محسن رضایی روز شنبه تاکید کرد که تحقق هفت شرط ایران از سوی آمریکا لازمه آغاز مذاکرات پایان جنگ است. او همچنین تایید کرد که نامه ونس را دریافت کرده است، اما هنوز به آن پاسخی نداده است. این در حالی است که با نزدیک شدن به انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا، نگرانی‌ها از ازسرگیری جنگ افزایش یافته است.
تنها چهار روز به انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا باقی مانده و گزارش‌های متعددی از احتمال ازسرگیری حملات آمریکا به ایران پس از این انتخابات منتشر شده است. همزمان، عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران، روز شنبه گفت که تلاش‌های میانجی‌ها ادامه دارد و هیات ایرانی برای گفتگو با میانجی‌های قطری به دوحه سفر کرده است.
آگهی
آگهی
وال‌استریت ژورنال روز چهارشنبه از نامه جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهوری آمریکا، به محسن رضایی، دبیر شورای امنیت ملی ایران، خبر داد. آقای عراقچی روز شنبه گفت که تهران این نامه را بررسی کرده و اقدام واشنگتن برای ازسرگیری مذاکرات را «گامی مثبت» ارزیابی کرده است.
محسن رضایی نیز روز شنبه گفت که نامه آقای ونس را مطالعه کرده، اما هنوز به آن پاسخ نداده است. آقای رضایی در گفتگو با تلویزیون دولتی ایران گفت: «من نامه را مطالعه کردم و هنوز پاسخی ندادم. کاملا لحن تغییر کرده و این علامت بسیار خوبی است از این که ملت ایران پیروزی و اقتدار خود را تثبیت کرده است.»
او افزود: «چون آن‌ها چیزی از نامه طرح نکردند، من هم فعلا چیزی نمی‌گویم.»
آقای رضایی همچنین گفت که «دیپلماسی اخیر» بیش از یک ماه پیش آغاز شده است. او افزود: «به دلیل پیگیری‌های مکرری که آمریکایی‌ها برای آغاز مذاکرات می‌کردند، ما گفتیم که ما مذاکره‌ای با شما نداریم، اما شروطمان را به شما می‌گوییم. لذا تا به شروط ما عمل نشود، مذاکره نخواهیم کرد.»
آقای رضایی تاکید کرد که «شروط هفت‌گانه» ایران مبتنی بر مفاد تفاهم‌نامه ماه ژوئن با آمریکا، موسوم به «تفاهم اسلام‌آباد»، نیست. او افزود تبادل پیام با آمریکا از طریق میانجی‌گران ادامه داشته و پس از چند دور تبادل پیام، پاسخ واشنگتن نسبت به قبل «بهتر» شده است.
آقای رضایی گفت که آخرین دور پاسخ‌ها روز جمعه به ایران رسیده و بحث‌ها درباره آن در جریان است.
اکسیوس نیز پیش‌تر به نقل از منابع دیپلماتیک اعلام کرده بود که میانجی‌گران قطری روز جمعه در سفر به تهران بیش از ۱۲ ساعت با مقامات ایرانی گفتگو کردند. بنابر این گزارش، هدف آن‌ها ازسرگیری مذاکرات مستقیم میان ایران و آمریکا و جلوگیری از شعله‌ور شدن مجدد جنگ در منطقه است. این گفتگوها روز شنبه در دوحه پیگیری شد.
میانجی‌گران چه می‌گویند؟
به گفته یک منبع دیپلماتیک، میانجی‌گران قطری در جریان نشست روز جمعه به‌طور منظم با کاخ سفید در تماس بودند. این منبع گفت: «پیشرفت مثبتی حاصل شده است. گفتگوها همچنان با هدف باز کردن گره توافق میان آمریکا و ایران ادامه دارد.»
به گزارش اکسیوس، قطری‌ها در تلاش‌اند آمریکا و ایران را به توافق بر سر مجموعه‌ای از اقدامات متقابل ترغیب کنند که ظرف چند روز اجرا شود و دو طرف را به مذاکرات مستقیم درباره برنامه هسته‌ای ایران و دیگر مسائل بازگرداند.
به گفته یک مقام آمریکایی، دو خواسته متعارض تاکنون مانع پیشرفت گفتگوها شده است: اصرار دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، بر این‌که ایران در چارچوب ازسرگیری مذاکرات، امتیازهایی در زمینه هسته‌ای بدهد و شرط ایران مبنی بر این‌که آمریکا ابتدا محاصره دریایی خود را لغو کند، دارایی‌های مسدودشده را آزاد کند و به ایران اجازه فروش نفت بدهد.
قطری‌ها می‌کوشند ایران را متقاعد کنند که به‌عنوان اقدامی اعتمادساز، به بازرسان سازمان ملل اجازه بازدید از تاسیسات هسته‌ای بمباران‌شده را بدهد؛ اقدامی که آمریکا در پاسخ به آن بخشی از تحریم‌ها را کاهش خواهد داد.
این اقدامات در حالی انجام می‌شود که تنها چند روز تا انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا باقی مانده و افزایش بهای سوخت و به تبع آن، افزایش هزینه زندگی در آمریکا در پی جنگ با ایران، به جایگاه جمهوری‌خواهان در این انتخابات ضربه زده است.
به گفته یک مقام آمریکایی، اگر جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای شکست سنگینی بخورند، ممکن است آقای ترامپ تمایل بیشتری به صدور دستور یک عملیات نظامی گسترده پیدا کند.
این مقام گفت: «اگر احساس کند تحقیر شده یا از قدرت و اختیارش کاسته شده است، دست به اقدامی جسورانه خواهد زد. این همان چیزی است که همه به ایرانی‌ها می‌گویند. بهترین فرصت آن‌ها برای دستیابی به توافق، همین حالاست.»
با این حال، یک مقام کاخ سفید گفت که نتایج انتخابات تاثیری بر تصمیم‌گیری رئیس‌جمهوری آمریکا نخواهد گذاشت.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، روز شنبه گفت که آقای ترامپ هنوز درباره ازسرگیری حملات علیه ایران تصمیم نگرفته است. او همچنین گفت که نمی‌داند آیا جدول زمانی مشخصی برای مذاکرات با میانجیگری قطر با هدف پایان دادن به درگیری‌ها میان آمریکا و ایران تعیین شده است یا نه.
تماس تلفنی ترامپ و نتانیاهو
به گزارش وال‌استریت ژورنال به نقل از منابع آگاه، دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، صبح شنبه تلفنی گفتگو کردند. این رایزنی در حالی انجام شد که آمریکا برای ازسرگیری بمباران ایران آماده می‌شد.
وال‌استریت ژورنال پیش‌تر گزارش داده بود که آقای ترامپ چند روز پیش در کاخ سفید با فرماندهان ارشد نظامی خود درباره گزینه‌های ازسرگیری عملیات رزمی گسترده در منطقه رایزنی کرده است.
آقای نتانیاهو نیز به‌تازگی انتخاباتی با رقابتی بسیار تنگاتنگ را پشت سر گذاشته است. مخالفان نخست‌وزیر اسرائیل امیدوار بودند ائتلافشان بتواند به پیروزی قاطعی دست یابد. اکنون به نظر می‌رسد اسرائیل در آستانه هفته‌ها یا ماه‌ها مذاکره برای تعیین نخست‌وزیر آینده قرار دارد.
رضایی: آمریکا حمله کند شاخش را می‌شکنیم
محسن رضایی روز شنبه تاکید کرد که مهم‌ترین بازدارندگی ایران این است که جنگ با آمریکا را به‌گونه‌ای تمام کند «که دیگر کسی جرات نکند به ایران حمله کند.»
او گفت: «اگر جنگ شروع شد ما شاخ‌های آمریکا طوری می‌شکنیم که ببینیم این گاو بدون شاخ چه‌کار می‌خواهد در دنیا بکند. اصلا از خودش می‌تواند دفاع کند؟»
او افزود: «نیروهای مسلح ما در آمادگی خیلی خوبی به‌سر می‌برند. ما موشک‌های ضد ناومان را بالای سر [ناو] جورج واشنگتن آزمایش کردیم.»
او تاکید کرد: «هیچ عاقلی در دنیا روی امنیت ملی کشورش سهل‌انگاری نمی‌کند.»
آقای رضایی همچنین در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «بارها گفته‌ایم؛ هفت شرط اعلامی از سوی ایران باید تحقق پیدا کند. اگر شروط محقق شود، راه دیپلماسی باز است. در مقابل، اگر اقدامی علیه کشور صورت گیرد، بنا به ابلاغ امروز رهبری به نیروهای مسلح، ضربات هولناکی به متجاوز با تسلیحات جدید وارد خواهیم کرد.»
بنابر اعلام وبسایت مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، او روز شنبه در «دیدار با فرماندهان نظامی» ایران تاکید کرد که «هر سطح یا نوعی از تهدید، باید با پاسخی فوری، تأثیرگذار و بدون محدودیت جغرافیایی مقابله شود.»
در بیانیه منسوب به او آمده است: «اگر دشمنان بار دیگر دست به حملات نظامی یا تروریستی بزنند، این نیروهای مسلح جمهوری اسلامی و ملت ایران خواهند بود که زمان و شرایط پایان دادن به آن را تعیین می‌کنند.»
دستیاران ترامپ چه می‌گویند؟
این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که به گزارش اکسیوس، در حلقه نزدیکان آقای ترامپ درباره اقدامی که او باید در قبال ایران انجام دهد، اختلاف نظر وجود دارد.
به گفته یک مقام آمریکایی، پیت هگست، وزیر جنگ، و مارکو روبیو به‌شدت تردید دارند که بتوان با حکومت کنونی ایران به توافقی هسته‌ای دست یافت. آن‌ها معتقدند میراث آقای ترامپ باید تضعیف هرچه بیشتر این حکومت، از جمله با حملات بیشتر، باشد.
به گفته این مقام، در حالی که جی‌دی ونس و استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان آقای ترامپ، خواهان ازسرگیری مذاکرات هستند، دونالد ترامپ تردید دارد که ایران روزی با توافقی که از نظر او قابل قبول باشد، موافقت کند.
رئیس‌جمهوری آمریکا روز جمعه به خبرنگاران گفت: «گفتگوهایی در جریان است. آن‌ها می‌خواهند مذاکره کنند. مدام در حال گفتگو هستند. راستش را بخواهید، وقت داریم. این یک جنگ است، اما یک جنگ معمولی نیست.»