دونالد ترامپ شامگاه جمعه از حصول توافق با گرینلند و دانمارک خبر داد و مدعی شد بر اساس این توافق، «کنترل امور امنیتی» گرینلند بهصورت دائمی به آمریکا واگذار میشود. با این حال، نخستوزیر دانمارک طی بیانیهای از وجود «چشمانداز دستیابی به توافقی خوب» برای گرینلند، دانمارک و آمریکا خبر داد.
این تحولات در حالی رخ میدهد که دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، از نخستین روزهای دور دوم ریاستجمهوری خود بارها از لزوم تسلط آمریکا بر گرینلند و حتی در مواقعی از احتمال تبدیل این قلمروی پادشاهی دانمارک به ایالت پنجاهویکم آمریکا سخن گفته است.
آقای ترامپ شامگاه جمعه در شبکه اجتماعی «تروتسوشال» نوشت: «با خرسندی اعلام میکنم که ایالات متحده آمریکا با پادشاهی دانمارک و گرینلند توافقی منعقد کرده است که کنترل دائمی امور امنیتی و تمامی نیازهای دیگر در گرینلند را به ایالات متحده میدهد و بهطور کامل به همه نگرانیهای متعدد آمریکا رسیدگی میکند.»
او تاکید کرد که این توافق «هیچ هزینهای برای ایالات متحده نخواهد داشت.»
رئیسجمهوری آمریکا این توافق را «دائمی» خواند و نوشت: «از این پس هیچیک از دشمنان آمریکا هرگز نمیتوانند بدون موافقت کتبی و صریح ما در گرینلند پایگاه ایجاد کنند، حضور نظامی داشته باشند یا سرمایهگذاریهای حساس انجام دهند.»
آقای ترامپ هیچ توضیحی درباره سازوکار این توافق و چگونگی اجرای آن نداد. او تنها افزود که ایالات متحده «بیدرنگ» روند ایجاد حضور نظامی گسترده را در بخشی از گرینلند آغاز خواهد کرد.
اما مته فردریکسن، نخستوزیر دانمارک، و ینس فردریک نیلسن، نخستوزیر گرینلند، موضع محتاطانهتری درباره این توافق گرفتند و در بیانیهای مشترک اعلام کردند که «انتظار میرود» گرینلند، دانمارک و آمریکا هفته آینده و همزمان با برگزاری مجمع عمومی سازمان ملل متحد آن را امضا کنند.
به گفته آنها، این توافق «امنیت را در قطب شمال و منطقه اقیانوس اطلس شمالی تقویت خواهد کرد.»
با این حال، این دو نخستوزیر تاکید کردند که این توافق باید برای اجرایی شدن مراحل قانونی را در پارلمانها طی کند.
ینس فردریک نیلسن نوشت: «مایه خرسندی است که در آستانه انعقاد توافقی قرار داریم که امنیت گرینلند، پادشاهی دانمارک، ایالات متحده و ائتلاف غربی را تضمین و تقویت میکند. این توافق منافع گرینلند و جایگاه ما در همکاریهای بینالمللی را به رسمیت میشناسد و به سود همه ماست.»
مته فردریکسن نیز با تاکید بر اینکه این توافق «حاکمیت و تمامیت ارضی پادشاهی دانمارک و حق مردم گرینلند برای تعیین سرنوشت خود» را به رسمیت میشناسد، نوشت: «خوشحالم که چشمانداز دستیابی به توافقی خوب برای گرینلند، پادشاهی دانمارک و ایالات متحده وجود دارد.»
او افزود: «این توافق امنیت مشترک ما را در قطب شمال و منطقه اقیانوس اطلس شمالی تقویت میکند و از این رو برای ناتو و اروپا نیز مفید است.»
با این حال، جزئیات این توافق، از جمله اینکه آیا در نتیجه آن قرار است آمریکا پایگاههای جدیدی در گرینلند ایجاد کند یا خیر، همچنان مبهم است.
آمریکا بر اساس پیمانی که در سال ۱۹۵۱ امضا شد، از هماکنون نیز تقریبا از حقوق کامل برای پرواز بر فراز گرینلند و استقرار پایگاه در این جزیره برخوردار است.
از سوی دیگر، مشخص نیست که این توافق در گرینلند، که قلمرویی خودمختار در پادشاهی دانمارک است، با چه واکنشی مواجه خواهد شد.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، شامگاه جمعه طی بیانیهای گفت که این توافق نگرانیهای امنیت ملی واشنگتن درباره گرینلند را «بهطور دائمی و کامل» برطرف میکند.
آقای روبیو نوشت: «گرینلند برای همیشه بخشی از منطقه دفاعی راهبردی آمریکای شمالی خواهد بود و هرگونه حضور دشمنان در این جزیره و مناطق پیرامون آن منتفی خواهد شد.»
به گزارش رویترز به نقل از یک مقام وزارت خارجه آمریکا، این توافق کشورهای غیرعضو ناتو را از احداث پایگاه در گرینلند منع میکند و تنها به آمریکا و متحدانش اجازه انجام «سرمایهگذاریهای حساس» را میدهد.
او افزود که توافق یادشده حقوق دائمی دسترسی، استقرار پایگاه و پرواز بر فراز گرینلند را به آمریکا اعطا میکند و حتی در صورت استقلال گرینلند نیز همچنان معتبر خواهد بود.
به گزارش واشنگتنپست به نقل از منابع آگاه، این توافق بهگونهای تنظیم شده است که دونالد ترامپ بتواند اعلام پیروزی کند و در عین حال، نگرانیهای دانمارک و گرینلند درباره حفظ حاکمیتشان بر این قلمرو نیز برطرف شود.