به گزارش وال‌استریت ژورنال، دونالد ترامپ در روزهای اخیر اختیار مذاکره با ایران را به جی‌دی ونس محول کرده و معاون رئیس‌جمهوری آمریکا در حال بررسی دیدار رودررو با محسن رضایی است. این در حالی است که رضایی تهدید کرد که در صورت حمله مجدد آمریکا، ایران ممکن است به پایگاه‌های آمریکا حتی در اروپا حمله کند.
به گزارش وال‌استریت ژورنال به نقل از مقامات آمریکایی، خاورمیانه‌ای و افراد آشنا با مذاکرات، هدف جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهوری آمریکا، از این دیدار پایان دادن به جنگ با ایران است.
آگهی
آگهی
به گفته مقامات آمریکایی و خاورمیانه‌ای، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، در روزهای اخیر به دستیاران ارشد و همتایان خود گفته است که با ازسرگیری گفتگوها با ایران توسط آقای ونس موافق است و اختیار مذاکره را به او داده است. مقامات آمریکایی تاکید کردند که بحث‌ها درباره اعزام آقای ونس برای دیدار مستقیم با مقامات ایرانی همچنان در مراحل مقدماتی است.
معاون رئیس‌جمهوری آمریکا در ماه اکتبر در نامه‌ای به محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، خواستار دیدار با او شد. به گزارش وال‌استریت ژورنال، هنوز تاریخی برای این دیدار تعیین نشده است، اما دو کشور از طریق میانجی‌ها و متحدان خود در حال گفتگو درباره گام‌های بعدی هستند.
دیدار رودرروی معاون رئیس‌جمهوری آمریکا با مقام ارشد امنیتی ایران اقدامی کم‌سابقه خواهد بود و نشان‌دهنده این است که آقای ونس تا کجا حاضر است برای پایان دادن به جنگ پیش برود.
به گفته مقامات آمریکایی، جی‌دی ونس در هفته‌های اخیر در مذاکرات با ایران نقش فعال‌تری از استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان ویژه آقای ترامپ، ایفا کرده است. استیو ویتکاف و جرد کوشنر هم‌زمان در حال گفتگو برای پایان دادن به جنگ روسیه و اوکراین هستند.
با این حال، به باور برخی مقامات آمریکایی، به‌عهده گرفتن نقش مذاکره‌کننده اصلی در گفتگو با ایران برای آقای ونس با مخاطره سیاسی همراه خواهد بود، زیرا در صورت خودداری ایران از دادن امتیازات قابل توجه، او ممکن است به چهره اصلی دوری از مذاکرات صلح تبدیل شود که احتمال دارد به شکست بینجامد. اما هم‌زمان، آقای ونس می‌تواند به‌عنوان کسی که به این جنگ نامحبوب پایان داده است، از مذاکرات بیرون بیاید.
گزارش‌ها از انتقاد ترامپ از تفاهم‌نامه ماه ژوئن؛ «به دنبال برد تمام‌عیار هستیم، نه ۹۳ درصد»
دونالد ترامپ روز چهارشنبه در جریان سخنرانی در مراسم «روز کهنه‌سربازان» در ویرجینیا، ضمن ابراز امیدواری نسبت به اینکه آمریکا دیگر در تقابل با ایران ناچار به انجام حملات نظامی گسترده نشود، تاکید کرد که به‌دنبال پیروزی تمام‌عیار در جنگ با ایران است.
آقای ترامپ گفت: «ما پیروز شدیم. فقط مساله این است که آیا می‌خواهیم کار را یکسره کنیم؟ ما می‌خواهیم مطمئن شویم که به پیروزی تمام‌عیار رسیده‌ایم، نه ۹۳ درصدی. [برای ایرانیان] ۲۵ سال طول می‌کشد که آن‌چه ما نابود کردیم را بسازند و امیدوارم که مجبور نشویم بیش از این آن کشور را نابود کنیم.»
همچنین به گزارش وال‌استریت ژورنال به نقل از دو مقام آمریکایی، آقای ترامپ در هفته‌های اخیر در محافل خصوصی از یادداشت تفاهم ماه ژوئن، که جی‌دی ونس در مذاکره بر سر آن نقش داشت، انتقاد کرده و این پرسش را مطرح کرده که آیا این توافق اشتباهی پرهزینه بوده است.
به گفته این مقامات، آقای ترامپ استدلال کرده است که تفاهم به ایران فرصت داد تا پیش از اعمال محاصره دریایی از سوی آمریکا، به تجدید سازمان نیروهای خود بپردازد و درآمد قابل توجهی از فروش نفت به دست آورد.
با این حال، یک مقام کاخ سفید گفت که آقای ترامپ درباره یادداشت تفاهم دچار تردید نشده و مذاکره‌کنندگان با حسن نیت عمل کرده‌اند.
در پی شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا، جی‌دی ونس جنگ ایران را عامل این شکست خواند. آقای ترامپ به‌رغم تایید این موضع معاون خود، گفت که اگر دوباره در همان موقعیت قرار بگیرد، باز هم جنگ با ایران را انتخاب می‌کند.
دیگر اعضای کابینه، از جمله مارکو روبیو، وزیر خارجه، و پیت هگست، وزیر دفاع، از تصمیم رئیس‌جمهوری برای ورود به جنگ دفاع کرده و گفته‌اند آقای ترامپ برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای گزینه دیگری نداشت.
آقای ونس صبح دوشنبه با نخست‌وزیر قطر دیدار کرد و آن دو سپس با دونالد ترامپ و دیگر مقامات کاخ سفید دیدار کردند. آقای ترامپ این دیدار را «عالی» توصیف کرد. به گفته افراد آگاه از گفتگوها، در صورت موافقت جی‌دی ونس و مقامات ایران با دیدار، دوحه یکی از گزینه‌های میزبانی مرحله بعدی مذاکرات است.
این در حالی است که مارکو روبیو روز سه‌شنبه مطالبات ایران را «غیرواقع‌گرایانه» دانست و گفت: «انتظار داریم این وضعیت تغییر کند و اگر چنین شود، آماده دیپلماسی خواهیم بود.»
پیشنهاد تازه میانجی‌ها و بدبینی تهران
به گزارش وال‌استریت ژورنال، میانجی‌ها برای اعتمادسازی میان دو طرف، اقداماتی فوری پیشنهاد داده‌اند. به گفته یک مقام خاورمیانه‌ای، این اقدامات شامل دور کردن ناوهای هواپیمابر آمریکا تا حدی است که خطر حملات گسترده کاهش یابد. کاستن از شدت محاصره بنادر ایران نیز از جمله این اقدامات است. به گفته این مقام، ایران در مقابل اجازه خواهد داد ۲۵ نفتکش از تنگه هرمز عبور کنند.
با این حال، دیپلمات‌های ایرانی در محافل خصوصی درباره امکان دستیابی به توافق ابراز تردید می‌کنند. آن‌ها نگران‌اند که دونالد ترامپ همچنان برای موجه جلوه دادن تصمیم پیشین خود برای ورود به جنگ، دست به حمله بزند. این دیپلمات‌ها گفته‌اند که دورهای پیشین مذاکرات در پی حملات اسرائیل و آمریکا متوقف شد.
برخی از میانجی‌ها نیز با اشاره به لحن تهاجمی مقامات سپاه در روزهای اخیر، به دستیابی به توافق در روزهای آتی بدبین‌اند. دیگر مقامات خاورمیانه‌ای نگران‌اند که احمد وحیدی، فرمانده کل سپاه، نفوذ بیشتری از محسن رضایی داشته باشد و بتواند هرگونه مذاکره با آمریکا را به خطر بیندازد.
تغییر دکترین نظامی ایران؛ رضایی لحن خود را تندتر کرده است
هم‌زمان با قوت گرفتن گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال دیدار محسن رضایی با جی‌دی ونس در روزهای اخیر، آقای رضایی لحن خود را تندتر کرده است. او روز دوشنبه ضمن رد احتمال مذاکره، آن را «گفتگوهای خیالی» خواند و تاکید کرد که ایران «حتی ذره‌ای از مواد هسته‌ای غنی‌شده را از کشور خارج نخواهد کرد.»
آقای رضایی همچنین روز چهارشنبه در گفتگو با «المیادین» از دکترین جدید فرامرزی ایران برای حمله به پایگاه‌های دوردست آمریکا در صورت وقوع درگیری مجدد خبر داد.
دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران گفت: «حتی ممکن است برخی پایگاه‌های نظامی آمریکا در کشورهای اروپایی را نیز هدف قرار دهیم؛ اگر هواپیماهای آمریکایی از یک پایگاه نظامی دوردست برخیزند و برای بمباران ایران به این کشور بیایند، آن پایگاه را نیز هدف قرار خواهیم داد. بنابراین، توانمندی‌های دفاعی و تهاجمی ما اکنون بسیار بیشتر از روز نخست جنگ شده است.»
آقای رضایی همچنین در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اگر آمریکا بار دیگر جنگی علیه ایران آغاز کند، هر پایگاه نظامی دخیل در این تجاوز، از غرب آسیا تا اروپا، هدف مشروع حملات مرگبار ایران خواهد بود.»
او افزود: «هیچ فاصله‌ای امن نیست. هیچ پناهگاهی امن نیست. هیچ مصونیتی در کار نیست.»
به گزارش وال‌استریت ژورنال، این اظهارات ممکن است به حفظ جایگاه رضایی کمک کند، زیرا رویکرد سازش‌جویانه محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و طرف گفتگوی آقای ونس در مذاکرات اسلام‌آباد، به کنار گذاشته شدن او انجامید.
تا پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، بحث در دولت آقای ترامپ بر سر ازسرگیری جنگ بود. اکنون بحث بر سر این است که آیا مذاکرات صلح از سر گرفته شود یا محاصره دریایی و تحریم‌های ایران تا زمانی ادامه یابد که رهبران این کشور آماده دستیابی به توافق صلحی قابل اجرا باشند.
آقای روبیو روز سه‌شنبه در حاشیه نشست وزیران خارجه گروه هفت در پاریس گفت: «در حال حاضر، کارزار اقتصادی ما چنان موثر بوده و چنان فشار و خسارتی به حکومت ایران وارد کرده است که رئیس‌جمهوری واقعا نیازی به انجام عملیات رزمی گسترده ندارد.»
او افزود که ارتش آمریکا همچنان آماده است در صورت عبور ایران از هر یک از خطوط قرمز، با آن مقابله کند.