با خستگی از شبکههای اجتماعی، نسل زد برای فاصله گرفتن سراغ ابزارهای نوستالژیک مثل گوشیهای تاشو و صفحههای گرامافون میرود.
در چند سال اخیر شبکههای اجتماعی و فضای دیجیتال بخش بزرگی از زندگی ما را در اختیار خود گرفته است. این تحول به ویژه بر نسلهای جوانتر مانند نسل زد (Gen Z) و نسل آلفا (Gen Alpha) تاثیر گذاشته که عملا در دوران دیجیتال بزرگ شدهاند.
آگهی
آگهی
مدتهای طولانی خیره شدن به صفحهنمایش، اعلانهای پیدرپی و ترس رو به افزایش از عقبماندن (FOMO) باعث شده شمار بیشتری از کاربران مدام آنلاین باشند و با مشکلات سلامت روان از جمله افسردگی، اضطراب و کاهش احساس ارزشمندی روبهرو شوند.
افزایش تعداد تبلیغات و قابلیتهای ردیابی، همراه با نگرانیهای بیشتر درباره حریم خصوصی دادهها و امنیت، نیز به نارضایتی رو به رشد از پلتفرمهای محبوبی مانند اینستاگرام، تیکتاک و فیسبوک دامن زده است.
در نتیجه، تعداد فزایندهای از جوانان نسل زد ترجیح میدهند برای «سمزدایی دیجیتال» و فاصله گرفتن از شبکههای اجتماعی به سراغ فناوریهای رترو و قدیمیتری مثل گوشیهای تاشو، آیپاد و دوربینهای قدیمی بروند.
چرا فناوری رترو در میان جوانان اینقدر محبوب شده است
بسیاری از جوانان نسل زد به فناوریهای اوایل و میانه دهه ۲۰۰۰ علاقهمند شدهاند؛ راهی برای گریز از سیل مداوم اعلانها، فشار و اضطرابی که معمولا با بیشتر پلتفرمهای شبکه اجتماعی همراه است.
برخی نیز ابزارهایی مانند گوشیهای ساده موسوم به «دام فون» را وسیلهای برای کاهش ساعتهای طولانی اسکرول روزانه روی گوشیهای هوشمند و سروصدای الگوریتمی ناشی از آن میدانند و تجربهای آهستهتر و آرامتر را ترجیح میدهند.
این ابزارهای ساده و تکمنظوره حواسپرتی کمتری ایجاد میکنند، چون خبری از تبلیغات، ردیابی و اعلانهای مداوم در آنها نیست و به کاربران امکان میدهند روی اهداف مهمتر تمرکز کنند یا صرفا در کنار دوستان و خانواده حضور واقعی داشته باشند. در برخی موارد، معنایش کمتر در دسترس بودن است.
در بسیاری موارد، فناوریهای رترو و فیزیکی حس مالکیت ملموس به همراه دارند، نه اشتراکهای بیپایان استریم که هر لحظه ممکن است قوانینشان عوض شود یا قیمتشان بالا برود. این ابزارها تجربهای لمسی و آگاهانه و مالکیت واقعی محتوا را امکانپذیر میکنند، بدون آنکه خطر از دست رفتن آلبومها به دلیل حذف ناگهانی مجوزهای دیجیتال وجود داشته باشد.
برای بعضی از جوانان نسل زد، فناوری رترو مثل دوربینهای قدیمی و عکسهای دانهدار نشانه اصالت بیشتری نسبت به فیدهای دیجیتال بیش از حد دستکاریشده و فیلترشده است. در همین حال، برخی گجتهای رترو به دلیل طراحیها و رنگهای خاصشان، در تضاد با دستگاههای مدرنِ هرچه مینیمالتر، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفتهاند.
در مواردی، فناوری قدیمی به نوعی سبک شخصی یا بیانیه هویتی برای جوانانی تبدیل شده که به فرهنگ میانه دهه ۲۰۰۰ علاقه دارند.
نسل زد این روزها کدام فناوریهای رترو را بیشتر دوست دارد؟
اگرچه این روزها چندین گجت رترو به لطف علاقه رو به رشد نسل زد دوباره به صحنه بازگشتهاند، چند مورد از آنها به شکل ویژهای محبوب شدهاند.
دوربینهای دیجیتال و دوربینهای فیلمبرداری اوایل دهه ۲۰۰۰
این دوربینهای دیجیتال اولیه دوباره با وجود کیفیت همچنان دانهدار، اشباع رنگی بالا و طراحی نهچندان بینقص، با استقبال روبهرو شدهاند. آنها راهی ایدهآل برای گریختن از عکاسی بیش از حد پردازششده با گوشیهای هوشمند و ثبت زیباییشناسی خام به حساب میآیند.
جوانان نسل زد شیفته تنالیته رنگی قدیمی و درخشش شدید فلاش در دوربینهای سبک Y2K هستند، همراه با عنصر غافلگیری ناشی از اینکه تصویر، پیشنمایش زنده و بینقصی ندارد. دوربینهای دستی نوار ویدیویی نیز برای ثبت شبگردیها و جشنوارهها با بافت نوستالژیک ویژه، محبوبیت زیادی پیدا کردهاند.
برخی مدلهای محبوب شامل سری Canon PowerShot است و نمونههای قدیمیتر مانند PowerShot ELPH و سری G به لطف ترندهای وایرال شبکههای اجتماعی و حضور در تصاویر سلبریتیها با افزایش چشمگیر تقاضا روبهرو شدهاند.
مدلهای باریک و رنگارنگ Sony Cyber-shot از میانه دهه ۲۰۰۰ هنوز هم به خاطر ظاهر خاص فلاش داخلی رترو و همچنین Nikon Coolpix به دلیل نویز رنگی و رنگپردازی دوران اولیه دیجیتال، ارزشمند و پرطرفدار هستند.
گوشیهای ساده و گوشیهای تاشو
گوشیهای ساده و تکمنظوره نیز این روزها بازگشت بزرگی داشتهاند و بیشتر به عنوان دستگاه دوم برای آخر هفتهها و قرارهای اجتماعی استفاده میشوند. کاربران اغلب سیمکارت خود را در گوشیهای تاشوی قدیمی میگذارند تا به طور عمدی از دنیای دیجیتال فاصله بگیرند.
این دستگاهها عملا دسترسی به اعلانها و اپلیکیشنهایی را که میتوانند حواس را از برنامههای اجتماعی منحرف کنند محدود میکنند، در عین حال که امکانات ضروری مانند تماس تلفنی و پیامک را حفظ میکنند.
این کار به کاهش زمان استفاده از صفحهنمایش و اسکرول بیپایان کمک میکند و میتواند به بهبود سلامت روان منجر شود.
در حالی که برخی معتقدند این موج بیشتر یک مد گذرا و وابسته به ترندهاست، دیگران میگویند ممکن است افراد بیشتری تصمیم بگیرند در زندگی روزمره و روزهای کاری از گوشیهای هوشمند استفاده کنند و برای برنامههای تفریحی سراغ گوشیهای ساده بروند.
برندهایی مانند نوکیا/HMD بار دیگر بهویژه محبوب شدهاند؛ به خصوص مدل Nokia 2660 Flip که به خاطر باتری فوقالعاده، قیمت پایین و اندازه مناسب برای جیب، طرفداران زیادی پیدا کرده است.
کنسولهای دستی و کلاسیک بازی
ابزارهایی مثل Nintendo Game Boy و PlayStation Portable (PSP) از دیگر گجتهای رترو هستند که این روزها با اقبال تازهای روبهرو شدهاند. این دستگاهها امکان بازی کردن بدون حواسپرتی و بدون حلقههای بهروزرسانی مداوم و پرداختهای خرد رایج در کنسولهای امروزی را فراهم میکنند.
این وضعیت محیطی آفلاین و کماسترس برای افرادی ایجاد میکند که هنوز از بازی کردن با عناوین کامل و قابل استفاده لذت میبرند. همچنین فشار جدولهای ردهبندی آنلاین، ماموریتهای روزانه و بازیهای رقابتی چندنفره را از بین میبرد.
بر خلاف کتابخانههای دیجیتال مدرن که به اشتراکهای موقت وابستهاند، یک کنسول دستی اختصاصی یا کارتریج فیزیکی حس ماندگاری و اصالت بسیار بیشتری دارد و در عین حال هزینه کمتری میطلبد.
در بسیاری موارد، جمعآوری سیستمهای قدیمیتر مانند Game Boy، PS2 یا SNES خود به یک سرگرمی مدمحور و فرهنگی تبدیل شده که به خاطر دوام فیزیکی طولانیمدت نیز ارزشمند است.
هدفونها و هندزفریهای سیمی
هدفونها و هندزفریهای سیمی نیز با جهش محبوبیت روبهرو شدهاند؛ عمدتا به دلیل ترکیب با ترندهای مد رترو Y2K، جایی که سیمهای آویزان به عنوان یک المان سبک پوشش دیده میشوند. تاثیر سلبریتیها و ستارههای پاپ نیز در این روند نقش داشته است.
این محصولات از نظر بسیاری عملیترند، چون نیاز به شارژ ندارند و برای تماشای ویدئو، بازی یا گوش دادن به موسیقی صدایی بیوقفه و بدون تاخیر ارائه میکنند. همچنین بسیار ارزانتر از گزینههای بیسیم پرهزینه هستند و وجود سیم، احتمال افتادن و گم شدنشان را کاهش میدهد.
در برخی موارد، استفاده از این ابزارها به شکلگیری عادات آگاهانه در استفاده از فناوری کمک میکند و گوش دادن به موسیقی را به کنشی عمدی تبدیل میکند، نه نویز پسزمینهای که تمام روز بیوقفه ادامه دارد.
صفحههای وینیل و سیدیها
صفحههای وینیل، سیدیها و ضبطهای نوارکاست سبک رترو نیز یک آیین لمسی و جذاب برای گوش دادن به موسیقی فراهم میکنند؛ چیزی که پلتفرمهای استریم مانند اسپاتیفای فاقد آن هستند. لمس جلد آلبوم، باز کردن قاب سیدی و فرو کردن نوار در دستگاه میتواند موسیقی را واقعیتر و ویژهتر کند.
به جای آنکه هر چند ثانیه یک قطعه رد شود، گذاشتن یک آلبوم کامل شنونده را وادار میکند از ابتدا تا انتها گوش دهد و تجربهای عمیق از شنیدن موسیقی داشته باشد.
همانند گوشیهای ساده و کنسولهای دستی، این ابزارها نیز مالکیت واقعی و دائمی محتوا را به همراه دارند؛ چیزی که این روزها هرچه کمیابتر میشود و در عین حال به کاربران فرصتی برای رهایی از خستگی صفحهنمایش و سروصدای دیجیتال میدهد.
فناوریهای قدیمی با طراحیهای منحصر به فرد همچنین رنگ و بوی شخصیتری به فضاهایی مانند اتاق خواب میدهند و به افراد امکان میدهند سلیقه و سبک خاص خود را به نمایش بگذارند.