مردم ایسلند امروز در همهپرسی مهمی درباره از سرگیری مذاکرات پیوستن به اتحادیه اروپا رای میدهند. نظرسنجیها از رقابت بسیار نزدیک خبر میدهند و برتری اندک موافقان رو به کاهش است. نتایج اولیه بامداد یکشنبه اعلام میشود.
مردم ایسلند امروز پای صندوقهای رای میروند تا درباره ازسرگیری تلاش برای پیوستن به اتحادیه اروپا یا کنار گذاشتن چشمانداز عضویت در این بلوک در آینده قابل پیشبینی تصمیم بگیرند.
حوزههای رایگیری از ساعت ۹ صبح تا ۱۰ شب به وقت محلی باز هستند و رایدهندگان باید تصمیم بگیرند آیا مذاکرات عضویت را از سر بگیرند یا حتی بررسی شکل احتمالی یک توافق را رد کنند.
رای «آری» ایسلند را ملزم به پیوستن به اتحادیه اروپا نمیکند اما درهای گفتوگوهای پیوستن را دوباره باز میکند و هر توافق نهایی درباره عضویت بار دیگر به همهپرسی گذاشته میشود.
ایسلند در سال ۲۰۰۹ و در پی بحران مالی خود برای عضویت در این بلوک درخواست داد. با این حال، دولت جدیدی با رویکرد یوروستیز در سال ۲۰۱۳ روی کار آمد و مذاکرات پیوستن به اتحادیه اروپا را تعلیق کرد و در نهایت در سال ۲۰۱۵ رسما نامزدی کشور را پس گرفت.
سپس ائتلافی طرفدار اتحادیه اروپا در انتخابات ۲۰۲۴ پیروز شد؛ ائتلافی که در برنامه انتخاباتی خود وعده برگزاری همهپرسی درباره ازسرگیری این مسیر را داده بود و رایگیری امروز برگزار میشود.
ایسلند با کمتر از ۴۰۰ هزار نفر جمعیت، در صورت پیوستن کوچکترین عضو اتحادیه اروپا از نظر جمعیتی خواهد بود؛ عنوانی که در حال حاضر در اختیار مالتاست. اما اهمیت این رایگیری بسیار بیشتر از آن چیزی است که اندازه کشور نشان میدهد.
ده سال پس از همهپرسی برگزیت در بریتانیا، پروژه اروپایی فرصتی یافته تا دوباره شتاب گسترش خود را به دست آورد و بهویژه نشان دهد که هنوز برای کشورهای ثروتمند شمال اروپا جذابیت دارد، در حالی که نروژ از نزدیک آن را دنبال میکند.
رایگیری زودهنگام به شکل غیرمعمولی پررونق بوده است: به گزارش رسانههای ایسلندی، تا روز چهارشنبه بیش از ۴۰ هزار نفر، یعنی نزدیک به ۱۵ درصد واجدان حق رای، رای خود را به صندوق انداخته بودند. این رقم با توجه به این که رایگیری زودهنگام تازه از ۲۷ ژوئیه آغاز شده قابل توجه است، هرچند طولانی بودن دوره رایگیری زودهنگام مقایسه با انتخابات گذشته را دشوار میکند.
RÚV، شبکه عمومی ایسلند، روز شنبه گزارش داد که مشارکت رایدهندگان در ریکیاویک تا ساعت ۱۱ صبح به وقت محلی بالاتر از انتخابات پارلمانی ۲۰۲۴ بوده است؛ به طوری که کمی بیش از ۸ درصد رای داده بودند، در حالی که این رقم در همان زمان در رایگیری ۲۰۲۴ حدود ۵ درصد بود.
نظرسنجیها به تدریج نزدیکتر شدهاند و نتیجه را به حدی نامشخص کردهاند که اعلام برنده از پیش ممکن نیست. آخرین نظرسنجی شرکت تحقیقات بازار ماسکینا که روز جمعه منتشر شد نشان داد ۵۰٫۴ درصد گفتهاند به «آری» رای میدهند و ۴۹٫۶ درصد قصد رای «نه» دارند.
نتیجه همهپرسی جنبه مشورتی دارد و از نظر حقوقی الزامآور نیست اما رای «آری» قاطع ناگزیر ریکیاویک را تحت فشار قرار میدهد تا گامهای بعدی را بردارد.
انتظار میرود نتایج اولیه در نخستین ساعات بامداد یکشنبه اعلام شود.