کمبود بنزین در روسیه بار دیگر شدت گرفته و این بار دامنه بحران به مسکو هم رسیده است. روز چهارشنبه تنها ۲۸ درصد از جایگاههای سوخت در سراسر کشور بنزین داشتند و برای نخستین بار صف خودروها مقابل پمپبنزینهای پایتخت نیز دیده شد.
بر اساس دادههای اپلیکیشن «گدبنز»، میزان دسترسی به بنزین در جایگاههای روسیه طی تنها یک هفته به شکل محسوسی کاهش یافته است. هفته گذشته ۴۱ درصد جایگاهها بنزین داشتند، اما این رقم روز چهارشنبه به ۲۸ درصد رسید.
آگهی
آگهی
محدودیت در فروش سوخت هم تقریبا سراسر کشور را فرا گرفته است. طبق اطلاعات «بنزینمپ»، تا شنبه گذشته در بیشتر مناطق روسیه مقرراتی مانند تعیین سقف خرید برای هر مشتری، سهمیهبندی از طریق کد QR و حتی فروش بر اساس زوج یا فرد بودن پلاک خودرو اعمال شده بود.
در مسکو، جایگاههای گازپرومنفت میزان بنزین قابل خرید در هر نوبت را موقتا به ۴۰ لیتر محدود کردهاند. تاتنفت نیز برای بنزین سقف ۵۰ لیتر و برای گازوئیل سقف ۶۰ لیتر تعیین کرده است.
اطلاعات سرویس «یاندکس فیول» هم نشان میدهد تا روز چهارشنبه بنزین با کیفیتترِ AI-92 فقط در حدود ۱۰ درصد جایگاههای مسکو موجود بوده است.
حملات اوکراین به پالایشگاهها
کمبود سوخت در حالی شدت گرفته که اوکراین ماههاست حملات پهپادی گستردهای را علیه زیرساختهای نفتی روسیه انجام میدهد. هدف کییف از این حملات، کاهش توان روسیه برای تامین هزینه و نیازهای جنگ عنوان شده است.
تا اوایل ژوئیه، همه پالایشگاههای بزرگ روسیه دستکم یک بار هدف حمله قرار گرفته بودند.
تنها در دو هفته نخست ماه اوت نیز نزدیک به ۱۲ تاسیسات دیگر هدف قرار گرفتند؛ از جمله مجتمع پالایشی یاروسلاونفتئورگسینتز در یاروسلاول، دو پالایشگاه در باشقیرستان و زیرساختهای صادراتی بندر اوستلوگا.
نسخه روسی فوربز برآورد کرده پالایشگاههایی که تاکنون آسیب دیدهاند، در مجموع ۵۴ درصد از ظرفیت پالایش نفت روسیه را تشکیل میدهند.
تولید روزانه بنزین در ماه ژوئیه به حدود ۷۵ تا ۸۰ هزار تن کاهش یافته، در حالی که مصرف روزانه در فصل تابستان بین ۱۱۵ تا ۱۲۰ هزار تن است. به این ترتیب، کسری روزانه بنزین به حدود ۳۵ درصد رسیده است.
ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه، اواخر ژوئیه وجود کمبود سوخت را تایید کرد، اما گفت شرایط «بحرانی» نیست. او روز چهارشنبه هم همین موضع را تکرار کرد.
آقای پوتین گفت: «این حملات پیامد بحرانی نداشتهاند، ندارند و نمیتوانند داشته باشند. البته به ما خسارت میزنند؛ این روشن است. ما آن را میبینیم، درک میکنیم و از آن آگاهیم.»
روسیه به واردات بنزین روی آورده است
با وجود اینکه روسیه یکی از بزرگترین صادرکنندگان نفت جهان است، نتوانسته از کمبود سوخت در بازار داخلی جلوگیری کند.
مسکو در ماه ژوئیه صادرات بنزین و گازوئیل را ممنوع کرد تا سوخت بیشتری برای مصرف داخل باقی بماند. همزمان واردات از کشورهای دیگر نیز افزایش یافته است.
روسیه از بلاروس با قطار سوخت وارد میکند و حجم این واردات از ژانویه تا ژوئیه در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۲۵ برابر شده است. قزاقستان نیز به روسیه سوخت میفرستد و مسکو برای نخستین بار از مراکش هم بنزین وارد کرده است.
در یکی از این محمولهها، حدود ۳۰ هزار تن بنزین AI-92 که شرکت لوکاویل تامین کرده بود، در بندر طنجه بارگیری و به مورمانسک ارسال شد.
اما بخشی از این سوخت وارداتی هنوز وارد بازار نشده است.
منابع صنعت نفت روسیه که وبسایت «اینفوتک» به آنها استناد کرده میگویند حجم زیادی از بنزین وارداتی هند و مراکش در مورمانسک متوقف مانده است. اختلاف بر سر قیمت علت اصلی این تاخیر عنوان شده؛ فروشندگان برای هر تن بین ۱۱۰ تا ۱۳۰ هزار روبل مطالبه میکنند، در حالی که نهاد تنظیم بازار روسیه خواهان قیمتی کمتر از ۷۸ هزار روبل است.
احتمال میرود در ماه سپتامبر فشار بر بازار سوخت بیشتر هم شود، چون پالایشگاه نووپولوتسک در بلاروس برای تعمیرات دورهای از مدار خارج خواهد شد.
بلاروس در ماه ژوئیه رکورد تازهای در صادرات سوخت به روسیه ثبت کرد و ۲۱۲ هزار تن بنزین و ۱۶۲ هزار تن گازوئیل به این کشور فرستاد.
این کشور اکنون بخشی از نفت خام روسیه را در پالایشگاههای خود فرآوری میکند و به مهمترین تامینکننده خارجی سوخت برای مسکو تبدیل شده است.
با این حال، دو پالایشگاه اصلی بلاروس، نووپولوتسک و موزیر، روی هم حدود دو میلیون تن در سال ظرفیت صادرات دارند؛ مقداری که در مقایسه با نیاز روسیه محدود است.
افزایش قیمت و بازگشت بنزینهای قدیمی
طبق آمار رسمی، قیمت بنزین در روسیه در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ حدود ۷.۴ درصد افزایش یافته و میانگین آن به ۷۰ روبل در هر لیتر رسیده است.
قیمت گازوئیل نیز بیش از ۱۲ درصد بالا رفته است. ساکنان بعضی مناطق میگویند بنزین در برخی جایگاهها با قیمتی بیش از ۱۰۰ روبل برای هر لیتر، معادل حدود یک یورو و دو سنت، فروخته میشود.
کرملین از سرویس فدرال ضدانحصار خواسته نظارت بر قیمتها را تشدید کند. این نهاد روز چهارشنبه اعلام کرد ۴۱ پرونده علیه شرکتهای نفتی به دلیل تخلف در زمینه قیمتگذاری باز کرده است.
شدت کمبود سوخت همچنین دولت روسیه را وادار کرده دوباره اجازه تولید و فروش بنزینهایی با استاندارد پایینتر را صادر کند؛ سوختهایی که استفاده از آنها از دهه ۲۰۱۰ محدود شده بود.
دولت روسیه روز پنجم اوت مجوز تولید، واردات و فروش بنزینهای یورو ۲، یورو ۳ و یورو ۴ را برای نزدیک به یک سال صادر کرد.
این سوختها گوگرد بیشتری دارند و استاندارد آنها پایینتر از یورو ۵ است. استفاده از آنها میتواند به موتور خودروهای جدید آسیب بزند و آلودگی بیشتری نیز ایجاد کند.
خرید و فروش این نوع بنزین از روز سهشنبه در بورس سنپترزبورگ آغاز شده است.
برخورد با معترضان به کمبود سوخت
همزمان، مقامهای روسیه با برخی شهروندانی که علنا درباره کمبود بنزین اعتراض کردهاند، برخورد کردهاند.
در ولگوگراد، پنج نفر پس از انتشار یک پیام ویدیویی خطاب به الکساندر باستریکین، رئیس کمیته تحقیقات روسیه، بازداشت شدند.
آنها در این ویدیو گفته بودند مقامهای دولتی بدون محدودیت بنزین دریافت میکنند، در حالی که رانندگان عادی با سهمیهبندی و محدودیت خرید روبهرو هستند.
یکی از این افراد به پنج روز بازداشت اداری محکوم شد و فرد دیگری جریمه شد.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
در شهر پرم نیز فردی که به تنهایی در اعتراض به مشکل دسترسی به بنزین تجمع کرده بود، جریمه شده است.