مردم ارمنستان تصمیم گرفتند صفحه گذشته سیاسی پرتنش خود را ورق بزنند و با دیگر به نخستوزیر مستقر، نیکول پاشینیان، مأموریتی قوی برای آیندهای متوازن و متمایل به غرب بدهند.
نخست وزیر ارمنستان در سخنرانی پس از رأیگیری، این رویداد را «پیروزی تاریخی که تضمینکننده ابدیت و توسعه ارمنستان است»، توصیف کرد.
آگهی
آگهی
آقای پاشینیان وعده داد «مسیر نزدیکی به غرب را ادامه دهد» و همزمان روابط ارمنستان با روسیه را نیز توسعه دهد. او همچنین بر تعهد ایروان به صلح و همکاری منطقهای تأکید کرد و گفت تقویت روند صلح با آذربایجان و عادیسازی روابط با ترکیه همچنان از اولویتهای اصلی دولت او خواهد بود.
او گفت ارمنیان با حمایت قابل توجه خود، از صلح، شکوفایی منطقهای و همکاری حمایت کردهاند.
او در یک نشست خبری گفت: «ملت ارمنستان به نفع شکوفایی و همکاری منطقهای رأی دادند و امیدوارم این امر واکنش مثبتی از سوی ترکیه و آذربایجان به دنبال داشته باشد. ما باید صلح میان ارمنستان و آذربایجان را نهادینه کنیم.»
واکنش اتحادیه اروپا
با اعلام نتایج انتخابات، اورزولا فن در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، ضمن تبریک به پاشینیان گفت: «ارمنستان میتواند روی ما حساب کند.»
او افزود: «ما ارزش زیادی برای شراکت خود با یک ارمنستان دموکراتیک قائل هستیم که هرچه بیشتر به اروپا نزدیک میشود.»
اتحادیه اروپا به طور کامل از پاشینیان در این انتخابات حمایت کرده و یک بسته حمایتی اقتصادی برای کمک به کاهش محدودیتهای اقتصادی روسیه که در جریان کارزار انتخاباتی بر ایروان تحمیل شده بود، تهیه کرده است.
کاهش نفوذ روسیه
با وجود تهدیدها و ادعاهای دخالت از سوی کرملین، نتیجه این انتخابات همچنین نشانهای از کاهش نفوذ روسیه در منطقهای است که زمانی تحت سلطه مسکو بوده است.
در حالی که ارمنستان و روسیه از نظر رسمی متحد هستند، مسکو جاهطلبیهای این جمهوری سابق شوروی برای پیوستن به اتحادیه اروپا را یکی از دلایل آغاز حمله گسترده خود به اوکراین در سال ۲۰۲۲ معرفی کرده است.
اکنون پرسش اصلی این است که پس از هشدار روسیه مبنی بر اینکه مسیر غربگرایانه ارمنستان میتواند این کشور را در معرض «سناریوی اوکراین» قرار دهد، آینده روابط ایروان و مسکو چه خواهد بود.
استیون نیکس، مدیر منطقهای برنامه اوراسیا در مؤسسه بینالمللی جمهوریخواهان، در ایروان به یورونیوز گفت: «بسیار چیزها در خطر است، زیرا این انتخابات مسیر آینده ارمنستان را تعیین میکند.»
او گفت: «پرسش این نیست که ارمنستان به کدام سو میرود، چون ما این را میدانیم، بلکه پرسش واقعی این است که واکنش روسیه و سایر همسایگان چیست.»
او افزود: «برآورد ما این است که روسیه ممکن است به محدود کردن یا تحریم کالاهای ارمنستان ادامه دهد و باید به یاد داشت که تقریبا تمام نفت و گاز ارمنستان از روسیه وارد میشود.»
نیکس که تیمی از ناظران انتخاباتی را در سراسر کشور هدایت کرده بود، گفت رأیگیری آرام و مسالمتآمیز بوده و میزان مشارکت را ستود.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
ریچارد گیراغوسیان، مدیر مرکز مطالعات منطقهای در ارمنستان نیز به یورونیوز گفت: «انتخاب مجدد دولت پاشینیان واقعا تعجبآور نیست» و افزود: «آنچه بیشتر باید بر آن تمرکز کرد فردای انتخابات است.»
به گفته او، انتظار میرود «تداوم سیاستهای محتاطانه» در قبال روسیه ادامه یابد و این مسئله «رقابت میان اتحادیه اروپا و روسیه نیست، بلکه نوعی موازنهگری ظریف از سوی دولت ارمنستان است.»
او افزود: «تنش با روسیه که از قبل وجود داشت، احتمالا به سرعت کاهش خواهد یافت. در واقع، انتظار دارم نخستوزیر منتخب ابتدا به مسکو برود تا به روسیه اطمینان دهد که ارمنستان همچنان به اتحادیه اقتصادی اوراسیا متعهد است.»
به گفته او، روسیه در مقابل ممکن است محدودیتها بر واردات و صادرات ارمنستان را کاهش دهد، هرچند در بلندمدت همچنان از تجارت و اقتصاد به عنوان اهرم فشار استفاده خواهد کرد.
او تأکید کرد که مهمترین مسئله، ادامه روند عادیسازی روابط با همسایگان و تعامل دیپلماتیک با آذربایجان و ترکیه است و یادآوری کرد: «این سومین انتخابات پیاپی واقعا آزاد و منصفانه در ارمنستان است.»
با این حال، او هشدار داد همان دولت گاهی در زمینه حکمرانی دموکراتیک وسوسه شده که میانبرهایی را انتخاب کند و ارمنستان با چالشهایی در حوزه اقتصاد، مبارزه با فساد و حاکمیت قانون روبهرو است.
با شمارش بیش از ۶۰ درصد آرا، حزب «قرارداد مدنی» با ۵۱.۲ درصد در برابر ائتلاف «ارمنستان قوی» به رهبری میلیاردر سامول کاراپتیان با ۲۳ درصد پیشتاز است.
دو نیروی اپوزیسیون دیگر نیز از حد نصاب عبور کردند.
میزان مشارکت ۵۹ درصد اعلام شده است.
روسیه و فشارها
این انتخابات پس از سالها آشفتگی سیاسی از زمان انقلاب خیابانی ۲۰۱۸ پاشینیان برگزار شد.
او در کارزار انتخاباتی تند و صریحی تأکید کرد آینده ارمنستان در خطر است و مخالفان را متهم کرد که کشور را به خاطر قرهباغ ترک کرده و به مردم خیانت کردهاند؛ در حالی که او معتقد بود باید فصل درگیری با آذربایجان بسته شود.
در حالی که دونالد ترامپ از «حمایت کامل برای انتخاب مجدد» پاشینیان سخن گفت، مسکو از احتمال از دست دادن یکی دیگر از متحدانش در حیاط خلوت خود ناراضی بود.
پاشینیان گفت ارمنستان پس از انتخابات سیاست خارجی متوازنی را دنبال خواهد کرد و نباید میان روسیه و غرب «انتخابی اجباری» وجود داشته باشد.
کرملین متهم به تلاش برای اثرگذاری بر نتیجه انتخابات ارمنستان است؛ از جمله با انتشار اطلاعات نادرست، فعالیتهای هکری و روایتهای رسانهای نزدیک به مسکو.
در هفتههای پیش از انتخابات، روسیه واردات برخی محصولات کشاورزی و همچنین کنیاک و شراب ارمنستان را ممنوع کرد؛ اقدامی که به عنوان فشار اقتصادی تلقی شد.
مقامات ارمنستان نیز از «دشمنان آزادی» که در حال تأمین مالی تبلیغات هستند، سخن گفتهاند.
«رأی به صلح»
پاشینیان تأکید کرد که قصد قطع رابطه با مسکو را ندارد، اما انتخابات به میدان رقابت بر سر آینده ژئوپولیتیکی ارمنستان تبدیل شد. او و رقبایش یکدیگر را متهم کردند که کشور را به سوی جنگی جدید میبرند.
پاشینیان هشدار داد در صورت شکست حزبش، ارمنستان ممکن است ظرف چند ماه وارد «جنگی فاجعهبار» با آذربایجان شود. مخالفان این سخنان را ترساندن افکار عمومی خواندند.
اپوزیسیون همچنین دولت را به تخلفات انتخاباتی و سرکوب متهم کرد. کمیته تحقیق ارمنستان اعلام کرد ۵۹ پرونده کیفری درباره تخلفات انتخاباتی باز شده است.
رهبر ائتلاف «ارمنستان قوی» اتهام وابستگی به روسیه را رد کرد، اما نسبت به شتاب «بیپروا»ی پاشینیان به سمت غرب هشدار داد. او از سال گذشته به اتهام تلاش برای کودتا در حبس خانگی است.
با این حال، برای بسیاری از ارمنیان، اپوزیسیون همچنان با نفوذ روسیه و الیگارشها پیوند خورده است. یک رأیدهنده گفت: «من به صلح رأی دادم. فقط پاشینیان میتواند صلح بیاورد.»
رأیدهنده دیگری گفت از اپوزیسیون حمایت کرده زیرا کشور به تغییر در سیاست خارجی و داخلی نیاز دارد.