شرکت متا موافقت کرد برای پایان دادن به یک پرونده مهم قضایی درباره اعتیاد نوجوانان به شبکههای اجتماعی، ۱۷ میلیارد دلار (۱۴.۶ میلیارد یورو) پرداخت کند و اقدامات جدیدی برای امنیت کودکان در پلتفرمهای فیسبوک و اینستاگرام اجرا کند.
دادستانهای کل ۴۷ ایالت آمریکا روز چهارشنبه اعلام کردند که این توافق، به شکایتهای مطرحشده علیه این شرکت پایان میدهد.
آگهی
آگهی
کالیفرنیا، کلرادو، کنتاکی و نیوجرسی از جمله ۲۹ ایالتی بودند که در سال ۲۰۲۳ از این غول فناوری شکایت کردند، اما توافقهای جدید باعث شده است روند محاکمه زودتر از موعد پایان یابد.
مدافعان حقوق و ایمنی کودکان امیدوار بودند مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا در دادگاه فدرال کالیفرنیا در برابر هیات منصفه شهادت دهد.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
به گفته جی جونز، دادستان کل ایالت ویرجینیا، تنها در این ایالت بر سر ۳۵۳ میلیون دلار (۳۰۲ میلیون یورو) برای حلوفصل شکایت توافق شده و این یکی از بزرگترین توافقها در تاریخ حمایت از حقوق مصرفکنندگان در سطح ایالتهای آمریکا محسوب میشود.
جونز در بیانیهای گفت: «متا سالها عمدا افکار عمومی را درباره ویژگیهای اعتیادآور و زیانبار طراحی محصولاتش فریب داد؛ ویژگیهایی که آسیبهای گستردهای به سلامت روان جوانان وارد کرده است.»
او افزود این توافق «به این اقدامات خطرناک پایان خواهد داد و با ارائه حمایت واقعی، از کودکان در برابر آسیبهای فضای مجازی محافظت خواهد کرد.»
رقم ۱۷ میلیارد دلار (۱۴.۶ میلیارد یورو) تنها بخش کوچکی از درآمد ۲۰۱ میلیارد دلاری (۱۷۲ میلیارد یورویی) متا در سال ۲۰۲۵ است.
چرا متا محاکمه شد؟
در این شکایت، متا متهم شده بود که با طراحی عمدی ویژگیهایی که کودکان را به استفاده از پلتفرمهایش وابسته میکند، به بحران سلامت روان آنها دامن زده و در عین حال اطلاعات خود درباره این موضوع را از افکار عمومی پنهان کرده است.
همچنین ادعا شده بود که متا با جمعآوری معمول اطلاعات مربوط به کودکان زیر ۱۳ سال بدون رضایت والدین، قوانین فدرال آمریکا را نقض کرده است.
محاکمه هفته گذشته در اوکلند کالیفرنیا آغاز شد و قاضی فدرال آمریکا، ایوان گونزالس راجرز، بر روند آن نظارت داشت.
قرار بود پروندههای مطرحشده در ایالتهای دیگر نیز در آینده به دادگاه بروند. ۹ دادستان کل نیز بهطور جداگانه در ایالتهای خود علیه متا شکایت کرده بودند.
بر اساس توافق پیشنهادی، متا پذیرفته است مجموعهای از ویژگیهای ایمنی را اجرا کند؛ از جمله تعیین سقف برای مدت استفاده روزانه و ایجاد وقفههایی برای کودکانی که از اینستاگرام و فیسبوک استفاده میکنند.
این شرکت همچنین اعلانهای خودکار را در ساعات مدرسه در روزهای کاری حذف خواهد کرد و اقدامات «قوی» برای احراز سن و کنترل محتوای «متناسب با سن» را به اجرا میگذارد تا از قلدری و انتشار محتوای آسیبزا درباره اختلالات تغذیهای و خودآزاری جلوگیری شود.
کنترلهای والدین نیز قویتر و کاربرپسندتر خواهند شد و محدودیتهایی برای ویژگیهای مرتبط با مقایسه اجتماعی، مانند نمایش تعداد «لایکها»، اعمال میشود.
اینستاگرام زیر فشار
آدام موسری، رئیس اینستاگرام، اواخر روز سهشنبه با ادای شهادت در دادگاه، از عملکرد و پیشرفت متا در زمینه ایمنی و حریم خصوصی کودکان دفاع کرد.
موسری در پاسخ به انتقاد دادستانها درباره استقبال کم نوجوانان از ابزارهای ایمنی اینستاگرام، از عملکرد این شرکت دفاع کرد. یکی از این ابزارها قابلیت «کمی استراحت کن» است که پس از مدتی استفاده مداوم، به کاربر یادآوری میکند از اسکرولکردن دست بکشد و کمی فاصله بگیرد.
او گفت «بیشتر نوجوانان آن را نمیخواستند»، اما «ما [در اینستاگرام] تصمیم گرفتیم با این حال آن را ادامه دهیم.»
یادداشت داخلیای که همان روز در دادگاه ارائه شد، نشان میداد متا و اینستاگرام میدانستند قابلیتهای ایمنی اختیاری مانند «کمی استراحت کن» چندان موثر نیستند.
موسری از تمرکز دادستانها بر این قابلیت ابراز نارضایتی کرد. او پذیرفت که برخی اقدامات ایمنی اینستاگرام موثرند و برخی دیگر نیستند و افزود که در زمینه ایمنی «راهحل جادویی و واحدی» وجود ندارد.
او همچنین استدلال کرد که این شرکت در حوزههای مختلف مرتبط با ایمنی و رفاه، قابلیتهای متعددی را عرضه میکند و به مرور زمان آنها را بهبود میدهد؛ از جمله قابلیتهای «حالت سکوت» و «کمی استراحت کن».
ایالتها پرونده را به جریان انداختند
این پرونده پرسروصدا توسط ائتلافی متشکل از دادستانهای کل ۲۹ ایالت، از جمله کالیفرنیا، کلرادو، کنتاکی و نیوجرسی مطرح شد.
آنها معتقدند متا، غول شبکههای اجتماعی، عمدا قابلیتهایی را برای جذب و وابستهکردن کودکان طراحی کرده است؛ از جمله اسکرول بینهایت، اعلانهای فشاری و نمایش تعداد لایکها؛ و این اقدامات به بحران سلامت روان نوجوانان کمک کرده است.
قابلیت «کمی استراحت کن» ابزاری درونبرنامهای است که در سال ۲۰۲۱ راهاندازی شد و پس از مدت مشخصی استفاده مداوم، به کاربران یادآوری میکند که از اسکرولکردن فاصله بگیرند. این قابلیت پس از ۱۰، ۲۰ یا ۳۰ دقیقه استفاده مداوم هشدار میدهد. این ویژگی در ابتدا اختیاری بود، اما از سپتامبر ۲۰۲۴ به تنظیم پیشفرض برای حسابهای نوجوانان تبدیل شد.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
قابلیت «حالت بیصدا»ی اینستاگرام نیز در ژانویه ۲۰۲۳ راهاندازی شد که گاهی «حالت خواب» نامیده میشود. این قابلیت اعلانها را بیصدا میکند و عملکردی مشابه حالت «مزاحم نشوید» دارد. همچنین هنگامی که این قابلیت فعال است، در صورت تلاش فردی برای تماس با کاربر، پاسخهای خودکار ارسال میکند.
متا که مالک اینستاگرام، فیسبوک، واتساپ و تردز است، همچنین متهم شده که یافتههای داخلی خودش را درباره اعتیادآور و آسیبزا بودن روانی پلتفرمهایش برای نوجوانان پنهان کرده و در هشدار دادن به والدین و محافظت از کودکان کوتاهی کرده است.
از موسری همچنین درباره اسناد موسوم به «پروندههای فیسبوک» سوال شد؛ اسنادی که فرانسیس هاوگن، کارمند سابق متا و افشاگر، در سال ۲۰۲۱ در اختیار والاستریت ژورنال قرار داد.
اسناد افشاشده نشان داد که متا از تاثیر پلتفرم خود بر سلامت روان نوجوانان آگاه بوده و اقدامات اندکی برای مقابله با فعالیتهای مجرمانه و گسترش اطلاعات نادرست انجام داده است.
آیا غولهای فناوری با سرنوشتی شبیه صنعت دخانیات روبرو میشوند؟
این پرونده از جهاتی یادآور برخوردهای حقوقی گذشته با شرکتهای بزرگ دخانیات است؛ شرکتهایی که متهم بودند از آثار زیانبار محصولات خود آگاه بودند اما درباره آنها اطلاعرسانی کافی نمیکردند.
محاکمه اخیر پس از دو پرونده قضایی دیگر علیه متا در سال جاری انجام میشود و این شرکت همچنان با هزاران ادعای حقوقی دیگر مواجه است.
در ماه مارس، یک هیات منصفه در لسآنجلس در پروندهای جداگانه، متا و گوگل را مسئول خسارت دانست. در این پرونده، مارک زاکربرگ نیز شهادت داده بود. هیات منصفه برای یک زن ۲۰ ساله با نام مستعار «کیجیام» ۶ میلیون دلار غرامت گرفت. متا مسئولیت ۷۰ درصد این مبلغ را بر عهده گرفت.
وکلای این زن استدلال کردند که استفاده وسواسی او از یوتیوب و اینستاگرام از دوران کودکی، در بروز بدریختانگاری شدید بدن، افسردگی اساسی و افکار خودکشی نقش داشته است.
در پروندهای دیگر که توسط ایالت نیومکزیکو مطرح شده بود، متا در ماه مارس به دلیل اتهام گمراهکردن والدین و افراد زیر سن قانونی درباره ایمنی پلتفرمهایش، ۳۷۵ میلیون دلار (۳۲۱ میلیون یورو) جریمه شد. در اوایل ماه جاری میلادی نیز این شرکت به دلیل ایجاد «مزاحمت عمومی» ۵۶۷ میلیون دلار (۴۸۶ میلیون یورو) جریمه شد.
دادگاه همچنین شرکت متا را ملزم به ایجاد تغییرات اساسی در نحوه فعالیت خود از جمله اعمال محدودیتهایی برای مدت استفاده و تقویت سازوکارهای کنترل سن کرد.