بزرگترین تهدید برای اکوسیستم استارتاپی فرانسه نه بازار است و نه هوش مصنوعی، بلکه بر اساس دادههای شتابدهنده استیشن اف، صندوق رای است.
بزرگترین مرکز رشد استارتاپی جهان که در پاریس مستقر است، این هفته نهمین سالگرد خود را در حالی جشن میگیرد که اکوسیستمهای فناوری در حال بلوغ اروپا بیش از پیش زیر تاثیر هوش مصنوعی و دگرگونیهای ژئوپلیتیک شکل میگیرند.
استیشن اف (Station F) از زمان باز شدن درهای خود در سال ۲۰۱۷ با بیش از ۹ هزار استارتاپ کار کرده است و از آن زمان تاکنون شرکتهایی مانند هاگینگ فیس (Hugging Face)، غول کوانتومی پاسکال (Pasqal) و پولن رباتیکس (Pollen Robotics) از دل آن بیرون آمدهاند.
این پردیس که یک ایستگاه راهآهن متروکه را به بزرگترین قطب استارتاپی جهان تبدیل کرد، به مناسبت سالگردش مجموعهای از آمار منتشر کرده که روایتی از ساختن یک شرکت فناوری در اروپا ارائه میدهد.
هوش مصنوعی در همهجا
هوش مصنوعی این روزها در استیشن اف نقش محوری دارد و برنامه جدید F/AI این مجموعه همه بازیگران بزرگ هوش مصنوعی از جمله میسترال ایآی (Mistral AI) را به این پردیس کشانده است.
بر اساس دادههای استیشن اف، حدود ۷۷ درصد از شرکتهای مستقر در این مجموعه میگویند هوش مصنوعی نیاز آنها به جذب نیرو را کاهش داده است، اما ۸۲ درصد فعالانه در حال استخدام هستند یا برنامه دارند در ماههای آینده نیرو بگیرند.
یکی از مهمترین ابزارهای هوش مصنوعی که استارتاپهای استیشن اف از آن استفاده میکنند کلود (Claude) محصول آنتروپیک (Anthropic) است که ۹۰ درصد تیمهای مستقر در استیشن اف به کار میگیرند. این موضوع نشاندهنده چرخشی چشمگیر نسبت به سال ۲۰۲۵ است؛ زمانی که اوپنایآی (OpenAI) بازیگر مسلط پردیس بود و آنتروپیک پس از میسترال در رتبه سوم قرار داشت.
این پردیس همچنین سکوی پرتاب چند تصاحب مهم در حوزه هوش مصنوعی بوده است. اوایل امسال شرکت کویب (Koyeb)، از فارغالتحصیلان برنامه فیوچر ۴۰ (Future 40) در دوره ۲۰۲۴، توسط میسترال خریداری شد.
خروجهای قبلی با محوریت هوش مصنوعی شامل پولن رباتیکس که هاگینگ فیس آن را خرید، میترل سکیوریتی (Mithril Security) که به شرکت H Company واگذار شد و سونیو (Sonio) که سامسونگ آن را تصاحب کرد، میشود.
موسسان پیرتر شدهاند
میانگین سن موسس در استیشن اف اکنون ۳۶.۵ سال است؛ رقمی که از ۳۱ سال در ۲۰۱۸ افزایش یافته است. از میان آنها یک نفر از هر پنج نفر دارای مدرک دکترا است.
افسانه «ترک دانشگاه و بههمزدن همه قواعد» که یک دهه پیش فرهنگ فناوری را تعریف میکرد، اینجا کمتر دیده میشود. کسانی که در اینجا شرکت میسازند معمولا سابقه کار واقعی یا تجربه قابل توجه زندگی دارند. بخش زیادی از این تغییر به خاطر هوش مصنوعی است؛ ایدههایی که این روزها تامین مالی میشوند اغلب نیازمند عمق فنی واقعیاند نه فقط یک پرزنتیشن هوشمندانه برای سرمایهگذاران.
دیگر کسی رویای عرضه اولیه سهام را نمیبیند
نیمی از موسسان استیشن اف انتظار دارند سرنوشت شرکتشان احتمالا با فروش و تصاحب تمام شود. دادهها نشان میدهد رویای عرضه عمومی سهام در سکوت رنگ باخته است و تنها ۹ درصد فکر میکنند روزی سهامشان در بورس عرضه عمومی شود؛ این رقم سال گذشته ۱۶ درصد بود.
حدود یکسوم ساکنان استیشن اف همواره از خارج فرانسه آمدهاند.
امروز در هر مقطع زمانی بیش از ۶۰ ملیت این پردیس را خانه خود میدانند. ایالات متحده همچنان پس از فرانسه بزرگترین جمعیت خارجی را تشکیل میدهد، اما کشورهایی که پس از آن قرار میگیرند به ترتیب مراکش، آلمان، بریتانیا، الجزایر و هند هستند.
نگرانی از انتخابات فرانسه
استیشن اف در همان هفتهای متولد شد که امانوئل مکرون برای نخستینبار در انتخابات ریاستجمهوری فرانسه پیروز شد. این همزمانی نشانهای از آغاز دورهای با یک رئیسجمهور جوان و حامی کسبوکار بود.
اما ۹ سال بعد، در حالی که انتخابات دیگری برای سال آینده در پیش است، فضا تا حدی ناامیدکننده است.
بیش از نیمی از موسسان میگویند انتخابات یکی از بزرگترین نگرانیهای آنها در مقطع کنونی است. در میان این گروه، ۴۷ درصد بیشتر از نتیجهای با پیروزی راست افراطی میترسند و ۲۴ درصد نگران قدرت گرفتن چپ افراطی هستند.
در پردیسی که یک نفر از هر سه نفر ساکنان آن فرانسوی نیست، سیاستهای ضدمهاجرتی در قلب این نگرانیها قرار دارد؛ سناریویی که در آن احتمال سختتر شدن کنترل مرزها و قواعد صدور ویزا میتواند فضای کسبوکار را دشوارتر کند.
استیشن اف اعلام کرده است: «تغییر شدید در سیاست مهاجرت یکی از بزرگترین تهدیدها برای ساختن کسبوکاری جهانی یا رقابتی تلقی میشود.»
استیشن اف پس از ۹ سال بزرگتر و از نظر فنی جدیتر از هر زمان دیگری است، اما در عین حال نسبت به آنچه پیش روست با ابهام بیشتری روبهرو شده است.