رواندا در تلاش است تا با وضع محدودیتهایی، حفاظت لازم را از گوریلها به عمل آورد.
در ماه آوریل، مستند «داستان یک گوریل» ساخته دیوید اتنبرو از نتفلیکس پخش شد.
این مستند داستان پابلو را دنبال میکند؛ گوریل کوهستانیای که اتنبرو نخستین بار در سال ۱۹۷۸ از او فیلم گرفت و حالا زندگی او به عنوان نر غالب و نسلهای پس از او را در پارک ملی آتشفشانهای رواندا پی میگیرد.
برنامههایی از این دست پیش از این چیزی را رقم زدهاند که از آن با عنوان «اثر اتنبرو» یاد میشود؛ «سیاره آبی ۲» در سال ۲۰۱۷ باعث تغییر رفتار جهانی در قبال آلودگی پلاستیکی و افزایش تقاضا برای تجربههای مبتنی بر حفاظت از محیط زیست شد.
اما مدل گردشگری تماشای گوریل در رواندا متفاوت است. دسترسی بهشدت سقفگذاری شده، مجوزها محدود است و برای حفاظت از این گونه، عمدا جلوی رشد گرفته میشود.
این مقصد همین حالا هم با موج تازهای از علاقه روبهرو شده است. آنچه در ادامه میآید تصویر این تغییرات در عمل است.
سامانه صدور مجوز ناگهان با افزایش تقاضا منطبق نمیشود
برخلاف بعضی مقاصد حیاتوحش، رواندا بهطور فعال دسترسی را محدود میکند. تعداد مجوزهای بازدید از گوریلها روزانه به ۱۰۰ عدد محدود شده، هر کدام ۱۵۰۰ دلار (۱۳۰۰ یورو) قیمت دارد و برای حفاظت از حیوانات و زیستگاهشان به دقت کنترل میشود.
به همین دلیل این مقصد بهجای جهش در تعداد بازدیدکنندگان، بیشتر شاهد تغییر در رفتار مسافران است؛ از جمله رزرو زودتر، تصمیم جدیتر و ترکیب جمعیتی گستردهتر.
لیدیا اوا مپانگا بنیانگذار Nkuringo Safaris (منبع به زبان انگلیسی) است؛ اپراتوری مستقر در اوگاندا و رواندا با بیش از ۱۸ سال تجربه میدانی در گردشگری گوریل.
او به یورونیوز تراول گفت: «وقتی علاقه جهانی افزایش پیدا میکند، سامانه صدور مجوز ناگهان کش نمیآید که با آن هماهنگ شود.»
او افزود: «پیادهروی در جنگل برای دیدن گوریلها همچنان بهشدت کنترل شده است. در رواندا مجوزها از پیش و بر اساس نوبت رزرو میشوند، بازدیدها به یک ساعت محدود است و در هر نوبت فقط هشت نفر میتوانند یک خانواده گوریل را دنبال کنند.»
اما مپانگا شاهد تغییر در عادات سفر است.
او افزود: «مشاوران ما حالا میبینند که حدود پنج نفر از هر ده مهمانی که سافاری گوریل رزرو میکنند، انتخاب میکنند دو بار پیادهروی کنند و بیشتر بمانند؛ در حالی که قبلا حدود دو تا سه نفر از هر ده نفر چنین میکردند. این به ما میگوید مردم درباره این تجربه جدیتر فکر میکنند و در برنامه سافاری جای بیشتری برایش باز میکنند.»
پیادهروی برای دیدن گوریلها هم گران است و هم از نظر جسمی سخت
گذشته از سقف تعداد، دلایل دیگری هم هست که باعث میشود بخش زیادی از موج علاقه به پیادهروی برای دیدن گوریلها در رواندا در عمل به تقاضای بیشتر در محل تبدیل نشود.
مپانگا میگوید: «مجوز ۱۵۰۰ دلاری کمک میکند این تجربه محدود، جدی و از پیش برنامهریزی شده بماند.»
او ادامه میدهد: «آنچه میبینیم این است که این قیمت معمولا مسافرانی را جذب میکند که با دقت فکر کردهاند چرا میخواهند این پیادهروی را انجام دهند و چگونه میخواهند آن را انجام دهند.»
رواندا این بهای سنگین مجوز را به حفاظت از محیط زیست، مدیریت بازدیدکنندگان و درآمد جوامع اطراف پارک گره زده است.
مپانگا اضافه میکند که علاوه بر این، کسانی که از مستندهای طبیعت الهام میگیرند، اغلب همان مسافرانی هستند که از پیش به حیاتوحش، جنگلها و حفاظت اهمیت میدهند و احتمالا از قبل به انجام چنین سفری فکر کردهاند.
او میگوید: «فراموش نکنید که پیادهروی برای دیدن گوریلها از شما مایه میخواهد. این تجربه گران، از نظر جسمی سخت، محدود به مجوز و تابع قوانینی است که اولویت را به خود گوریلها میدهد.»
دیدن گوریلها روی صفحه یک چیز است، اما سفر واقعی هنوز هم به برنامهریزی نیاز دارد: گرفتن مجوز، انتخاب فصل، مسیر سافاری و در دسترس بودن کلبههای سافاری.
مپانگا میگوید: «تصمیم احساسی میتواند همان شبی گرفته شود که فیلم را میبینید، اما بخش عملی ماجرا معمولا خیلی طول میکشد تا درست شکل بگیرد. سامانه رزرو گوریل در رواندا برای برنامهریزی از پیش طراحی شده است، نه دسترسی لحظهای.»