رسانههای محلی گزارش دادند که در ریکیاویک مشارکت رایدهندگان تا ظهر بیشتر از زمان مشابه در انتخابات پارلمانی ۲۰۲۴ بوده است.
آمار اولیه که روز شنبه منتشر شد نشان میدهد مشارکت رایدهندگان در ریکیاویک، پایتخت ایسلند، تا ظهر در همهپرسی حساس درباره عضویت در اتحادیه اروپا بالاتر از مشارکت در همان ساعت در انتخابات پارلمانی ۲۰۲۴ این کشور بودهاست.
در ساعتهای پس از آغاز رایگیری در همهپرسیای که قرار است درباره ازسرگیری مذاکرات عضویت در اتحادیه اروپا تصمیم بگیرد، تا ظهر در حوزه ریکیاویک شمالی ۱۳٫۷ درصد رای دادهبودند، در حالیکه این رقم در انتخابات ۲۰۲۴ کمی بیش از ۱۰ درصد بود.
در ریکیاویک جنوبی نیز تا ظهر کمی بیش از ۱۴ درصد رای دادهبودند، در برابر اندکی بیش از ۱۱ درصد در انتخابات پارلمانی.
بهگفته شبکه دولتی آر.او.وی (RÚV) ایسلند، بیش از ۲۰ درصد رایدهندگان پیش از روز رایگیری رای خود را بهصورت پیش از موعد به صندوق انداختهاند.
انتظار میرود رقابت بسیار نزدیک باشد؛ آخرین نظرسنجی انجامشده در روز جمعه نشان میدهد ۵۰٫۴ درصد رایدهندگان قصد دارند به گزینه «آری» و ۴۹٫۶ درصد به گزینه «نه» رای بدهند.
حامیان عضویت در اتحادیه اروپا میگویند برای ایسلند بهتر است به همسایگان اروپایی خود نزدیکتر شود تا بتواند با مسائلی که مرز نمیشناسند، از جمله تغییرات اقلیمی، مقابله کند. آنها همچنین معتقدند یورو ثبات بیشتری نسبت به واحد پول پرنوسان ایسلند، کرونا، بههمراه خواهدآورد.
مخالفان میگویند وضعیت کنونی کاملا مناسب است و ایسلند همین حالا هم از همه مزایای همگرایی اروپایی برخوردار است، بدون آنکه مجبور به دادن امتیاز در حاکمیت خود شود؛ امتیازهایی که بهگفته آنها عضویت کامل ناگزیر با خود میآورد. آنها به توافقهای تجاری، از جمله توافق با چین، اشاره میکنند که بهمراتب برای کشورشان مطلوبتر است.
اونور یوکولسدوتیر، بازنشسته ۷۱ ساله، بعد از انداختن رای خود در تالار شهر ریکیاویک گفت: فکر میکنم باید بخشی از یک اتحاد بزرگتر باشیم. فکر میکنم ارزش دارد این موضوع را بررسی کنیم.
در مقابل، اولافور تورسون، تاجر ۵۳ ساله ماهی، گفت که نسبت به این موضوع تردید دارد.
او گفت: زمانی اتحادیه اروپا را دوست داشتم، وقتی هنوز چیز خوبی بود؛ اما امروز بهنوعی به یک زندان بزرگ اقتصادی تبدیل شدهاست.
این کشور با جمعیتی کمتر از ۴۰۰ هزار نفر، پس از بحران مالی سال ۲۰۰۹ که اقتصادش را ویران کرد، برای پیوستن به اتحادیه اروپا درخواست داد.
مذاکرات عضویت سپس در سال ۲۰۱۳ و با رویکارآمدن دولتی یوروستیز متوقف شد.
رای «آری» آغازگر ازسرگیری مذاکرات با کمیسیون اروپا خواهدبود؛ مذاکراتی که ۳۵ حوزه، از اقتصاد گرفته تا حقوق بشر، را در بر میگیرد.
مساله شیلات، که ستون فقرات اقتصاد ایسلند است و ریکیاویک میخواهد کنترل انحصاری خود بر آن را حفظ کند، باید در مذاکرات با بروکسل حلوفصل شود؛ و بهنظر میرسد اینبار اروپاییها برای مصالحه بر سر آن آمادهتر باشند.
در عرصه جهانی، بازگشت جنگ به اروپا با تهاجم روسیه به اوکراین دکترینهای تثبیتشده امنیتی را بهلرزه انداختهاست.
رفتار غیرقابلپیشبینی دونالد ترامپ و تهدیدهای او برای بهتملکدرآوردن گرینلند همسایه، که چندبار آنرا با ایسلند اشتباه گرفتهاست، نیز بر نگرانی ایسلندیها افزودهاست.
جزیره آنها در منطقه زیرقطبی موقعیتی راهبردی دارد، ارتش ندارد و برای دفاع از خود به ناتو و یک توافق دوجانبه سال ۱۹۵۱ با ایالات متحده متکی است.
نتیجه این رایگیری از سوی اتحادیه اروپا با دقت دنبال خواهدشد؛ اتحادیهای که از سال ۱۹۹۵ تاکنون کشوری ثروتمند و پرداختکننده خالص به بودجه خود را نپذیرفتهاست.