بهطور شفاف کشورهایی را که در چنین اقداماتی دخالت دارند معرفی خواهند کرد.
ناتو، اتحادیه اروپا و جنگ اوکراین
نخستوزیر سوئد تأکید کرد که ناتو همچنان ستون اصلی امنیت اروپا باقی میماند و سوئد بهعنوان جدیدترین عضو این پیمان، از عضویت خود پشیمان نیست؛ حتی اگر ترامپ نسبت به اصل دفاع جمعی ناتو موضعی سردتر نشان داده باشد.
او پیشنهادهای مطرحشده در اتحادیه اروپا برای تشکیل یک ارتش دائمی ۱۰۰ هزار نفری یا ایجاد شورای امنیت اروپایی را رد کرد و گفت: «رقابت اتحادیه اروپا با ناتو در حوزه امنیت ایده خوبی نیست.»
به باور او، بهترین راه حفظ تعهد آمریکا به ناتو، تقویت ستون اروپایی این پیمان است.
کریسترسون خواستار افزایش نقش اروپا در تأمین امنیت خود و همچنین تقویت رقابتپذیری اقتصادی از طریق کاهش بروکراسی شد تا شرکتهای اروپایی بتوانند با رقبای آمریکایی و چینی رقابت کنند.
او همچنین بر ضرورت حمایت فوری از اوکراین با ارسال سلاح و کمک مالی تأکید کرد و خواهان عضویت کییف در اتحادیه اروپا شد. او از موضع مجارستان که با این عضویت مخالفت میکند ابراز نارضایتی کرد.
هرچند تلاشهای ترامپ برای دستیابی به توافق صلح را قابل توجه دانست، اما درباره آمادگی روسیه برای پذیرش شرایط عادلانه ابراز تردید کرد و گفت: «هیچ نشانهای از تمایل روسیه برای پذیرش شرایط قابل قبول نمیبینیم.»
به گفته او، همین مسئله ضرورت حمایت نظامی بیشتر از اوکراین را تا زمان برگزاری واقعی مذاکرات صلح دوچندان میکند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
او در پایان گفت: «کشورهای بیشتری باید اکنون برای تقویت موقعیت اوکراین در مذاکرات آینده اقدام کنند. اما من واقعا نسبت به تمایل روسیه برای رسیدن به صلحی عادلانه تردید دارم.»