ارامنه یکشنبه در تنش روسیه و غرب درباره آینده خود تصمیم میگیرند؛ غرب از چرخش محتاطانه پاشینیان حمایت میکند و روسیه با فشار بر ایروان میکوشد آن را در مدار خود نگه دارد.
ارمنیان روز یکشنبه برای شرکت در انتخاباتی سرنوشتساز راهی پای صندوقهای رای میشوند؛ انتخاباتی که قرار است آینده این کشور قفقاز جنوبی و کل منطقه را رقم بزند، در حالی که روسیه با هشدار درباره «سناریوی اوکراین» به ایروان فشار میآورد و همزمان اتحادیه اروپا و آمریکا پس از حصول توافق تاریخی صلح با جمهوری آذربایجان، برای حمایت از چرخش محتاطانه نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، به سوی غرب کنار هم قرار گرفتهاند.
آگهی
آگهی
رایدهندگان قرار است میان پاشینیان و حزب میانهروی او «قرارداد مدنی» از یک سو و اپوزیسیون پراکنده و روسگرایی که آشکارا از سوی کرملین حمایت میشود از سوی دیگر انتخاب کنند.
سامول کاراپتیان، میلیاردر روسیـارمنی که در حبس خانگی نامزد شده، رهبر اصلی حزب «ارمنستان نیرومند» است و در کنار او روبرت کوچاریان، رئیسجمهور پیشین که او نیز کارزارش را بر محور نزدیکی به مسکو بنا کرده، قرار دارد.
نظرسنجی موسسه بریویس که چند روز پیش از رایگیری منتشر شد نشان میدهد که رایدهندگان احتمالا با بیش از ۶۰ درصد آرای تصمیمگرفته، اختیار قاطعی به پاشینیان خواهند داد تا تغییر آرایش راهبردی این کشور قفقاز جنوبی به سمت مسیر غربگرایانه را تثبیت کند؛ تغییری که ارمنستان را در مسیر برخورد با کرملین قرار میدهد و توافق تاریخی صلح با جمهوری آذربایجان بر سر قرهباغ را تحکیم میکند.
این نظرسنجی نشان داد هیچ حزب مخالفی انتظار نمیرود بیش از ۱۲ درصد رای به دست آورد.
در آستانه رایگیری، کمیته تحقیق ارمنستان روز شنبه شش نامزد حزب مخالف «ارمنستان نیرومند» را پس از آن بازداشت کرد که کمیسیون مرکزی انتخابات اعلام کرد با پیگرد قضایی آنان به اتهام پولشویی و تطمیع مادی موافقت کرده است.
همچنین بر اساس گزارشهای رسانهای در روز شنبه، شمار ارمنیهایی که از روسیه به ایروان سفر کردهاند تا در انتخابات رای بدهند به طور چشمگیری افزایش یافت؛ همزمان رسانهها و نهادهای مدنی ارمنستان مسکو را به راهاندازی کارزارهای گسترده اطلاعات نادرست و تلاش برای تاثیرگذاری بر رایگیری متهم کردهاند؛ اتهامی که روسیه آن را رد میکند.
در مراحل پایانی کارزار پرتنش انتخاباتی، اتحادیه اروپا و ایالات متحده آمریکا با صراحت از پاشینیان حمایت کردند؛ در حالی که او پس از توافق صلح با جمهوری آذربایجان، بهتدریج اما با اطمینان جهتگیری سیاست خارجی ارمنستان را به سمت غرب تغییر داده و کشور حدود ۳ میلیونی خود را در مسیر تقابل با روسیه قرار داده است.
کمیسیون اروپا اعلام کرد «قاطعانه» پشت پاشینیان ایستاده و از بسته حمایتی اقتصادی برای کاستن از اثر تحریمهای رو به افزایش روسیه علیه ایروان به دلیل چرخش غربگرایانه و اروپامحور این کشور خبر داد.
اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، روز پنجشنبه در بیانیهای گفت: «مسکو با تشدید محدودیتهای صادراتی بر محصولات ارمنستان، روابط اقتصادی را برای اعمال فشار سیاسی به سلاح تبدیل کرده است.»
فون در لاین افزود: «ما این الگو را بهخوبی میشناسیم. به همین دلیل اروپا قاطعانه در کنار ارمنستان ایستاده است.»
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از ارمنیها خواست «ارمنستان را دوباره بزرگ کنیم» و حمایت «کامل و تمامعیار» خود از انتخاب مجدد پاشینیان را اعلام کرد.
ترامپ گفت: «نیکول (پاشینیان) کاملا با دیدگاه من درباره صلح و رفاه برای ارمنستان و کل منطقه قفقاز جنوبی همنظر است.» این نخستین بار است که یک رئیسجمهور آمریکا آشکارا از نامزدی در کشوری در حوزه نفوذ سنتی روسیه حمایت میکند.
ترامپ با تمجید از پاشینیان او را «دوست و رهبر بزرگ» خواند و افزود: «او کشورش را نیرومند، ثروتمند و بسیار امن میکند.» او به توافق تاریخی صلح اشاره داشت که سال گذشته در کاخ سفید میان نخستوزیر ارمنستان و الهام علیاف، رئیسجمهور جمهوری آذربایجان، امضا شد و راه را برای سرمایهگذاریهای گسترده آمریکا در این کشور هموار کرد.
پاشینیان کارزار انتخاباتی خود را با لحنی تند پیش برده و به ارمنیها گفته است که آیندهشان در خطر است. او رو در رو با منتقدان و مخالفان قرار گرفت؛ کسانی که او را متهم میکنند با چشمپوشی از قرهباغ به کشور خیانت کرده است. پیام اصلی پاشینیان این بود که با بستن پرونده مناقشه با جمهوری آذربایجان، راه را برای آیندهای صلحآمیز و مرفه در کل قفقاز جنوبی باز کرده است.
پاشینیان تاکید کرد: «کنار گذاشتن قرهباغ بزرگترین خدمت من به ارمنستان بود، چون ما را در تلهای انداخته بودند و اگر در آن مسیر ادامه میدادیم، ارمنستان و دولتداریمان را از دست میدادیم.»
پاشینیان گفت: «زمان آن رسیده که ارمنستان به آینده نگاه کند. ما حق نداریم این زخم خونچکان را از نسلی به نسل دیگر منتقل کنیم، باید صلح را به فرزندانمان منتقل کنیم» و افزود: «امروز ما مستقلتر، مرفهتر و بیش از هر زمان دیگر یک کشور واقعی هستیم.»
با وجود این، در حالی که مسکو مجموعهای از محدودیتهای اقتصادی بر واردات کلیدی ارمنستان اعمال کرده و ایروان را به کاهش صادرات حیاتی نفت و گاز تهدید کرده است، پاشینیان در آخرین هفته کارزار با احتیاط گامهایی برای کاهش تنش با روسیه برداشته و بر لزوم سیاست خارجی چندجانبهای تاکید کرده که در آن منافع ارمنستان در مرکز قرار دارد.
او روز پنجشنبه گفت که با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، توافق کرده به مسکو سفر کند «تا دیداری داشته باشیم و همه مسائل جاری را حلوفصل کنیم» و تصریح کرد: «ما وارد جنگ لفظی با روسیه نخواهیم شد، ما با خونسردی از مواضع ارمنستان دفاع میکنیم.»
پاشینیان در یکی از گردهماییهای انتخاباتی گفت: «ما نه علیه منافع روسیه عمل خواهیم کرد و نه علیه منافع خودمان.»
او چند روز پیشتر گفته بود درخواست عضویت ارمنستان در اتحادیه اروپا در حال حاضر «نظری» است و افزود: «ایروان بدون جنجال، آرام و پیوسته به همکاری در چارچوب اتحادیه اقتصادی اوراسیا ادامه خواهد داد و من متقاعد هستم که هنوز در این مسیر ظرفیتهایی داریم که در آینده نزدیک از آنها استفاده خواهیم کرد.»
نخستوزیر ارمنستان همچنین گفت که «روابط با روسیه در مرحلهای تحولآفرین قرار دارد» اما این روند را «مثبت» ارزیابی کرد و افزود که روابط دو کشور همچنان «باز و صادقانه است و ما هیچ گوشه تاریکی در این رابطه باقی نگذاشتهایم.»
صندوقهای رای از ساعت ۸ صبح به وقت محلی (۶ صبح به وقت اروپای مرکزی) به روی ۲٫۴ میلیون واجد شرایط رای دادن در ارمنستان گشوده میشود و نخستین نتایج احتمالا از شامگاه یکشنبه تا صبح دوشنبه اعلام خواهد شد.